{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.\nO prawach autorskich do książki\nAlice Urbach urodziła się w 1886 roku w mieszczańskiej rodzinie żydowskiej. […] W 1935\nroku monachijskie wydawnictwo rozpoczęło sprzedaż jej 500-stronicowego dzieła pod\ntytułem: „Tak gotuje się w Wiedniu. Książka o gotowaniu i prowadzeniu kuchni domowej”\n[…]. Pozycja była rozchwytywana. Wielokrotnie ją dodrukowywano. […]\nWnuczką Alice jest Karina Urbach, niemiecka historyk, która wykłada w USA i Wielkiej\nBrytanii. Szukając materiałów do książki o międzywojennym Wiedniu, natknęła się na\ninformacje o babci. Zaczęła poszukiwania w archiwach Wiednia, Londynu i Waszyngtonu.\nDowiedziała się m.in. o jej trzech siostrach. Jedna została zamordowana w łódzkim getcie,\na dwie [-] w Treblince. Dotarła też do listu, w którym Alice pisała o szoku, jakiego doznała\nlatem 1949 roku, gdy odwiedziła Wiedeń. Nie było już synagogi, a w witrynie księgarni\nzobaczyła swoją książkę kucharską, tyle że pod innym nazwiskiem [Rudolpha Rösha,\nwcześniej działacza nazistowskiej organizacji rolniczej]. […] Dowiedziała się, że babcia\npisała w 1974 roku do wydawnictwa w tej sprawie. Odpowiedziało jej [ono] jedynie, że\nw czasie działań wojennych spłonęły archiwa i nie ma dowodu, kto jest autorem. […]\nNa początku października [2020 r.] w niemieckich księgarniach ukazała się „Książka Alice.\nJak naziści ukradli książkę kucharską mojej babci”. […] Po 80 latach […] [wydawnictwo]\nzareagowało: „oceniamy działania ówczesnego zarządu wydawnictwa za moralnie\nniedopuszczalne”, a 15 października [2020 r.] przekazało ono prawa do książki jedynym\nspadkobiercom Alice […].\nNaziści ukradli jej książkę, „Tygodnik ANGORA” 2020, nr 46, s. 81.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 5.<br>O prawach autorskich do książki<br>Alice Urbach urodziła się w 1886 roku w mieszczańskiej rodzinie żydowskiej. […] W 1935<br>roku monachijskie wydawnictwo rozpoczęło sprzedaż jej 500-stronicowego dzieła pod<br>tytułem: „Tak gotuje się w Wiedniu. Książka o gotowaniu i prowadzeniu kuchni domowej”<br>[…]. Pozycja była rozchwytywana. Wielokrotnie ją dodrukowywano. […]<br>Wnuczką Alice jest Karina Urbach, niemiecka historyk, która wykłada w USA i Wielkiej<br>Brytanii. Szukając materiałów do książki o międzywojennym Wiedniu, natknęła się na<br>informacje o babci. Zaczęła poszukiwania w archiwach Wiednia, Londynu i Waszyngtonu.<br>Dowiedziała się m.in. o jej trzech siostrach. Jedna została zamordowana w łódzkim getcie,<br>a dwie [-] w Treblince. Dotarła też do listu, w którym Alice pisała o szoku, jakiego doznała<br>latem 1949 roku, gdy odwiedziła Wiedeń. Nie było już synagogi, a w witrynie księgarni<br>zobaczyła swoją książkę kucharską, tyle że pod innym nazwiskiem [Rudolpha Rösha,<br>wcześniej działacza nazistowskiej organizacji rolniczej]. […] Dowiedziała się, że babcia<br>pisała w 1974 roku do wydawnictwa w tej sprawie. Odpowiedziało jej [ono] jedynie, że<br>w czasie działań wojennych spłonęły archiwa i nie ma dowodu, kto jest autorem. […]<br>Na początku października [2020 r.] w niemieckich księgarniach ukazała się „Książka Alice.<br>Jak naziści ukradli książkę kucharską mojej babci”. […] Po 80 latach […] [wydawnictwo]<br>zareagowało: „oceniamy działania ówczesnego zarządu wydawnictwa za moralnie<br>niedopuszczalne”, a 15 października [2020 r.] przekazało ono prawa do książki jedynym<br>spadkobiercom Alice […].<br>Naziści ukradli jej książkę, „Tygodnik ANGORA” 2020, nr 46, s. 81.</p>","solutions":[]}