{"id":"wos-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"11.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nUzupełnij zdania - podaj nazwy: państwa (1.) i izby parlamentu (2.).\nTekst dotyczy władzy ustawodawczej w (1.)\nW tym państwie funkcjonuje parlament dwuizbowy, a izbą drugą jest (2.)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia różne formy\nrywalizacji o władzę państwową, jej\nsprawowania […].\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje\nna temat życia […] politycznego.\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\n4) Zdający charakteryzuje systemy ze\nszczególną rolą prezydenta - klasyczny\nprezydencki (na przykładzie Stanów\nZjednoczonych Ameryki) […].\n6) Zdający […] podaje przykłady państw\nz parlamentem […] dwuizbowym.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch luk.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. Stanach Zjednoczonych (Ameryki) / USA\n2. Senat","solution":"1. **Stanach Zjednoczonych (Ameryki)** — USA 2. **Senat** (Senat Stanów Zjednoczonych, 100 senatorów, po 2 z każdego stanu)","image":"img/wos-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":"Kongres USA, Izba Reprezentantow i Senat, bikameralizm, droga ustawodawcza w RP, pozycja Senatu RP","page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 11.1. (0-1)
Uzupełnij zdania - podaj nazwy: państwa (1.) i izby parlamentu (2.).
Tekst dotyczy władzy ustawodawczej w (1.)
W tym państwie funkcjonuje parlament dwuizbowy, a izbą drugą jest (2.)

","answer_text_html":"

Zadanie 11.1. (0-1)
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
(ZR) I. Wiedza i rozumienie.

\n
  1. Zdający przedstawia różne formy
\n

rywalizacji o władzę państwową, jej
sprawowania […].
(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie
informacji.

\n
  1. Zdający […] wykorzystuje informacje
\n

na temat życia […] politycznego.
(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.

\n
  1. Zdający charakteryzuje systemy ze
\n

szczególną rolą prezydenta - klasyczny
prezydencki (na przykładzie Stanów
Zjednoczonych Ameryki) […].

\n
  1. Zdający […] podaje przykłady państw
\n

z parlamentem […] dwuizbowym.
Zasady oceniania
1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch luk.
0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź

\n
  1. Stanach Zjednoczonych (Ameryki) / USA
  2. Senat
","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"
  1. Stanach Zjednoczonych (Ameryki) — USA 2. Senat (Senat Stanów Zjednoczonych, 100 senatorów, po 2 z każdego stanu)
"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n
  1. Stanach Zjednoczonych (Ameryki) / USA.
  2. Senat.
\n

Pełne uzupełnione zdania:

\n
Tekst dotyczy władzy ustawodawczej w (1.) Stanach Zjednoczonych Ameryki. W tym państwie funkcjonuje parlament dwuizbowy, a izbą drugą jest (2.) Senat.
\n

Sposób 1 - identyfikacja państwa po cechach charakterystycznych

\n

W tekście podane są trzy kluczowe cechy, które razem jednoznacznie wskazują na Stany Zjednoczone Ameryki:

\n
  1. "Federalna władza ustawodawcza" - wskazuje na państwo federalne. Są tylko niektóre państwa federalne na świecie: USA, Niemcy, Szwajcaria, Austria, Belgia, Brazylia, Meksyk, Argentyna, Australia, Kanada, Indie, Rosja, Nigeria.
  2. "Dwuizbowy Kongres" - słowo Kongres jako oficjalna nazwa parlamentu używane jest właśnie w USA (United States Congress). Inne państwa: Kongres Deputowanych (Hiszpania), ale tam tylko jedna izba ma tę nazwę.
  3. "Izba Reprezentantów, składająca się z 435 deputowanych, kadencja 2-letnia, wybory większościowe" - to dokładny opis Izby Reprezentantów USA (House of Representatives, 435 mandatów od 1929 r., kadencja 2 lata, wybory w JOW = jednomandatowych okręgach wyborczych).
\n

→ Trzy elementy razem wykluczają wszystkie inne państwa. (1.) = USA.

\n

Druga izba Kongresu USA to Senat (United States Senate):

\n\n

→ (2.) = Senat.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych państw federalnych

\n

| Państwo | Nazwa parlamentu | Izby | Liczba deputowanych Izby I | Kadencja | Pasuje? |
| USA | Kongres | Izba Reprezentantów + Senat | 435 | 2 lata | ✅ TAK |
| Niemcy | Bundestag + Bundesrat | 2 | ~736 (Bundestag) | 4 lata | ❌ NIE |
| Szwajcaria | Zgromadzenie Federalne (Rada Narodowa + Rada Kantonów) | 2 | 200 (Rada Narodowa) | 4 lata | ❌ NIE |
| Austria | Bundesversammlung (Nationalrat + Bundesrat) | 2 | 183 | 5 lat | ❌ NIE |
| Belgia | Federalny Parlament (Izba Reprezentantów + Senat) | 2 | 150 | 5 lat | ❌ NIE |
| Australia | Parlament Federalny (Izba Reprezentantów + Senat) | 2 | 151 | 3 lata | ❌ NIE |
| Kanada | Parlament (Izba Gmin + Senat) | 2 | 338 (Izba Gmin) | 4 lata | ❌ NIE |
| Brazylia | Kongres Narodowy (Izba Deputowanych + Senat) | 2 | 513 | 4 lata | ❌ NIE |

\n

Tylko USA ma jednocześnie: nazwę Kongres, 435 deputowanych Izby Reprezentantów, kadencję 2-letnią.

\n

Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.1, max 1 pkt)

\n
1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch luk.
0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.

Akceptowane warianty:
- Luka 1.: "Stanach Zjednoczonych (Ameryki)" / "USA" / "Stanach Zjednoczonych".
- Luka 2.: "Senat".

Wykluczone:
- Luka 1.: "Polska" (Polska jest unitarna, nie federalna; Sejm ma 460 posłów, nie 435; kadencja 4-letnia).
- Luka 2.: "Izba Lordów" (UK), "Bundesrat" (Niemcy), "Rada Kantonów" (Szwajcaria).
\n

Reference politologiczny

\n

Kluczowe pojęcia z reference (sekcja 3):

\n

System polityczny USA - prezydencki:

\n\n

Charakterystyka systemu prezydenckiego (USA):

\n\n

Federalizm USA:

\n\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Najczęstszy błąd - wybór Niemiec lub Wielkiej Brytanii. Niemcy mają Bundestag (nie Kongres) i ~736 mandatów, nie 435. UK nie jest federacją. Trzeba zwrócić uwagę na nazwę "Kongres" + 435 deputowanych + 2-letnia kadencja.
\n
⚠️ Uwaga: Druga pułapka w luce 2.: "Izba Lordów" (House of Lords) to izba wyższa parlamentu UK, NIE USA. Senat USA to izba wyższa Kongresu USA.
\n
⚠️ Uwaga: Polski Sejm i Senat mają 460 + 100 mandatów, kadencja 4 lata, nazwy są inne. To nie Polska.
\n
⚠️ Uwaga: Pamiętaj o cechach systemu prezydenckiego USA:
- Brak premiera (Prezydent = jednocześnie głowa państwa i szef rządu).
- Sztywny podział władz (egzekutywa, legislatywa, sądownictwo niezależne).
- Cabinet (rząd) odpowiada przed Prezydentem, NIE przed Kongresem.
- Wotum nieufności NIE istnieje (Prezydent można usunąć tylko przez impeachment).
"}]}