{"id":"wos-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/14.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-rozszerzona","number":"14.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nPodaj nazwę kodeksu, z którego pochodzą przytoczone przepisy prawne.\n14.2.\n0-1\n14.1.\n0-1-2\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n5) Zdający charakteryzuje instytucje\npolskiego systemu prawnego.\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\n3) Zdający rozpoznaje sprawy regulowane\nprzez prawo cywilne […]; wskazuje, w jakim\nkodeksie obowiązującym w Rzeczypospolitej\nPolskiej można znaleźć przepisy dotyczące\nkonkretnej sprawy […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nKodeks cywilny\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"**Kodeks cywilny** (ustawa z 23 kwietnia 1964 r.).","image":"img/wos-2024-maj-matura-rozszerzona/zad-14.2.webp","solution_image":null,"topics":"kodeks cywilny, zdolnosc prawna, zdolnosc do czynnosci prawnych, dziedziczenie, maloletni","page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 14.2. (0-1)<br>Podaj nazwę kodeksu, z którego pochodzą przytoczone przepisy prawne.<br>14.2.<br>0-1<br>14.1.<br>0-1-2<br>MWOP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 14.2. (0-1)<br>Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>(ZP) I. Wiedza i rozumienie.</p>\n<ol><li>Zdający charakteryzuje instytucje</li></ol>\n<p>polskiego systemu prawnego.<br>(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.</p>\n<ol><li>Zdający rozpoznaje sprawy regulowane</li></ol>\n<p>przez prawo cywilne […]; wskazuje, w jakim<br>kodeksie obowiązującym w Rzeczypospolitej<br>Polskiej można znaleźć przepisy dotyczące<br>konkretnej sprawy […].<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - podanie poprawnej nazwy.<br>0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>Kodeks cywilny<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p><strong>Kodeks cywilny</strong> (ustawa z 23 kwietnia 1964 r.).</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>Kodeks cywilny</strong> (KC).</p>\n<h4>Sposób 1 - identyfikacja po treści przepisów</h4>\n<p>Przytoczone artykuły 8-12 dotyczą:</p>\n<ul><li><strong>Zdolności prawnej</strong> (art. 8) - możliwości bycia podmiotem praw i obowiązków.</li><li><strong>Domniemania żywego urodzenia</strong> (art. 9).</li><li><strong>Pełnoletności</strong> (art. 10) - wiek pełnoletni, pełnoletność przez małżeństwo.</li><li><strong>Zdolności do czynności prawnych</strong> (art. 11) - od pełnoletności.</li><li><strong>Braku zdolności do czynności prawnych</strong> (art. 12) - &lt;13 lat, ubezwłasnowolnienie.</li></ul>\n<p>Wszystkie te przepisy to <strong>klasyczne</strong> artykuły <strong>Kodeksu cywilnego</strong> (KC), który reguluje:</p>\n<ul><li>Osoby (zdolność prawna, zdolność do czynności prawnych, osoby prawne).</li><li>Prawo własności i inne prawa rzeczowe.</li><li>Prawo zobowiązań (umowy, deliktu).</li><li>Prawo spadkowe.</li></ul>\n<p>→ Kodeks cywilny z 23 IV 1964 r. (Dz.U. 1964, nr 16, poz. 93, z późn. zm.).</p>\n<h4>Sposób 2 - identyfikacja po atrybucji źródła</h4>\n<p>W przytoczonej atrybucji: <strong>&quot;Dz.U. 1964, nr 16, poz. 93, z późn. zm.&quot;</strong>.</p>\n<p>To dokładny <strong>identyfikator publikacyjny</strong> ustawy z <strong>23 IV 1964 r.</strong> opublikowanej w <strong>Dzienniku Ustaw 1964, nr 16, pod pozycją 93</strong>. To <strong>dokładnie</strong> Kodeks cywilny.</p>\n<p>Dla porównania, inne kodeksy w polskim systemie prawnym:</p>\n<p>| Kodeks | Data uchwalenia | Publikacja |<br>| <strong>Kodeks cywilny</strong> | 23 IV 1964 | Dz.U. 1964, nr 16, poz. 93 |<br>| Kodeks rodzinny i opiekuńczy | 25 II 1964 | Dz.U. 1964, nr 9, poz. 59 |<br>| Kodeks postępowania cywilnego | 17 XI 1964 | Dz.U. 1964, nr 43, poz. 296 |<br>| Kodeks pracy | 26 VI 1974 | Dz.U. 1974, nr 24, poz. 141 |<br>| Kodeks karny | 6 VI 1997 | Dz.U. 1997, nr 88, poz. 553 |<br>| Kodeks postępowania karnego | 6 VI 1997 | Dz.U. 1997, nr 89, poz. 555 |<br>| Kodeks postępowania administracyjnego | 14 VI 1960 | Dz.U. 1960, nr 30, poz. 168 |<br>| Kodeks handlowy (uchylony) | 1934 (uchylony) | - |<br>| Kodeks spółek handlowych | 15 IX 2000 | Dz.U. 2000, nr 94, poz. 1037 |</p>\n<p>Zatem <strong>Dz.U. 1964, nr 16, poz. 93</strong> = <strong>Kodeks cywilny</strong>. Klucz CKE akceptuje też wariant zwięzły: <strong>&quot;Kodeks cywilny&quot;</strong>.</p>\n<h4>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 14.2, max 1 pkt)</h4>\n<blockquote><strong>1 pkt</strong> - podanie poprawnej nazwy: <strong>Kodeks cywilny</strong>.<br><strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.<br><br><strong>Akceptowane warianty:</strong> &quot;Kodeks cywilny&quot;, &quot;KC&quot;, &quot;k.c.&quot;.<br><br><strong>Wykluczone:</strong><br>- &quot;Kodeks karny&quot; (dotyczy przestępstw, nie zdolności prawnej).<br>- &quot;Kodeks rodzinny i opiekuńczy&quot; (dotyczy małżeństwa, opieki, pokrewieństwa - choć ma związek z pełnoletnością, kluczowe przepisy o zdolności są w KC).<br>- &quot;Kodeks pracy&quot; (dotyczy stosunków pracy).<br>- &quot;Kodeks postępowania cywilnego&quot; (procedura, nie merytoryczne prawo).</blockquote>\n<h4>Reference politologiczny / prawny</h4>\n<p>Kluczowe pojęcia:</p>\n<p><strong>Kodeks cywilny (KC)</strong> - Ustawa z 23 IV 1964 r. (Dz.U. 1964, nr 16, poz. 93). 5 ksiąg:</p>\n<ul><li><strong>Księga I: Część ogólna</strong> - osoby (art. 8-43), czynności prawne, terminy, przedstawicielstwo.</li><li><strong>Księga II: Własność i inne prawa rzeczowe</strong> - własność, użytkowanie wieczyste, służebność, zastaw, hipoteka.</li><li><strong>Księga III: Zobowiązania</strong> - umowy (sprzedaż, najem, darowizna), deliktow, bezpodstawne wzbogacenie.</li><li><strong>Księga IV: Spadki</strong> - dziedziczenie ustawowe, testamentowe, zachowek.</li><li><strong>Księga V (nieuchwalona historycznie)</strong> - pierwotnie miała dotyczyć prawa rodzinnego (jest w KRO).</li></ul>\n<p><strong>Inne kluczowe kodeksy w polskim systemie prawnym:</strong></p>\n<ul><li><strong>Kodeks karny</strong> (Dz.U. 1997, nr 88, poz. 553) - przestępstwa, kary, środki karne.</li><li><strong>Kodeks postępowania karnego</strong> (Dz.U. 1997, nr 89, poz. 555) - procedura karna.</li><li><strong>Kodeks rodzinny i opiekuńczy</strong> (Dz.U. 1964, nr 9, poz. 59) - małżeństwo, opieka, pokrewieństwo, alimenty.</li><li><strong>Kodeks pracy</strong> (Dz.U. 1974, nr 24, poz. 141) - stosunki pracy.</li><li><strong>Kodeks postępowania administracyjnego</strong> (Dz.U. 1960, nr 30, poz. 168) - procedura w urzędach.</li></ul>\n<p><strong>Hierarchia źródeł prawa w RP (art. 87 Konstytucji RP):</strong></p>\n<ol><li>Konstytucja RP.</li><li>Ratyfikowane umowy międzynarodowe.</li><li><strong>Ustawy</strong> (w tym Kodeks cywilny).</li><li>Rozporządzenia.</li><li>Akty prawa miejscowego.</li></ol>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd - odpowiedź &quot;Kodeks karny&quot;. Karny dotyczy przestępstw i kar (np. art. 148 = zabójstwo). Cywilny dotyczy <strong>stosunków cywilnych</strong> (własność, umowy, dziedziczenie, zdolność prawna). To zupełnie inne dziedziny.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Druga pułapka - odpowiedź &quot;Kodeks rodzinny i opiekuńczy&quot;. KRO reguluje <strong>małżeństwo i opieka</strong>, ale <strong>zdolność prawna i do czynności prawnych</strong> są w <strong>KC</strong>. Pełnoletność jest definiowana w KC (art. 10), a KRO odwołuje się do KC.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Trzecia pułapka - odpowiedź zbyt ogólna (&quot;kodeks&quot;, &quot;ustawa&quot;, &quot;prawo cywilne&quot;). Klucz wymaga <strong>konkretnej nazwy</strong>: &quot;Kodeks cywilny&quot;.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Identyfikator publikacyjny <strong>&quot;Dz.U. 1964, nr 16, poz. 93&quot;</strong> to twoja <strong>podpowiedź</strong> - pamiętaj o niej:<br>- 1964 = rok uchwalenia KC.<br>- Inne kodeksy z 1964 r.: KRO (Dz.U. 1964, nr 9, poz. 59), KPC (Dz.U. 1964, nr 43, poz. 296).<br>- KC = <strong>pozycja 93</strong> (między KRO i KPC w czasie).</blockquote>"}]}