{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22","points":7,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (0-7)\nMateriał 1. Fragment ustawy obowiązującej w Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 17. Realizacja prawa osób należących do mniejszości do nauki języka mniejszości lub\nw języku mniejszości, a także prawa tych osób do nauki historii i kultury mniejszości odbywa\nsię na zasadach i w trybie określonych w ustawie […] o systemie oświaty […].\nArt. 18. 1. Organy władzy publicznej są obowiązane podejmować odpowiednie środki w celu\nwspierania:\n1) działalności zmierzającej do ochrony, zachowania i rozwoju tożsamości kulturowej\nmniejszości;\n2) integracji obywatelskiej i społecznej.\n2. Środkami, o których mowa w ust. 1, mogą być w szczególności dotacje celowe lub\npodmiotowe […].\n4. Środkami, o których mowa w ust. 1, mogą być również środki przekazywane z budżetu\njednostki samorządu terytorialnego organizacjom i instytucjom, realizującym zadania służące\nochronie, zachowaniu i rozwojowi tożsamości kulturowej mniejszości lub integracji\nobywatelskiej i społecznej.\n5. Dotacje podmiotowe, o których mowa w ust. 2, mogą otrzymywać organizacje mniejszości\nlub mające istotne znaczenie dla kultury mniejszości instytucje kulturalne.\nDz.U. 2005, nr 17, poz. 141, z późn. zm. (stan prawny na 17 kwietnia 2024 r.).\nMateriał 2. Tekst publicystyczny o Wietnamczykach w Polsce\nPierwsi obywatele Wietnamu, którzy przyjechali studiować w naszym kraju, pojawili się na\npoczątku lat 50-tych [XX wieku], w odpowiedzi Polski na apel ONZ o udzielenie pomocy\nedukacyjnej krajom rozwijającym się. […] Polska była więc dla przybyszów z Wietnamu\nkrajem atrakcyjnym, do którego jechali[,] wiedząc, że będą mile widziani. Obraz\nWietnamczyka w Polsce kształtował się jako obraz osoby zdolnej, pracowitej, uprzejmej\ni spokojnej. Studenci ci po ukończeniu nauki zobowiązani byli do powrotu do kraju, jednak\nwielu z nich pozostało w Polsce i tu zakładało swoje rodziny (niejednokrotnie z obywatelami\npolskimi), rozpoczynało także pracę i wychowywało swoje dzieci. Dziś to oni - dobrze\nwykształceni [i dobrze] usytuowani materialnie, absolwenci polskich uczelni tworzą elitę\nwietnamskiej diaspory w Polsce. […]\n[W latach 90. ubiegłego wieku] możemy mówić o drugiej fali imigracji Wietnamczyków do\nPolski, której rozkwit przypada na lata 1994-1997. […] W chwili obecnej nie jesteśmy\nw stanie określić dokładnej liczby migrantów wietnamskich zamieszkujących na stałe\nw Polsce. […] Różne źródła wskazują na liczbę od 20 000 do nawet 40 000 osób. […]\nDiaspora wietnamska zamieszkuje przeważnie w dużych miastach, takich jak Warszawa,\ngdzie skupia się ok. 2/3 ogółu, dalej można wymienić[:] Łódź, Szczecin, Gdańsk, Kraków,\nWrocław i Zieloną Górę. Społeczność ta jest zróżnicowana pod względem wieku,\nwykształcenia, religii, jednak nie przeszkadza jej to w tworzeniu dość hermetycznego\nśrodowiska […].\nStarsi migranci, pomimo zamieszkiwania w Polsce już kilka lub kilkanaście lat, jak i osoby\nzróżnicowane wiekowo, których pobyt nie przekracza jednego roku, znają tylko podstawowe\nsłowa w języku polskim. Sytuacja jest inna w przypadku osób w średnim i młodym wieku,\nktóre często, wykształcone w polskich szkołach, operują językiem polskim w niemniejszym\nstopniu niż językiem ojczystym. […]\nMWOP-R0_100\nObok wietnamskiej pagody na warszawskiej Pradze znajdowało się także centrum kultury\nwietnamskiej. Budowa oraz utrzymanie obu obiektów powstały z funduszy prywatnych\njednego z zamożnych migrantów […].\nP. Staniszewska, Kultura i życie religijne migrantów wietnamskich w Polsce, „Nurt SVD” 2012, nr 46, s. 84-92.\nJako osoba reprezentująca organizację Wietnamczyków w Polsce przygotuj\nwystąpienie na temat funkcjonowania tej grupy mniejszościowej. Z wykorzystaniem\nobu materiałów w tym wystąpieniu:\n- przedstaw - odnosząc się do ustawowego definiowania - argumenty za uznaniem\nWietnamczyków będących obywatelami polskimi za mniejszość (właściwego typu)\noraz zgłoś postulat korekty jednego z ustawowych warunków uzyskania takiego\nstatusu;\n- przedstaw - wynikające z praw człowieka - możliwości działań członków grupy\nmniejszościowej Wietnamczyków na rzecz zachowania własnej tożsamości\nkulturowej oraz uzasadnij, że uzyskanie statusu mniejszości właściwego typu\ngwarantowałoby większą ochronę tej tożsamości w przypadku dzieci i młodzieży;\n- zaproponuj działania organizacji (którą reprezentujesz) na rzecz: rozwoju\ntożsamości kulturowej grupy mniejszościowej Wietnamczyków oraz integracji\nspołecznej i obywatelskiej - działania możliwe po uzyskaniu przez tę grupę statusu\nmniejszości właściwego typu.\nMWOP-R0_100\nMWOP-R0_100\nMWOP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-7)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wiedza i rozumienie.\n(ZR) 1) Zdający wyjaśnia […] procesy\nspołeczne, w tym etniczne […].\n(ZR) 2) Zdający analizuje różnorodne\npostawy i zachowania społeczno-\n-polityczne oraz działania w ramach\nspołeczeństwa obywatelskiego.\n(ZR) 4) Zdający wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe w życiu\nspołeczno-politycznym.\n(ZR) 8) Zdający wykorzystuje swą\nwiedzę do rozumienia zjawisk\nspołeczno-politycznych […].\n(ZP) 2) Zdający przedstawia znaczenie\nróżnych podmiotów w życiu publicznym\n[…].\n(ZP) 4) Zdający wyjaśnia specyfikę praw\ni wolności człowieka […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n1) Zdający pozyskuje i wykorzystuje\ninformacje na temat życia społeczno-\n-kulturowego i politycznego, krytycznie\nje analizuje, samodzielnie wyciąga\nwnioski i formułuje opinie.\n4) Zdający wykorzystuje informacje do\ntworzenia własnej złożonej wypowiedzi\noraz rozważania różnych rozwiązań\nw obszarze społeczno-politycznym.\n(ZR) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów.\n3) Zdający analizuje i wyjaśnia złożone\nproblemy społeczne […] oraz szuka ich\nrozwiązań […].\n(ZR) IV. Komunikowanie\ni współdziałanie.\n2) Zdający tworzy strategię\nargumentowania […].\n(ZR) III. Struktura społeczna i problemy\nspołeczne.\n6) Zdający charakteryzuje wybrany problem\nżycia społecznego w Rzeczypospolitej Polskiej;\nrozważa różne możliwości jego rozwiązania.\n(ZR) IV. Aspekty etniczne życia społecznego.\n3) Zdający przedstawia elementy dziedzictwa\nkulturowego etnicznej grupy mniejszościowej\nw Rzeczypospolitej Polskiej (mniejszości\nnarodowe i etniczne, grupa posługująca się\njęzykiem regionalnym, imigranci).\n10) Zdający wyjaśnia kwestię akulturacji\ni asymilacji grup mniejszościowych, w tym\nmigranckich […].\n(ZP) I. Człowiek i społeczeństwo.\n6) Zdający […] rozpoznaje przyczyny, przejawy\ni skutki nietolerancji i stygmatyzacji oraz\nprzedstawia możliwe sposoby przeciwstawiania\nsię tym zjawiskom.\n(ZP) IV. Prawa człowieka i ich ochrona.\n1) Zdający wymienia „zasady ogólne” i katalog\npraw człowieka zapisane w Konstytucji\nRzeczypospolitej Polskiej.\n4) Zdający przedstawia szczegółowe prawa\nmniejszości narodowych i etnicznych oraz\ngrupy posługującej się językiem regionalnym\nw Rzeczypospolitej Polskiej […].\n(ZP) II. Społeczeństwo obywatelskie.\n2) Zdający przygotowuje materiał […] na temat\ndziałań […] grupowych w życiu publicznym.\n(SP) VIII. Wspólnoty narodowe/etniczne\ni ojczyzna.\n1) Zdający wyjaśnia, co oznacza być Polakiem\nlub członkiem innej wspólnoty narodowej/\netnicznej oraz co łączy człowieka z ojczyzną -\nPolską […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n7 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej\nformie, strukturze i logice wywodu.\n6 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym -\nczęściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu ALBO rozwiązanie ze\nzrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.\n5 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym -\nczęściowo ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni\ni z dwoma - częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.\n4 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie\nze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze\ni logice wywodu, ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu\nw pełni i z dwoma - częściowo.\n3 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu ALBO\nrozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z jednym -\nczęściowo.\n2 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu ALBO\nrozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.\n1 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.\n0 pkt - rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu ALBO brak rozwiązania.\nAspekty tematu:\n1) przedstawienie - z odniesieniem do ustawowego definiowania - argumentów za\nuznaniem Wietnamczyków będących obywatelami polskimi za mniejszość narodową oraz\nzgłoszenie postulatu korekty jednego z ustawowych warunków uzyskania takiego statusu;\n2) przedstawienie - wynikających z praw człowieka - możliwości działań członków grupy\nmniejszościowej Wietnamczyków na rzecz zachowania własnej tożsamości kulturowej\noraz uzasadnienie, że uzyskanie statusu mniejszości narodowej gwarantowałoby większą\nochronę tej tożsamości w przypadku dzieci i młodzieży;\n3) przedstawienie propozycji działań organizacji (w której reprezentanta wcielił się zdający)\nna rzecz: rozwoju tożsamości kulturowej grupy mniejszościowej Wietnamczyków oraz\nintegracji społecznej i obywatelskiej - działań możliwych po uzyskaniu przez tę grupę\nstatusu mniejszości narodowej.\nPrzykładowa odpowiedź\nJako reprezentantka stowarzyszenia Wietnamczyków w Polsce, chciałabym podkreślić, że\nprzedstawiciele tej etniczności pojawiali się w naszym kraju od początku lat 50. XX wieku, na\nogół w związku ze studiami. Wielu z nas pozostało w Polsce i tu zakładało swoje rodziny,\nrozpoczynało także pracę i wychowywało swoje dzieci. Dziś oni, my - ich potomkowie -\njesteśmy obywatelami Polski o mniejszościowym, niepolskim pochodzeniu etnicznym.\nAkulturacja większości z nas nie jest tożsama z asymilacją - odróżniamy się w sposób\nistotny od większości obywateli Polski językiem, kulturą i tradycją, które nie zatraciły\ncharakteru wietnamskiego. Dążymy także do ich zachowania. Zarówno dawni migranci i ich\npotomkowie, jak i Wietnamczycy - przedstawiciele migracji z okresu III RP mają świadomość\nwłasnej historycznej wspólnoty narodowej, są ukierunkowani na jej wyrażanie i ochronę.\nUbiegamy się jako organizacja o przyznanie Wietnamczykom statusu mniejszości narodowej\n(jako że naród wietnamski ma własne państwo). Postulujemy zatem, by w odpowiedniej\nustawie zmienić przepis o konieczności zamieszkiwania Polski przez minimum 100 lat na lat\n70. Uzyskanie tego statusu pozwoliłoby wzmocnić nie tylko tożsamość naszej grupy\nmniejszościowej, ale i działać na rzecz integracji obywatelskiej i akulturacji do polskości tych\nprzedstawicieli naszej grupy, którzy nie mówią lub słabo mówią w języku polskim.\nStatus mniejszości narodowej umożliwiałby wprowadzenie do kilku szkół lub jednej szkoły\nw każdym większym mieście, gdzie nasza grupa mieszka (Warszawa, Łódź, Szczecin,\nGdańsk, Kraków, Wrocław i Zielona Góra), nauki języka mniejszości oraz nauki historii\ni kultury naszej mniejszości. Z pewnością sprzyjałoby to umocnieniu używania literackiej\nformy naszego języka oraz dało nam większe poczucie świadomości historycznej. Bez\nstatusu mniejszości narodowej staramy się chronić własną tożsamość, wychowywać dzieci\nw naszej, wietnamskiej kulturze. Mamy stowarzyszenia czy ośrodki kulturalne -\nprzypomnijmy, że obok wietnamskiej pagody na warszawskiej Pradze znajdowało się także\ncentrum kultury wietnamskiej, ale budowa oraz utrzymanie obu obiektów powstały\nz funduszy prywatnych. Korzystamy zatem z klasycznych uprawnień wynikających z praw\ni wolności człowieka.\nUważamy jednak, że jako wieloletni obywatele Polski powinniśmy korzystać ze swoistej akcji\nafirmatywnej, którą państwo polskie - w zgodzie z normami prawa wewnętrznego\ni międzynarodowego - daje mniejszościom narodowym i etnicznym. Przyznanie statusu\nmniejszości narodowej umożliwiłoby także uzyskanie dotacji podmiotowych i celowych dla\nnaszej organizacji, a mamy wiele pomysłów na rzecz ochrony, zachowania i rozwoju\ntożsamości kulturowej polskich Wietnamczyków, a także na rzecz integracji obywatelskiej\ni społecznej. Wydaje się, że organizacja dni kultury wietnamskiej realizowałaby oba cele -\nzarówno rozwijałaby tożsamość polskich Wietnamczyków, jak i poprzez pokazanie tejże\nkultury obywatelom Polski z większości etnicznej (oraz innych niż wietnamska narodowości\nmniejszościowych) pozwalałaby na lepsze zrozumienie naszej kultury, a co za tym idzie -\ndawała integrację. Podobnie dwoistą rolę (także z uwagi na słabszą znajomość języka\npolskiego przez tych z nas, którzy nie uczyli się w polskiej szkole) mogłoby wypełniać\nczasopismo naszej mniejszości, w którym wszelkie teksty byłyby dwujęzyczne - polskie\ni wietnamskie. A to tylko dwa z naszych pomysłów.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 22. (0-7)<br>Materiał 1. Fragment ustawy obowiązującej w Rzeczypospolitej Polskiej<br>Art. 17. Realizacja prawa osób należących do mniejszości do nauki języka mniejszości lub<br>w języku mniejszości, a także prawa tych osób do nauki historii i kultury mniejszości odbywa<br>się na zasadach i w trybie określonych w ustawie […] o systemie oświaty […].<br>Art. 18. 1. Organy władzy publicznej są obowiązane podejmować odpowiednie środki w celu<br>wspierania:</p>\n<ol><li>działalności zmierzającej do ochrony, zachowania i rozwoju tożsamości kulturowej</li></ol>\n<p>mniejszości;</p>\n<ol><li>integracji obywatelskiej i społecznej.</li><li>Środkami, o których mowa w ust. 1, mogą być w szczególności dotacje celowe lub</li></ol>\n<p>podmiotowe […].</p>\n<ol><li>Środkami, o których mowa w ust. 1, mogą być również środki przekazywane z budżetu</li></ol>\n<p>jednostki samorządu terytorialnego organizacjom i instytucjom, realizującym zadania służące<br>ochronie, zachowaniu i rozwojowi tożsamości kulturowej mniejszości lub integracji<br>obywatelskiej i społecznej.</p>\n<ol><li>Dotacje podmiotowe, o których mowa w ust. 2, mogą otrzymywać organizacje mniejszości</li></ol>\n<p>lub mające istotne znaczenie dla kultury mniejszości instytucje kulturalne.<br>Dz.U. 2005, nr 17, poz. 141, z późn. zm. (stan prawny na 17 kwietnia 2024 r.).<br>Materiał 2. Tekst publicystyczny o Wietnamczykach w Polsce<br>Pierwsi obywatele Wietnamu, którzy przyjechali studiować w naszym kraju, pojawili się na<br>początku lat 50-tych [XX wieku], w odpowiedzi Polski na apel ONZ o udzielenie pomocy<br>edukacyjnej krajom rozwijającym się. […] Polska była więc dla przybyszów z Wietnamu<br>krajem atrakcyjnym, do którego jechali[,] wiedząc, że będą mile widziani. Obraz<br>Wietnamczyka w Polsce kształtował się jako obraz osoby zdolnej, pracowitej, uprzejmej<br>i spokojnej. Studenci ci po ukończeniu nauki zobowiązani byli do powrotu do kraju, jednak<br>wielu z nich pozostało w Polsce i tu zakładało swoje rodziny (niejednokrotnie z obywatelami<br>polskimi), rozpoczynało także pracę i wychowywało swoje dzieci. Dziś to oni - dobrze<br>wykształceni [i dobrze] usytuowani materialnie, absolwenci polskich uczelni tworzą elitę<br>wietnamskiej diaspory w Polsce. […]<br>[W latach 90. ubiegłego wieku] możemy mówić o drugiej fali imigracji Wietnamczyków do<br>Polski, której rozkwit przypada na lata 1994-1997. […] W chwili obecnej nie jesteśmy<br>w stanie określić dokładnej liczby migrantów wietnamskich zamieszkujących na stałe<br>w Polsce. […] Różne źródła wskazują na liczbę od 20 000 do nawet 40 000 osób. […]<br>Diaspora wietnamska zamieszkuje przeważnie w dużych miastach, takich jak Warszawa,<br>gdzie skupia się ok. 2/3 ogółu, dalej można wymienić[:] Łódź, Szczecin, Gdańsk, Kraków,<br>Wrocław i Zieloną Górę. Społeczność ta jest zróżnicowana pod względem wieku,<br>wykształcenia, religii, jednak nie przeszkadza jej to w tworzeniu dość hermetycznego<br>środowiska […].<br>Starsi migranci, pomimo zamieszkiwania w Polsce już kilka lub kilkanaście lat, jak i osoby<br>zróżnicowane wiekowo, których pobyt nie przekracza jednego roku, znają tylko podstawowe<br>słowa w języku polskim. Sytuacja jest inna w przypadku osób w średnim i młodym wieku,<br>które często, wykształcone w polskich szkołach, operują językiem polskim w niemniejszym<br>stopniu niż językiem ojczystym. […]<br>MWOP-R0_100<br>Obok wietnamskiej pagody na warszawskiej Pradze znajdowało się także centrum kultury<br>wietnamskiej. Budowa oraz utrzymanie obu obiektów powstały z funduszy prywatnych<br>jednego z zamożnych migrantów […].<br>P. Staniszewska, Kultura i życie religijne migrantów wietnamskich w Polsce, „Nurt SVD” 2012, nr 46, s. 84-92.<br>Jako osoba reprezentująca organizację Wietnamczyków w Polsce przygotuj<br>wystąpienie na temat funkcjonowania tej grupy mniejszościowej. Z wykorzystaniem<br>obu materiałów w tym wystąpieniu:</p>\n<ul><li>przedstaw - odnosząc się do ustawowego definiowania - argumenty za uznaniem</li></ul>\n<p>Wietnamczyków będących obywatelami polskimi za mniejszość (właściwego typu)<br>oraz zgłoś postulat korekty jednego z ustawowych warunków uzyskania takiego<br>statusu;</p>\n<ul><li>przedstaw - wynikające z praw człowieka - możliwości działań członków grupy</li></ul>\n<p>mniejszościowej Wietnamczyków na rzecz zachowania własnej tożsamości<br>kulturowej oraz uzasadnij, że uzyskanie statusu mniejszości właściwego typu<br>gwarantowałoby większą ochronę tej tożsamości w przypadku dzieci i młodzieży;</p>\n<ul><li>zaproponuj działania organizacji (którą reprezentujesz) na rzecz: rozwoju</li></ul>\n<p>tożsamości kulturowej grupy mniejszościowej Wietnamczyków oraz integracji<br>społecznej i obywatelskiej - działania możliwe po uzyskaniu przez tę grupę statusu<br>mniejszości właściwego typu.<br>MWOP-R0_100<br>MWOP-R0_100<br>MWOP-R0_100<br>BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)<br>WIEDZA<br>O SPOŁECZEŃSTWIE<br>Poziom rozszerzony<br>Formuła 2023<br>WIEDZA<br>O SPOŁECZEŃSTWIE<br>Poziom rozszerzony<br>Formuła 2023<br>WIEDZA<br>O SPOŁECZEŃSTWIE<br>Poziom rozszerzony<br>Formuła 2023</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 22. (0-7)<br>Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Wiedza i rozumienie.<br>(ZR) 1) Zdający wyjaśnia […] procesy<br>społeczne, w tym etniczne […].<br>(ZR) 2) Zdający analizuje różnorodne<br>postawy i zachowania społeczno-<br>-polityczne oraz działania w ramach<br>społeczeństwa obywatelskiego.<br>(ZR) 4) Zdający wyjaśnia związki<br>przyczynowo-skutkowe w życiu<br>społeczno-politycznym.<br>(ZR) 8) Zdający wykorzystuje swą<br>wiedzę do rozumienia zjawisk<br>społeczno-politycznych […].<br>(ZP) 2) Zdający przedstawia znaczenie<br>różnych podmiotów w życiu publicznym<br>[…].<br>(ZP) 4) Zdający wyjaśnia specyfikę praw<br>i wolności człowieka […].<br>(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie<br>informacji.</p>\n<ol><li>Zdający pozyskuje i wykorzystuje</li></ol>\n<p>informacje na temat życia społeczno-<br>-kulturowego i politycznego, krytycznie<br>je analizuje, samodzielnie wyciąga<br>wnioski i formułuje opinie.</p>\n<ol><li>Zdający wykorzystuje informacje do</li></ol>\n<p>tworzenia własnej złożonej wypowiedzi<br>oraz rozważania różnych rozwiązań<br>w obszarze społeczno-politycznym.<br>(ZR) III. Rozumienie siebie oraz<br>rozpoznawanie i rozwiązywanie<br>problemów.</p>\n<ol><li>Zdający analizuje i wyjaśnia złożone</li></ol>\n<p>problemy społeczne […] oraz szuka ich<br>rozwiązań […].<br>(ZR) IV. Komunikowanie<br>i współdziałanie.</p>\n<ol><li>Zdający tworzy strategię</li></ol>\n<p>argumentowania […].<br>(ZR) III. Struktura społeczna i problemy<br>społeczne.</p>\n<ol><li>Zdający charakteryzuje wybrany problem</li></ol>\n<p>życia społecznego w Rzeczypospolitej Polskiej;<br>rozważa różne możliwości jego rozwiązania.<br>(ZR) IV. Aspekty etniczne życia społecznego.</p>\n<ol><li>Zdający przedstawia elementy dziedzictwa</li></ol>\n<p>kulturowego etnicznej grupy mniejszościowej<br>w Rzeczypospolitej Polskiej (mniejszości<br>narodowe i etniczne, grupa posługująca się<br>językiem regionalnym, imigranci).</p>\n<ol><li>Zdający wyjaśnia kwestię akulturacji</li></ol>\n<p>i asymilacji grup mniejszościowych, w tym<br>migranckich […].<br>(ZP) I. Człowiek i społeczeństwo.</p>\n<ol><li>Zdający […] rozpoznaje przyczyny, przejawy</li></ol>\n<p>i skutki nietolerancji i stygmatyzacji oraz<br>przedstawia możliwe sposoby przeciwstawiania<br>się tym zjawiskom.<br>(ZP) IV. Prawa człowieka i ich ochrona.</p>\n<ol><li>Zdający wymienia „zasady ogólne” i katalog</li></ol>\n<p>praw człowieka zapisane w Konstytucji<br>Rzeczypospolitej Polskiej.</p>\n<ol><li>Zdający przedstawia szczegółowe prawa</li></ol>\n<p>mniejszości narodowych i etnicznych oraz<br>grupy posługującej się językiem regionalnym<br>w Rzeczypospolitej Polskiej […].<br>(ZP) II. Społeczeństwo obywatelskie.</p>\n<ol><li>Zdający przygotowuje materiał […] na temat</li></ol>\n<p>działań […] grupowych w życiu publicznym.<br>(SP) VIII. Wspólnoty narodowe/etniczne<br>i ojczyzna.</p>\n<ol><li>Zdający wyjaśnia, co oznacza być Polakiem</li></ol>\n<p>lub członkiem innej wspólnoty narodowej/<br>etnicznej oraz co łączy człowieka z ojczyzną -<br>Polską […].<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Zasady oceniania<br>7 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej<br>formie, strukturze i logice wywodu.<br>6 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym -<br>częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu ALBO rozwiązanie ze<br>zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.<br>5 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym -<br>częściowo ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni<br>i z dwoma - częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.<br>4 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie<br>ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze<br>i logice wywodu, ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu<br>w pełni i z dwoma - częściowo.<br>3 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu ALBO<br>rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z jednym -<br>częściowo.<br>2 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu ALBO<br>rozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.<br>1 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.<br>0 pkt - rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu ALBO brak rozwiązania.<br>Aspekty tematu:</p>\n<ol><li>przedstawienie - z odniesieniem do ustawowego definiowania - argumentów za</li></ol>\n<p>uznaniem Wietnamczyków będących obywatelami polskimi za mniejszość narodową oraz<br>zgłoszenie postulatu korekty jednego z ustawowych warunków uzyskania takiego statusu;</p>\n<ol><li>przedstawienie - wynikających z praw człowieka - możliwości działań członków grupy</li></ol>\n<p>mniejszościowej Wietnamczyków na rzecz zachowania własnej tożsamości kulturowej<br>oraz uzasadnienie, że uzyskanie statusu mniejszości narodowej gwarantowałoby większą<br>ochronę tej tożsamości w przypadku dzieci i młodzieży;</p>\n<ol><li>przedstawienie propozycji działań organizacji (w której reprezentanta wcielił się zdający)</li></ol>\n<p>na rzecz: rozwoju tożsamości kulturowej grupy mniejszościowej Wietnamczyków oraz<br>integracji społecznej i obywatelskiej - działań możliwych po uzyskaniu przez tę grupę<br>statusu mniejszości narodowej.<br>Przykładowa odpowiedź<br>Jako reprezentantka stowarzyszenia Wietnamczyków w Polsce, chciałabym podkreślić, że<br>przedstawiciele tej etniczności pojawiali się w naszym kraju od początku lat 50. XX wieku, na<br>ogół w związku ze studiami. Wielu z nas pozostało w Polsce i tu zakładało swoje rodziny,<br>rozpoczynało także pracę i wychowywało swoje dzieci. Dziś oni, my - ich potomkowie -<br>jesteśmy obywatelami Polski o mniejszościowym, niepolskim pochodzeniu etnicznym.<br>Akulturacja większości z nas nie jest tożsama z asymilacją - odróżniamy się w sposób<br>istotny od większości obywateli Polski językiem, kulturą i tradycją, które nie zatraciły<br>charakteru wietnamskiego. Dążymy także do ich zachowania. Zarówno dawni migranci i ich<br>potomkowie, jak i Wietnamczycy - przedstawiciele migracji z okresu III RP mają świadomość<br>własnej historycznej wspólnoty narodowej, są ukierunkowani na jej wyrażanie i ochronę.<br>Ubiegamy się jako organizacja o przyznanie Wietnamczykom statusu mniejszości narodowej<br>(jako że naród wietnamski ma własne państwo). Postulujemy zatem, by w odpowiedniej<br>ustawie zmienić przepis o konieczności zamieszkiwania Polski przez minimum 100 lat na lat</p>\n<ol><li>Uzyskanie tego statusu pozwoliłoby wzmocnić nie tylko tożsamość naszej grupy</li></ol>\n<p>mniejszościowej, ale i działać na rzecz integracji obywatelskiej i akulturacji do polskości tych<br>przedstawicieli naszej grupy, którzy nie mówią lub słabo mówią w języku polskim.<br>Status mniejszości narodowej umożliwiałby wprowadzenie do kilku szkół lub jednej szkoły<br>w każdym większym mieście, gdzie nasza grupa mieszka (Warszawa, Łódź, Szczecin,<br>Gdańsk, Kraków, Wrocław i Zielona Góra), nauki języka mniejszości oraz nauki historii<br>i kultury naszej mniejszości. Z pewnością sprzyjałoby to umocnieniu używania literackiej<br>formy naszego języka oraz dało nam większe poczucie świadomości historycznej. Bez<br>statusu mniejszości narodowej staramy się chronić własną tożsamość, wychowywać dzieci<br>w naszej, wietnamskiej kulturze. Mamy stowarzyszenia czy ośrodki kulturalne -<br>przypomnijmy, że obok wietnamskiej pagody na warszawskiej Pradze znajdowało się także<br>centrum kultury wietnamskiej, ale budowa oraz utrzymanie obu obiektów powstały<br>z funduszy prywatnych. Korzystamy zatem z klasycznych uprawnień wynikających z praw<br>i wolności człowieka.<br>Uważamy jednak, że jako wieloletni obywatele Polski powinniśmy korzystać ze swoistej akcji<br>afirmatywnej, którą państwo polskie - w zgodzie z normami prawa wewnętrznego<br>i międzynarodowego - daje mniejszościom narodowym i etnicznym. Przyznanie statusu<br>mniejszości narodowej umożliwiłoby także uzyskanie dotacji podmiotowych i celowych dla<br>naszej organizacji, a mamy wiele pomysłów na rzecz ochrony, zachowania i rozwoju<br>tożsamości kulturowej polskich Wietnamczyków, a także na rzecz integracji obywatelskiej<br>i społecznej. Wydaje się, że organizacja dni kultury wietnamskiej realizowałaby oba cele -<br>zarówno rozwijałaby tożsamość polskich Wietnamczyków, jak i poprzez pokazanie tejże<br>kultury obywatelom Polski z większości etnicznej (oraz innych niż wietnamska narodowości<br>mniejszościowych) pozwalałaby na lepsze zrozumienie naszej kultury, a co za tym idzie -<br>dawała integrację. Podobnie dwoistą rolę (także z uwagi na słabszą znajomość języka<br>polskiego przez tych z nas, którzy nie uczyli się w polskiej szkole) mogłoby wypełniać<br>czasopismo naszej mniejszości, w którym wszelkie teksty byłyby dwujęzyczne - polskie<br>i wietnamskie. A to tylko dwa z naszych pomysłów.</p>","solutions":[]}