{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.\nMateriał 1. O zasadzie prawa narodów do samostanowienia\n„Wszystkie narody mają prawo do samostanowienia; na mocy tego prawa określają według\nwłasnej woli swój status polityczny i swobodnie rozwijają swe życie gospodarcze, społeczne\ni kulturalne”. [Podobnie zasadę tę sformułowano w Deklaracji zasad prawa\nmiędzynarodowego z 1970 roku, ale dodano w niej także:] „Nic, co zostało powiedziane[,] nie\nbędzie rozumiane jako upoważnienie lub zachęta do podjęcia jakiegokolwiek działania, które\nprowadziłoby do rozbicia lub naruszenia, całkowicie lub częściowo, integracji terytorialnej lub\njedności politycznej suwerennych i niepodległych państw, które postępują zgodnie z zasadą\nEWOP-R0_100\nrównouprawnienia i samostanowienia narodów […] i które posiadają tym samym rząd\nreprezentujący całą ludność należącą do danego terytorium […]”.\nR. Bierzanek, J. Symonides, Prawo międzynarodowe publiczne, Warszawa 2004, s. 134-135.\nMateriał 2. O separatyzmie w jednym z państw Europy\n[W okresie aktywnego funkcjonowania ETA w] zamachach zginęło ponad 800 osób (co drugi\nbył cywilem), tysiące odniosło rany. W 2011 r. organizacja zapowiedziała swoje rozwiązanie.\n[Region obecnie korzysta] z bardzo szerokiej autonomii, walkę o niepodległość odtąd\n[prowadzi się] wyłącznie metodami politycznymi.\nB.T. Wieliński, K. Korzeniowska, Narodowa puszka Pandory, wyborcza.pl\nMateriał 3. Fragment mapy politycznej Europy\nNazwy zaznaczonych regionów\n(w kolejności alfabetycznej):\nA. Irlandia Północna,\nB. Korsyka,\nC. Kraj Basków,\nD. Szkocja.","answer":null,"answer_text":"19.\n1.\nKraju Basków / C\n3\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nW materiale 2. napisano, że region korzysta z bardzo\nszerokiej autonomii (Hiszpania jest zregionalizowanym\npaństwem demokratycznym), stąd można stwierdzić, że\n- zgodnie z wykładnią z materiału 1. - Hiszpania\npostępuje zgodnie z zasadą równouprawnienia\nnarodów etnicznych (choć to państwo pojmuje naród\ntylko w kategoriach politycznych).\nalbo\nBaskowie są reprezentowani we władzach\npaństwowych (centralnych i regionalnych), bo mamy\nautonomię Kraju Basków oraz mają oni swych\nprzedstawicieli w parlamencie centralnym. To\npowoduje, że nie ma przesłanek prawnych do\ndezintegracji terytorialnej Hiszpanii.\nalbo\nWedług władz Hiszpanii w państwie jest jeden naród -\nHiszpanie, stąd nie ma przesłanek do tego, by\nwspólnoty etniczne (określane przez władze jako\nregionalne) ogłosiły secesję. Zasadą konstytucyjną jest\nintegralność terytorialna (jedna Hiszpania).\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 19.<br>Materiał 1. O zasadzie prawa narodów do samostanowienia<br>„Wszystkie narody mają prawo do samostanowienia; na mocy tego prawa określają według<br>własnej woli swój status polityczny i swobodnie rozwijają swe życie gospodarcze, społeczne<br>i kulturalne”. [Podobnie zasadę tę sformułowano w Deklaracji zasad prawa<br>międzynarodowego z 1970 roku, ale dodano w niej także:] „Nic, co zostało powiedziane[,] nie<br>będzie rozumiane jako upoważnienie lub zachęta do podjęcia jakiegokolwiek działania, które<br>prowadziłoby do rozbicia lub naruszenia, całkowicie lub częściowo, integracji terytorialnej lub<br>jedności politycznej suwerennych i niepodległych państw, które postępują zgodnie z zasadą<br>EWOP-R0_100<br>równouprawnienia i samostanowienia narodów […] i które posiadają tym samym rząd<br>reprezentujący całą ludność należącą do danego terytorium […]”.<br>R. Bierzanek, J. Symonides, Prawo międzynarodowe publiczne, Warszawa 2004, s. 134-135.<br>Materiał 2. O separatyzmie w jednym z państw Europy<br>[W okresie aktywnego funkcjonowania ETA w] zamachach zginęło ponad 800 osób (co drugi<br>był cywilem), tysiące odniosło rany. W 2011 r. organizacja zapowiedziała swoje rozwiązanie.<br>[Region obecnie korzysta] z bardzo szerokiej autonomii, walkę o niepodległość odtąd<br>[prowadzi się] wyłącznie metodami politycznymi.<br>B.T. Wieliński, K. Korzeniowska, Narodowa puszka Pandory, wyborcza.pl<br>Materiał 3. Fragment mapy politycznej Europy<br>Nazwy zaznaczonych regionów<br>(w kolejności alfabetycznej):<br>A. Irlandia Północna,<br>B. Korsyka,<br>C. Kraj Basków,<br>D. Szkocja.</p>","answer_text_html":"<p>19.<br>1.<br>Kraju Basków / C<br>3<br>1 pkt za dwa<br>poprawne<br>elementy<br>odpowiedzi<br>0-2<br>2.<br>W materiale 2. napisano, że region korzysta z bardzo<br>szerokiej autonomii (Hiszpania jest zregionalizowanym<br>państwem demokratycznym), stąd można stwierdzić, że</p>\n<ul><li>zgodnie z wykładnią z materiału 1. - Hiszpania</li></ul>\n<p>postępuje zgodnie z zasadą równouprawnienia<br>narodów etnicznych (choć to państwo pojmuje naród<br>tylko w kategoriach politycznych).<br>albo<br>Baskowie są reprezentowani we władzach<br>państwowych (centralnych i regionalnych), bo mamy<br>autonomię Kraju Basków oraz mają oni swych<br>przedstawicieli w parlamencie centralnym. To<br>powoduje, że nie ma przesłanek prawnych do<br>dezintegracji terytorialnej Hiszpanii.<br>albo<br>Według władz Hiszpanii w państwie jest jeden naród -<br>Hiszpanie, stąd nie ma przesłanek do tego, by<br>wspólnoty etniczne (określane przez władze jako<br>regionalne) ogłosiły secesję. Zasadą konstytucyjną jest<br>integralność terytorialna (jedna Hiszpania).</p>\n<ul><li>Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.</li></ul>\n<p>1 pkt za<br>poprawną<br>odpowiedź</p>","solutions":[]}