{"id":"wos-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nSformułuj pozytywne skutki - z perspektywy każdego z podanych podmiotów -\npostawy opisanej w tekście.\nPerspektywa osoby mającej taką postawę -\nPerspektywa grupy społecznej, w której funkcjonuje osoba mająca taką postawę -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia prawidłowości życia\nspołeczno-kulturowego […].\n4) Zdający wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe w życiu\nspołeczno-politycznym.\n(ZP) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów.\n6) Zdający rozpoznaje różne aspekty\n[…] problemów życia codziennego […].\n(ZR) I. Człowiek w społeczeństwie.\n5) Zdający wyjaśnia zasady zachowań\nasertywnych […] i przedstawia wynikające\nz tego korzyści.\n(SP) I. Społeczna natura człowieka.\n5) Zdający […] przedstawia różne formy\nzachowań asertywnych.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych skutków.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań\negzaminacyjnych dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023\ni 2023/2024 (Dz.U. poz. 1246).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowa odpowiedź\nPerspektywa osoby mającej taką postawę -\nTyp 1.: Taka postawa umożliwia ochronę przysługujących nam praw i budowanie poczucia\nwłasnej wartości.\nTyp 2.: Taka postawa sprzyja aktywności, osiąganiu sukcesu i satysfakcji w życiu.\nPerspektywa grupy społecznej, w której funkcjonuje osoba mająca taką postawę -\nTyp 1.: Taka postawa sprzyja prawidłowej komunikacji w grupie, a tym samym przyczynia się\ndo budowania w niej trwałych więzi opartych na zaufaniu.\nTyp 2.: Taka postawa zapobiega narastaniu konfliktów i agresji w grupie, ponieważ\nprzeciwdziała manipulacji, zachowaniom nieszczerym i nieuczciwym.","solution":"**Z perspektywy osoby mającej taką postawę** — jedno z poniższych: - umożliwia **ochronę własnych praw i granic** oraz budowanie **poczucia własnej wartości**, - sprzyja **aktywności, osiąganiu sukcesów i satysfakcji życiowej**, bo osoba asertywna potrafi jasno komunikować swoje potrzeby i oczekiwania. **Z perspektywy grupy społecznej** — jedno z poniższych: - sprzyja **prawidłowej komunikacji** w grupie, a przez to budowaniu trwałych **więzi opartych na zaufaniu**, - **zapobiega narastaniu konfliktów i agresji**, ponieważ przeciwdziała manipulacji oraz zachowaniom nieszczerym; problemy są nazywane wprost, zanim urosną.","image":"img/wos-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":"asertywnosc, postawy spoleczne, uleglosc i agresja, komunikacja w grupie","page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 1.2. (0-1)
Sformułuj pozytywne skutki - z perspektywy każdego z podanych podmiotów -
postawy opisanej w tekście.
Perspektywa osoby mającej taką postawę -
Perspektywa grupy społecznej, w której funkcjonuje osoba mająca taką postawę -

","answer_text_html":"

Zadanie 1.2. (0-1)
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
(ZR) I. Wiedza i rozumienie.

\n
  1. Zdający wyjaśnia prawidłowości życia
\n

społeczno-kulturowego […].

\n
  1. Zdający wyjaśnia związki
\n

przyczynowo-skutkowe w życiu
społeczno-politycznym.
(ZP) III. Rozumienie siebie oraz
rozpoznawanie i rozwiązywanie
problemów.

\n
  1. Zdający rozpoznaje różne aspekty
\n

[…] problemów życia codziennego […].
(ZR) I. Człowiek w społeczeństwie.

\n
  1. Zdający wyjaśnia zasady zachowań
\n

asertywnych […] i przedstawia wynikające
z tego korzyści.
(SP) I. Społeczna natura człowieka.

\n
  1. Zdający […] przedstawia różne formy
\n

zachowań asertywnych.
Zasady oceniania
1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych skutków.
0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań
egzaminacyjnych dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023
i 2023/2024 (Dz.U. poz. 1246).
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Przykładowa odpowiedź
Perspektywa osoby mającej taką postawę -
Typ 1.: Taka postawa umożliwia ochronę przysługujących nam praw i budowanie poczucia
własnej wartości.
Typ 2.: Taka postawa sprzyja aktywności, osiąganiu sukcesu i satysfakcji w życiu.
Perspektywa grupy społecznej, w której funkcjonuje osoba mająca taką postawę -
Typ 1.: Taka postawa sprzyja prawidłowej komunikacji w grupie, a tym samym przyczynia się
do budowania w niej trwałych więzi opartych na zaufaniu.
Typ 2.: Taka postawa zapobiega narastaniu konfliktów i agresji w grupie, ponieważ
przeciwdziała manipulacji, zachowaniom nieszczerym i nieuczciwym.

","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

Z perspektywy osoby mającej taką postawę — jedno z poniższych: - umożliwia ochronę własnych praw i granic oraz budowanie poczucia własnej wartości, - sprzyja aktywności, osiąganiu sukcesów i satysfakcji życiowej, bo osoba asertywna potrafi jasno komunikować swoje potrzeby i oczekiwania. Z perspektywy grupy społecznej — jedno z poniższych: - sprzyja prawidłowej komunikacji w grupie, a przez to budowaniu trwałych więzi opartych na zaufaniu, - zapobiega narastaniu konfliktów i agresji, ponieważ przeciwdziała manipulacji oraz zachowaniom nieszczerym; problemy są nazywane wprost, zanim urosną.

"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

Perspektywa osoby mającej taką postawę - asertywność umożliwia ochronę przysługujących praw i buduje poczucie własnej wartości; sprzyja sprawczości, osiąganiu celów i satysfakcji życiowej.

\n

Perspektywa grupy społecznej - asertywność sprzyja prawidłowej komunikacji wewnątrz grupy oraz budowaniu trwałych więzi opartych na zaufaniu; zapobiega narastaniu konfliktów i agresji, ponieważ przeciwdziała manipulacji oraz zachowaniom nieszczerym.

\n

Sposób 1 - analiza tekstu źródłowego

\n

W tekście źródłowym z pracy R. Poprawy znajdujemy bezpośrednio dwie cechy, które są fundamentem skutków pozytywnych:

\n
"[ ] otwarte i uczciwe wyrażanie siebie [ ] uczuć (pozytywnych i negatywnych), przekonań [ ], poglądów oraz potrzeb, pragnień i życzeń, w sposób bezpośredni, uczciwy, spójny [ ]"
\n
"[ ] poszanowanie dóbr drugiego człowieka [ ] oznacza respektowanie praw, przekonań, uczuć, potrzeb innych ludzi [ ]"
\n

→ Skutek dla osoby asertywnej wynika z pierwszej cechy:

\n\n

→ Skutek dla grupy społecznej wynika z drugiej cechy:

\n\n

Sposób 2 - analiza społeczno-polityczna

\n

W kontekście WOS asertywność łączy się z koncepcją społeczeństwa obywatelskiego. Aktywny obywatel musi umieć:

\n\n

Osoba asertywna jest więc "materiałem" na obywatela aktywnego, a grupa złożona z osób asertywnych staje się dojrzałym społeczeństwem obywatelskim, w którym konflikty rozwiązuje się przez dialog, a nie przez agresję lub uległość.

\n

Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.2, max 1 pkt)

\n
1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych skutków (po jednym z każdej perspektywy).
0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.

Akceptowane warianty (perspektywa osoby):
- Typ 1.: "ochrona przysługujących praw i budowanie poczucia własnej wartości".
- Typ 2.: "sprzyja aktywności, osiąganiu sukcesu i satysfakcji w życiu".

Akceptowane warianty (perspektywa grupy):
- Typ 1.: "sprzyja prawidłowej komunikacji w grupie, buduje trwałe więzi oparte na zaufaniu".
- Typ 2.: "zapobiega narastaniu konfliktów i agresji, przeciwdziała manipulacji".

WAŻNE: klucz wymaga "pozytywnych skutków" - odpowiedź musi być konstruktywna, nie wystarczy negować zła (np. "brak konfliktów" - to za mało; trzeba dopisać "co dzięki temu się dzieje pozytywnego").
\n

Reference politologiczny

\n

Przydatne pojęcia z reference (sekcja 10):

\n\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Najczęstszy błąd to podanie skutku negatywnego zamiast pozytywnego (np. "osoba nie da sobą manipulować"). Klucz wymaga sformułowania w pozytywnej formie - co osoba zyskuje, a nie czego unika. Lepsza forma: "chroni swoje prawa" zamiast "nie da się oszukać".
\n
⚠️ Uwaga: Druga pułapka - pomylenie perspektyw. "Lepsze relacje w pracy" to skutek dla grupy, a nie dla osoby. Skutek dla osoby = co dzieje się w niej samej (poczucie własnej wartości, satysfakcja, sprawczość).
\n
⚠️ Uwaga: Klucz CKE liczy DWA skutki - po jednym dla każdej perspektywy. Trzeba więc skonstruować odpowiedź z dwóch wyraźnie oddzielonych części, nie jedną zlepioną tezę.
"}]}