{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.\nO jednym ze spojrzeń na funkcjonowanie człowieka\nRodzimy się w danym miejscu i czasie, w kulturze, która w dużym stopniu określa sposób\npostrzegania przez nas realności, nasze obyczaje i reakcje. Liczba w pełni racjonalnych\nwyborów, które podejmujemy w trakcie naszej egzystencji, jest mocno ograniczona. […] I tak\nbyć musi, gdyż w innym wypadku nie moglibyśmy funkcjonować. Instynkty, które determinują\nreakcje zwierzęcia, w przypadku człowieka zastąpione są w dużej mierze przez cywilizacyjne\nnawyki. […]\nCywilizacja, czyli kultura, to wielopokoleniowy proces, który formuje nas, ale na który\nw sensie indywidualnym wpływ mamy znikomy. Występuje ona w konkretnych odmianach;\nnajbliższe człowiekowi kulturowe środowisko współcześnie określane jest przez jego naród.\n[…] Epoka nowoczesna, wraz z gwałtownym rozwojem cywilizacji materialnej, postawę\n[buntu] wprowadziła do centrum naszej kultury. […] Dominującą obecnie ideologię […]\nokreślić możemy jako doktrynę emancypacji. Emancypacja jest słowem kluczem, fetyszem\nwspółczesności. [Głosi ona], że ludzie dowolnie mogą ukształtować siebie samych i świat.\nPosiadamy jakoby samostwarzające się kompetencje, a rzeczywistość wokoło to bierna\nmateria czekająca na formy, które jej nadamy. Takie podejście zakładać musi, że człowieka\nniewoli jakakolwiek tożsamość. I to prawda. Wszystko, co nadaje istnieniu formę, stanowi\nrównocześnie jego ograniczenie. [Ideolodzy emancypacji] nie przejmują się tym. […] Upajają\nsię wizją niszczenia złego porządku, a więc tradycyjnej, istniejącej cywilizacji. Po jej likwidacji\nz poczwarki obecnego człowieka ma się wykluć motyl przyszłego idealnego istnienia.\nB. Wildstein, Polska na mapie kulturowej wojny, „Sieci” 2020, nr 46, s. 68-69.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6.<br>O jednym ze spojrzeń na funkcjonowanie człowieka<br>Rodzimy się w danym miejscu i czasie, w kulturze, która w dużym stopniu określa sposób<br>postrzegania przez nas realności, nasze obyczaje i reakcje. Liczba w pełni racjonalnych<br>wyborów, które podejmujemy w trakcie naszej egzystencji, jest mocno ograniczona. […] I tak<br>być musi, gdyż w innym wypadku nie moglibyśmy funkcjonować. Instynkty, które determinują<br>reakcje zwierzęcia, w przypadku człowieka zastąpione są w dużej mierze przez cywilizacyjne<br>nawyki. […]<br>Cywilizacja, czyli kultura, to wielopokoleniowy proces, który formuje nas, ale na który<br>w sensie indywidualnym wpływ mamy znikomy. Występuje ona w konkretnych odmianach;<br>najbliższe człowiekowi kulturowe środowisko współcześnie określane jest przez jego naród.<br>[…] Epoka nowoczesna, wraz z gwałtownym rozwojem cywilizacji materialnej, postawę<br>[buntu] wprowadziła do centrum naszej kultury. […] Dominującą obecnie ideologię […]<br>określić możemy jako doktrynę emancypacji. Emancypacja jest słowem kluczem, fetyszem<br>współczesności. [Głosi ona], że ludzie dowolnie mogą ukształtować siebie samych i świat.<br>Posiadamy jakoby samostwarzające się kompetencje, a rzeczywistość wokoło to bierna<br>materia czekająca na formy, które jej nadamy. Takie podejście zakładać musi, że człowieka<br>niewoli jakakolwiek tożsamość. I to prawda. Wszystko, co nadaje istnieniu formę, stanowi<br>równocześnie jego ograniczenie. [Ideolodzy emancypacji] nie przejmują się tym. […] Upajają<br>się wizją niszczenia złego porządku, a więc tradycyjnej, istniejącej cywilizacji. Po jej likwidacji<br>z poczwarki obecnego człowieka ma się wykluć motyl przyszłego idealnego istnienia.<br>B. Wildstein, Polska na mapie kulturowej wojny, „Sieci” 2020, nr 46, s. 68-69.</p>","solutions":[]}