{"id":"wos-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nPodaj nazwę postawy opisanej w tekście - postawy, która mieści się na skali między\nuległością a agresją.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 20241\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia i analizuje\nprawidłowości życia społecznego […].\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem tekstów […]\npopularnonaukowych.\n(ZR) I. Człowiek w społeczeństwie.\n5) Zdający wyjaśnia zasady zachowań\nasertywnych […].\n(SP) I. Społeczna natura człowieka.\n5) Zdający […] przedstawia różne formy\nzachowań asertywnych.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nasertywność / postawa asertywna","solution":"**Asertywność** (postawa asertywna).","image":"img/wos-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":"asertywnosc, postawy spoleczne, uleglosc i agresja, komunikacja w grupie","page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 1.1. (0-1)
Podaj nazwę postawy opisanej w tekście - postawy, która mieści się na skali między
uległością a agresją.

","answer_text_html":"

Zadanie 1.1. (0-1)
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 20241
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
(ZP) I. Wiedza i rozumienie.

\n
  1. Zdający wyjaśnia i analizuje
\n

prawidłowości życia społecznego […].
(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie
informacji.

\n
  1. Zdający wykazuje się umiejętnością
\n

czytania ze zrozumieniem tekstów […]
popularnonaukowych.
(ZR) I. Człowiek w społeczeństwie.

\n
  1. Zdający wyjaśnia zasady zachowań
\n

asertywnych […].
(SP) I. Społeczna natura człowieka.

\n
  1. Zdający […] przedstawia różne formy
\n

zachowań asertywnych.
Zasady oceniania
1 pkt - podanie poprawnej nazwy.
0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
asertywność / postawa asertywna

","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

Asertywność (postawa asertywna).

"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

Asertywność (postawa asertywna).

\n

Sposób 1 - analiza definicji z tekstu

\n

Autor opisuje postawę przez trzy kluczowe elementy, które razem wskazują tylko na jedną postawę z psychologii społecznej:

\n
  1. "Adekwatne, otwarte i uczciwe wyrażanie siebie" - dotyczy wypowiadania uczuć, przekonań, poglądów, potrzeb w sposób bezpośredni, uczciwy i spójny.
  2. "Poszanowanie dóbr drugiego człowieka" - respektowanie praw, przekonań, uczuć innych ludzi.
  3. "Wyznaczanie granic psychologicznych, ale i respektowanie granic wyznaczonych przez innych".
\n

Polecenie zawiera kluczową wskazówkę: postawa "mieści się na skali między uległością a agresją". To klasyczne ujęcie z psychologii - kontinuum: uległość ↔ asertywność ↔ agresja.

\n

→ Wniosek: uległość = wycofanie, niewyrażanie potrzeb; agresja = naruszanie praw innych; asertywność = wypadkowa, czyli wyrażanie siebie z poszanowaniem innych. Pasują wszystkie trzy elementy z definicji.

\n

Sposób 2 - analiza terminologiczna (etymologia)

\n

Termin asertywność pochodzi od łac. assertio - twierdzenie, dochodzenie swych praw. W modelu terapeutycznym Andrew Saltera (lata 40. XX w.) i Josepha Wolpe'a (lata 50.) asertywność to umiejętność:

\n\n

Atrybucja autora arkusza - R. Poprawa - to polski psycholog kliniczny zajmujący się m.in. treningiem asertywności (Wrocław, UWr). Podana praca to klasyczne kompendium dotyczące właśnie tej postawy.

\n

Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.1, max 1 pkt)

\n
1 pkt - podanie poprawnej nazwy: asertywność / postawa asertywna.
0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.

Akceptowane warianty: "asertywność", "postawa asertywna", "asertywne wyrażanie siebie".
Wykluczone: "empatia" (to nie jest punkt na skali uległość-agresja), "komunikatywność" (zbyt ogólne), "stanowczość" (brak elementu poszanowania innych).
\n

Reference politologiczny - czego użyć

\n

W tym zadaniu wystarczy znajomość terminologii z socjologii i psychologii społecznej. Nie odwołujemy się do Konstytucji RP - to zadanie o postawach społecznych, nie o ustroju.

\n

Przydatne pojęcia z reference (sekcja 10. Terminologia WOS):

\n\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Najczęstszy błąd to mylenie asertywności z agresją ("asertywny = stanowczy = agresywny"). To NIEPRAWDA. Asertywność to środek między uległością a agresją - z poszanowaniem praw obu stron.
\n
⚠️ Uwaga: Druga pułapka to empatia - to umiejętność rozumienia uczuć innych, ale nie obejmuje wyrażania własnych. Klucz CKE nie akceptuje "empatia" zamiast "asertywność".
\n
⚠️ Uwaga: Trzeci typowy błąd to "komunikacja interpersonalna" - to szersza kategoria, a nie konkretna postawa na skali zachowań.
"}]}