Zadanie 3.1. (0-1)
Rozstrzygnij, czy trafna jest opinia: Młodzi ludzie - na tle ogółu społeczeństwa
polskiego - mają mniejsze poczucie wpływu na sprawy lokalne i sprawy kraju.
Odpowiedź uzasadnij, przytaczając dane z obu tabel dotyczące 2021 roku.
Rozstrzygnięcie -
Uzasadnienie -
3.1.
0-1
MWOP-R0_100
Zadanie 3.1. (0-1)
Zasady oceniania
1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Przykładowa odpowiedź
Rozstrzygnięcie - Nie.
Uzasadnienie - W przypadku obu pytań odsetek odpowiedzi twierdzących ogółu badanych
jest niższy od odsetka odpowiedzi młodych respondentów: w 2021 r. 32% ogółu uważa, że
ma wpływ na sprawy kraju, a 50% - na sprawy swojego środowiska lokalnego, podczas gdy
w przypadku młodzieży wartości te wynoszą - odpowiednio - 42% i 58%.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Rozstrzygnięcie: Nie — opinia nie jest trafna. Uzasadnienie: w 2021 r. odsetek odpowiedzi twierdzących wśród młodych był wyższy, a nie niższy, niż wśród ogółu badanych — i to w obu badanych obszarach: | Obszar (IV 2021) | 18–24 lata | ogół badanych | różnica | |---|---|---|---| | sprawy kraju | 42% | 32% | +10 p.p. | | sprawy miasta/gminy | 58% | 50% | +8 p.p. | Młodzi mają więc większe poczucie wpływu na sprawy publiczne niż ogół społeczeństwa — zarówno na poziomie lokalnym, jak i krajowym. 3.2. FF 1. F — odsetek odpowiedzi „Tak" wśród ogółu badanych wynosił kolejno 24% (2015), 38% (2018), 32% (2021). Między 2018 a 2021 rokiem nastąpił spadek, więc wzrost nie był systematyczny. 2. F — wartości to 59% (2018) i 50% (2021). Spadek wynosi 9 punktów procentowych, a nie „9%". W ujęciu procentowym spadek wynosi $\\frac{59-50}{59} \\approx 15{,}3\\%$.
"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"Rozstrzygnięcie - Nie (opinia nie jest trafna).
\nUzasadnienie - Z danych CBOS z 2021 roku wynika dokładnie odwrotny obraz: młodzi (18-24 lata) mają wyższe poczucie wpływu zarówno na sprawy kraju, jak i na sprawy lokalne niż ogół badanych. W tabeli 1. (wpływ na sprawy kraju, IV 2021) odpowiedzi "Tak" - 42% wśród młodzieży vs 32% ogółu. W tabeli 2. (wpływ na sprawy lokalne, IV 2021) odpowiedzi "Tak" - 58% wśród młodzieży vs 50% ogółu. W obu pytaniach różnica wynosi +8 pp, czyli przewaga młodych jest stała. Opinia teza jest więc fałszywa.
\nKluczowe jest porównanie odpowiedzi twierdzących ("Tak") z roku IV 2021 - bo polecenie wprost o ten rok pyta.
\nTabela 1. - wpływ na sprawy kraju (IV 2021):
\n| Grupa | Tak | Nie |
| Młodzi (18-24) | 42% | 50% |
| Ogół badanych | 32% | 61% |
| Różnica młodzi - ogół | +10 pp | -11 pp |
→ Młodzi są o 10 punktów procentowych bardziej przekonani, że mają wpływ na sprawy kraju.
\nTabela 2. - wpływ na sprawy lokalne (IV 2021):
\n| Grupa | Tak | Nie |
| Młodzi (18-24) | 58% | 38% |
| Ogół badanych | 50% | 44% |
| Różnica młodzi - ogół | +8 pp | -6 pp |
→ Młodzi są o 8 punktów procentowych bardziej przekonani, że mają wpływ na sprawy lokalne.
\n→ Wniosek: w obu wymiarach (krajowym i lokalnym) młodzież w 2021 r. miała WIĘKSZE poczucie wpływu niż ogół. Teza opinii jest odwrotna do faktów - więc rozstrzygnięcie: NIE (opinia nietrafna).
\nDane CBOS odnoszą się do okresu protestów społecznych (2020-2021): protest "Strajku Kobiet" po wyroku TK z 22 X 2020 (sygn. K 1/20) o aborcji, a wcześniej protesty Czarny Marsz 2016, ruchy przeciwko zmianom w sądownictwie. Młode pokolenie było dominującą siłą tych protestów - co tłumaczy ich wyższe poczucie sprawczości polityczne w 2021 r. niż średnia ogółu.
\nWarto zauważyć trend lat 2015 → 2018 → 2021:
\nMłodzi są systematycznie bardziej zaangażowani politycznie niż ogół (ich "Tak" jest zawsze wyższe). To obala tezę, że mają mniejsze poczucie wpływu.
\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie (Nie) + sformułowanie poprawnego uzasadnienia z przytoczeniem danych z obu tabel z 2021 r.\n
0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Akceptowany wariant kluczowy:
"W przypadku obu pytań odsetek odpowiedzi twierdzących ogółu badanych jest niższy od odsetka odpowiedzi młodych respondentów: w 2021 r. 32% ogółu uważa, że ma wpływ na sprawy kraju, a 50% - na sprawy swojego środowiska lokalnego, podczas gdy w przypadku młodzieży wartości te wynoszą - odpowiednio - 42% i 58%."
KRYTYCZNE: klucz wymaga przytoczenia konkretnych liczb z obu tabel - minimum 4 wartości (młodzi-kraj, młodzi-lokalne, ogół-kraj, ogół-lokalne). Samo "młodzi mają większe poczucie" bez liczb = 0 pkt.
Przydatne pojęcia z reference (sekcja 10):
\nAtrybucja źródła: "Komunikat z Badań CBOS" 2021, nr 95 - to standardowy raport Centrum Badania Opinii Społecznej, instytucji założonej w 1982 r., obecnie podlegającej Sejmowi RP.
\n⚠️ Uwaga: Najczęstszy błąd: uczeń podaje "Tak" jako rozstrzygnięcie, bo intuicyjnie kojarzy młodych z apatią polityczną. Trzeba sprawdzić DANE, a nie iść za stereotypem. Dane mówią coś przeciwnego.\n
⚠️ Uwaga: Druga pułapka - porównanie nie do ogółu, lecz do innego roku (np. "W 2021 r. młodzi mają mniej niż w 2018 r."). Ale teza opinii porównuje młodych do ogółu w tym samym roku. Klucz wymaga porównania horyzontalnego (młodzi vs ogół w 2021), nie wertykalnego (młodzi 2018 vs młodzi 2021).\n
⚠️ Uwaga: Trzecia pułapka - używanie odpowiedzi "Nie" zamiast "Tak" do porównania (np. "Wśród młodych 50% mówi 'Nie' o wpływie na kraj, a wśród ogółu 61% - czyli więcej ogółu mówi że nie ma wpływu, więc ogół ma mniejsze poczucie wpływu"). To również daje poprawny wniosek (młodzi mają większe poczucie), ale klucz preferuje porównanie odpowiedzi "Tak"."}]}