{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21","points":5,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-5)\nMateriał 1. Opis sytuacji\nW dniu 15 października 2021 r. został otwarty testament Henryka Lisa, ostatnio\nzamieszkałego w Kielcach, przy ul. Dalekiej 123 (kod pocztowy 25-319), który od 5 lat był\nwdowcem. Jego córka, Lidia Szpak, zamieszkała w Gliwicach przy ul. Jasnej 109 (kod\npocztowy 44-100) z powodzeniem prowadząca od 10 lat działalność gospodarczą, jak\nrównież inna trójka rodzeństwa (dwaj starsi bracia i starsza siostra Lidii) nie zostali\nuwzględnieni w testamencie, w którym także nie było informacji o ich wydziedziczeniu.\nJedynym spadkobiercą został najmłodszy z rodzeństwa: Zdzisław Lis, zamieszkały\nw Białymstoku przy ul. Kwiatowej 227 (kod pocztowy 15-950). Wartość spadku wyniosła\n750 000 (słownie: siedemset pięćdziesiąt tysięcy) złotych. Lidia Szpak postanowiła wnieść\nsprawę do sądu w celu uzyskania odpowiedniego udziału spadkowego.\nMateriał 2. Przepisy prawne z kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej\n- z zakresu prawa materialnego\nArt. 931. § 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy\noraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca\nmałżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.\nArt. 991. § 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do\nspadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli\nzstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu\nprzypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego\nudziału (zachowek).\n§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej\nprzez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu\n[…] przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej\npotrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.\nArt. 1008. Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców\nzachowku (wydziedziczenie) […].\n- z zakresu prawa procesowego\nArt. 16. Sądy rejonowe rozpatrują wszystkie sprawy z wyjątkiem spraw, dla których\nzastrzeżona jest właściwość sądów okręgowych.\nArt. 17. Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy: […]\n4) o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa sto tysięcy złotych\n[…].\nArt. 39. Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku, jak również z tytułu zapisu, polecenia\noraz innych rozrządzeń testamentowych wytacza się wyłącznie przed sąd ostatniego miejsca\nzwykłego pobytu spadkodawcy […].\nDz.U. 1964, nr 16, poz. 93, z późn. zm.; Dz.U. 1964, nr 43, poz. 296, z późn. zm.\n(stan prawny na 17 kwietnia 2024 r.).\nMateriał 3. Właściwość terytorialna sądów powszechnych dla adresów podanych powyżej\nBiałystok: Sąd Okręgowy w Białymstoku [ul. M. Skłodowskiej-Curie 1, 15-950 Białystok] i Sąd\nRejonowy w Białymstoku [ul. A. Mickiewicza 103, 15-950 Białystok].\nGliwice: Sąd Okręgowy w Gliwicach [ul. T. Kościuszki 15, 44-100 Gliwice] i Sąd Rejonowy\nw Gliwicach [ul. Powstańców Warszawy 23, 44-100 Gliwice].\nMWOP-R0_100\nKielce: Sąd Okręgowy w Kielcach [ul. Seminaryjska 12a, 25-372 Kielce] i Sąd Rejonowy\nw Kielcach [ul. Warszawska 44, 25-312 Kielce].\nJako Lidia Szpak napisz pozew w związku z sytuacją określoną w materiale 1. Pamiętaj\no formalnym charakterze pisma - nie zapomnij określić nazwy, miejsca i daty pisma,\ndanych stron, nazwy sądu i jego wydziału oraz wartości przedmiotu sporu i żądania.\nSformułuj także krótkie uzasadnienie, odnosząc się do odpowiednich przepisów prawa\nmaterialnego przytoczonych w materiale 2.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-5)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n5) Zdający wyjaśnia i analizuje\nfunkcjonowanie polskiego systemu\nprawnego.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem tekstów […]\noraz interpretacji innych źródeł […].\n(ZR) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów.\n6) Zdający […] wybiera odpowiednie\nmechanizmy dochodzenia […] praw.\n(ZR) IV. Komunikowanie\ni współdziałanie.\n5) Zdający korzysta z procedur\ni możliwości, jakie stwarzają\nobywatelom instytucje życia\npublicznego, w tym instytucje prawne -\nsporządza pisma do organów władz.\n(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n7) Zdający przedstawia strukturę sądu\nrejonowego, okręgowego […].\n11) Zdający analizuje kazusy z zakresu prawa\n[…] spadkowego.\n18) Zdający […] pisze pozew w sprawie\ncywilnej.\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\n3) Zdający […] wskazuje, w jakim kodeksie\nobowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej\nmożna znaleźć przepisy dotyczące konkretnej\nsprawy; interpretuje przepisy prawne.\n5) Zdający wyjaśnia podstawowe instytucje\nprawne prawa […] spadkowego\nw Rzeczypospolitej Polskiej ([…] spadek,\ndziedziczenie ustawowe i testamentowe,\nzachowek).\n7) Zdający przedstawia przebieg postępowania\ncywilnego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz\nuczestniczące w nim strony […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n5 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych\noraz o właściwej konstrukcji.\n4 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych\nALBO rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni\ni z jedną - częściowo oraz o właściwej konstrukcji.\n3 pkt - rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni\ni z jedną - częściowo.\n2 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwiema kategoriami elementów\nskładowych ALBO rozwiązanie ze zrealizowaną w pełni jedną kategorią elementów\nskładowych.\n1 pkt - rozwiązanie ze zrealizowaną częściowo jedną kategorią elementów składowych.\n0 pkt - rozwiązanie bez zrealizowanej kategorii elementów składowych ALBO brak\nrozwiązania.\n* Przez właściwą konstrukcję należy rozumieć właściwe rozplanowanie pisma wraz z miejscem i datą (pod\nwarunkiem właściwego określenia typu pisma) oraz podpisem.\nKategorie elementów składowych:\n1) właściwe oznaczenie stron, sądu, wydziału sądu, nazwy pisma i wartości sporu;\n2) właściwie sformułowane żądanie i uzasadnienie.\nPrzykładowa odpowiedź\nKielce, 15 listopada 2021 r.\nSąd Rejonowy, Wydział Cywilny\nul. Warszawska 44, 25-312 Kielce\nPowódka: Lidia Szpak\nul. Jasna 109, 44-100 Gliwice\nPozwany: Zdzisław Lis\nul. Kwiatowa 227, 15-950 Białystok\nPozew o zachowek\nWartość przedmiotu sporu: 75 000 zł (siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych)\nW imieniu własnym wnoszę o:\n1. zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 75 000 zł wraz z należnymi\nustawowymi odsetkami (za opóźnienie),\n2. (przeprowadzenie rozprawy również w nieobecności powódki),\n3. zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu (wg norm przepisanych).\nUzasadnienie\nZmarły ojciec stron, Henryk Lis, w testamencie określił jako spadkobiercę pozwanego, ale\nnie pozbawił w nim prawa do zachowku pozostałych osób, które dziedziczyłyby po nim\nw przypadku dziedziczenia ustawowego (do których powódka jako jedno z pięciorga dzieci\nzmarłego - w myśl art. 931 § 1 k.c. - się zalicza). Tylko wskazane osoby byłyby powołane\ndo spadku z ustawy.\nWartość spadku to siedemset pięćdziesiąt tysięcy złotych. Powódka - w związku z art. 991\n§ 1 i 2 k.c. - wnosi zatem o należny jej zachowek, a więc o zapłatę od pozwanego sumy\n75 tys. złotych.\nLidia Szpak","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 21. (0-5)<br>Materiał 1. Opis sytuacji<br>W dniu 15 października 2021 r. został otwarty testament Henryka Lisa, ostatnio<br>zamieszkałego w Kielcach, przy ul. Dalekiej 123 (kod pocztowy 25-319), który od 5 lat był<br>wdowcem. Jego córka, Lidia Szpak, zamieszkała w Gliwicach przy ul. Jasnej 109 (kod<br>pocztowy 44-100) z powodzeniem prowadząca od 10 lat działalność gospodarczą, jak<br>również inna trójka rodzeństwa (dwaj starsi bracia i starsza siostra Lidii) nie zostali<br>uwzględnieni w testamencie, w którym także nie było informacji o ich wydziedziczeniu.<br>Jedynym spadkobiercą został najmłodszy z rodzeństwa: Zdzisław Lis, zamieszkały<br>w Białymstoku przy ul. Kwiatowej 227 (kod pocztowy 15-950). Wartość spadku wyniosła<br>750 000 (słownie: siedemset pięćdziesiąt tysięcy) złotych. Lidia Szpak postanowiła wnieść<br>sprawę do sądu w celu uzyskania odpowiedniego udziału spadkowego.<br>Materiał 2. Przepisy prawne z kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej</p>\n<ul><li>z zakresu prawa materialnego</li></ul>\n<p>Art. 931. § 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy<br>oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca<br>małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.<br>Art. 991. § 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do<br>spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli<br>zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu<br>przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego<br>udziału (zachowek).<br>§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej<br>przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu<br>[…] przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej<br>potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.<br>Art. 1008. Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców<br>zachowku (wydziedziczenie) […].</p>\n<ul><li>z zakresu prawa procesowego</li></ul>\n<p>Art. 16. Sądy rejonowe rozpatrują wszystkie sprawy z wyjątkiem spraw, dla których<br>zastrzeżona jest właściwość sądów okręgowych.<br>Art. 17. Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy: […]</p>\n<ol><li>o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa sto tysięcy złotych</li></ol>\n<p>[…].<br>Art. 39. Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku, jak również z tytułu zapisu, polecenia<br>oraz innych rozrządzeń testamentowych wytacza się wyłącznie przed sąd ostatniego miejsca<br>zwykłego pobytu spadkodawcy […].<br>Dz.U. 1964, nr 16, poz. 93, z późn. zm.; Dz.U. 1964, nr 43, poz. 296, z późn. zm.<br>(stan prawny na 17 kwietnia 2024 r.).<br>Materiał 3. Właściwość terytorialna sądów powszechnych dla adresów podanych powyżej<br>Białystok: Sąd Okręgowy w Białymstoku [ul. M. Skłodowskiej-Curie 1, 15-950 Białystok] i Sąd<br>Rejonowy w Białymstoku [ul. A. Mickiewicza 103, 15-950 Białystok].<br>Gliwice: Sąd Okręgowy w Gliwicach [ul. T. Kościuszki 15, 44-100 Gliwice] i Sąd Rejonowy<br>w Gliwicach [ul. Powstańców Warszawy 23, 44-100 Gliwice].<br>MWOP-R0_100<br>Kielce: Sąd Okręgowy w Kielcach [ul. Seminaryjska 12a, 25-372 Kielce] i Sąd Rejonowy<br>w Kielcach [ul. Warszawska 44, 25-312 Kielce].<br>Jako Lidia Szpak napisz pozew w związku z sytuacją określoną w materiale 1. Pamiętaj<br>o formalnym charakterze pisma - nie zapomnij określić nazwy, miejsca i daty pisma,<br>danych stron, nazwy sądu i jego wydziału oraz wartości przedmiotu sporu i żądania.<br>Sformułuj także krótkie uzasadnienie, odnosząc się do odpowiednich przepisów prawa<br>materialnego przytoczonych w materiale 2.<br>MWOP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 21. (0-5)<br>Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>(ZR) I. Wiedza i rozumienie.</p>\n<ol><li>Zdający wyjaśnia i analizuje</li></ol>\n<p>funkcjonowanie polskiego systemu<br>prawnego.<br>(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie<br>informacji.</p>\n<ol><li>Zdający wykazuje się umiejętnością</li></ol>\n<p>czytania ze zrozumieniem tekstów […]<br>oraz interpretacji innych źródeł […].<br>(ZR) III. Rozumienie siebie oraz<br>rozpoznawanie i rozwiązywanie<br>problemów.</p>\n<ol><li>Zdający […] wybiera odpowiednie</li></ol>\n<p>mechanizmy dochodzenia […] praw.<br>(ZR) IV. Komunikowanie<br>i współdziałanie.</p>\n<ol><li>Zdający korzysta z procedur</li></ol>\n<p>i możliwości, jakie stwarzają<br>obywatelom instytucje życia<br>publicznego, w tym instytucje prawne -<br>sporządza pisma do organów władz.<br>(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej<br>Polskiej.</p>\n<ol><li>Zdający przedstawia strukturę sądu</li></ol>\n<p>rejonowego, okręgowego […].</p>\n<ol><li>Zdający analizuje kazusy z zakresu prawa</li></ol>\n<p>[…] spadkowego.</p>\n<ol><li>Zdający […] pisze pozew w sprawie</li></ol>\n<p>cywilnej.<br>(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.</p>\n<ol><li>Zdający […] wskazuje, w jakim kodeksie</li></ol>\n<p>obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej<br>można znaleźć przepisy dotyczące konkretnej<br>sprawy; interpretuje przepisy prawne.</p>\n<ol><li>Zdający wyjaśnia podstawowe instytucje</li></ol>\n<p>prawne prawa […] spadkowego<br>w Rzeczypospolitej Polskiej ([…] spadek,<br>dziedziczenie ustawowe i testamentowe,<br>zachowek).</p>\n<ol><li>Zdający przedstawia przebieg postępowania</li></ol>\n<p>cywilnego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz<br>uczestniczące w nim strony […].<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Zasady oceniania<br>5 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych<br>oraz o właściwej konstrukcji.<br>4 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych<br>ALBO rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni<br>i z jedną - częściowo oraz o właściwej konstrukcji.<br>3 pkt - rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni<br>i z jedną - częściowo.<br>2 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwiema kategoriami elementów<br>składowych ALBO rozwiązanie ze zrealizowaną w pełni jedną kategorią elementów<br>składowych.<br>1 pkt - rozwiązanie ze zrealizowaną częściowo jedną kategorią elementów składowych.<br>0 pkt - rozwiązanie bez zrealizowanej kategorii elementów składowych ALBO brak<br>rozwiązania.</p>\n<ul><li>Przez właściwą konstrukcję należy rozumieć właściwe rozplanowanie pisma wraz z miejscem i datą (pod</li></ul>\n<p>warunkiem właściwego określenia typu pisma) oraz podpisem.<br>Kategorie elementów składowych:</p>\n<ol><li>właściwe oznaczenie stron, sądu, wydziału sądu, nazwy pisma i wartości sporu;</li><li>właściwie sformułowane żądanie i uzasadnienie.</li></ol>\n<p>Przykładowa odpowiedź<br>Kielce, 15 listopada 2021 r.<br>Sąd Rejonowy, Wydział Cywilny<br>ul. Warszawska 44, 25-312 Kielce<br>Powódka: Lidia Szpak<br>ul. Jasna 109, 44-100 Gliwice<br>Pozwany: Zdzisław Lis<br>ul. Kwiatowa 227, 15-950 Białystok<br>Pozew o zachowek<br>Wartość przedmiotu sporu: 75 000 zł (siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych)<br>W imieniu własnym wnoszę o:</p>\n<ol><li>zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 75 000 zł wraz z należnymi</li></ol>\n<p>ustawowymi odsetkami (za opóźnienie),</p>\n<ol><li>(przeprowadzenie rozprawy również w nieobecności powódki),</li><li>zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu (wg norm przepisanych).</li></ol>\n<p>Uzasadnienie<br>Zmarły ojciec stron, Henryk Lis, w testamencie określił jako spadkobiercę pozwanego, ale<br>nie pozbawił w nim prawa do zachowku pozostałych osób, które dziedziczyłyby po nim<br>w przypadku dziedziczenia ustawowego (do których powódka jako jedno z pięciorga dzieci<br>zmarłego - w myśl art. 931 § 1 k.c. - się zalicza). Tylko wskazane osoby byłyby powołane<br>do spadku z ustawy.<br>Wartość spadku to siedemset pięćdziesiąt tysięcy złotych. Powódka - w związku z art. 991<br>§ 1 i 2 k.c. - wnosi zatem o należny jej zachowek, a więc o zapłatę od pozwanego sumy<br>75 tys. złotych.<br>Lidia Szpak</p>","solutions":[]}