{"id":"wos-2026-maj-matura-rozszerzona-2/zad/20","paper_id":"wos-2026-maj-matura-rozszerzona-2","number":"20","points":7,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (0-7)\nO Konstytucji RP i postulatach jej zmian\nTekst 1.\nNajbardziej specyficznym ustrojowym rozwiązaniem konstytucji z 1997 roku jest ustrój\n„ćwierćprezydencki”. Prezydent jest u nas bowiem słabszy niż w […] systemie\n[półprezydenckim, ale] silniejszy niż na ogół w systemach parlamentarnych. Ustawa\nzasadnicza pisana była przeciw ambicjom ustrojowym prezydenta Wałęsy, ale jednocześnie\nustawodawcy zatrzymali się w pół drogi do systemu kanclerskiego.\nW efekcie otrzymujemy paradoksalną konstrukcję: prezydenta, który ma […] demokratyczny,\nbezpośredni mandat i który z drugiej strony nie ma [wielu] narzędzi, by na podstawie tego\nmandatu prowadzić własną politykę - szczególnie w wymiarze wewnętrznym. Chyba że jest\nliderem dysponującego parlamentarną większością obozu politycznego […]. Jednocześnie\nprezydent dysponuje […] wetem, do którego odrzucenia potrzeba w Sejmie [RP] aż trzech\npiątych głosów. [Zatem] prezydent niechętny danej większości rządzącej może blokować\nwszystkie jej inicjatywy wymagające zmiany prawa, mimo wyraźnego demokratycznego\nmandatu, jaki większość ta otrzymała w wyborach. […]\nNic jednocześnie nie wskazuje, by istniała wola uporządkowania tego stanu rzeczy. [Wielu\nodczuwa] lęk przed nadmierną koncentracją władzy w jednym ośrodku - a to właśnie\noznaczałaby zmiana ustroju w stronę kanclerską lub prezydencką.\nJ. Majmurek, 25 lat temu Polacy poparli nową konstytucję. Co powinniśmy dziś w niej zmienić?,\n25.05.2022, krytykapolityczna.pl\nTekst 2.\n[U]normowanie pozycji Prezydenta RP w ustawie zasadniczej z 1997 r. jest\nniekonsekwentne. Konstytucja traktuje głowę państwa - pochodzącą z bezpośredniego\nwyboru Narodu - jako organ zaliczany do władzy wykonawczej, nie powierzając mu jednak\nistotnych kompetencji władczych w tym obszarze i uzależniając je od rządowej inicjatywy,\npośrednictwa albo kontrasygnaty (premiera).\nApolityczny Prezydent [RP] powinien mieć większy wpływ na proces kreowania składu rządu\ni jego zmian (art. 154-155 i 161), a nie być tylko „notariuszem” decyzji politycznych\nwiększości sejmowej.\nWymaga radykalnej zmiany unormowanie instytucji kontrasygnaty […] (art. 144). Konstytucja\npowinna zastrzegać jej wymóg nie jako regułę, ale jako wyjątek od reguły samodzielności\ndecyzyjnej głowy państwa, przewidziany jedynie w odniesieniu do katalogu konkretnych\ndecyzji, wchodzących w zakres kompetencji administracji rządowej […].\nRozważenia wymaga wyposażenie Prezydenta [RP] w kompetencję wydawania\nrozporządzeń z mocą ustawy, nie tylko w czasie stanu wojennego, kiedy Sejm [RP] nie może\nzebrać się na posiedzenie (art. 234), ale też w warunkach normalnego funkcjonowania\npaństwa, dla równoważenia monopolu legislacyjnego parlamentu. Konstytucja powinna\nstarannie wyważyć przedmiot i warunki wydawania takich aktów głowy państwa […].\nChociaż to Rada Ministrów ma zadanie i obowiązek prowadzić politykę wewnętrzną\ni zagraniczną Rzeczypospolitej Polskiej (art. 146 ust. 2), możliwe i celowe wydaje się\nprzywrócenie neutralnemu politycznie Prezydentowi [RP] zadań polegających na\nsprawowaniu ogólnego kierownictwa w dziedzinie stosunków z innymi państwami\ni organizacjami międzynarodowymi oraz w dziedzinie bezpieczeństwa państwa i obronności\nkraju (art. 146 ust. 4 pkt 9 i 11).\nD. Dudek, Konstytucja wymaga zmian. Co i jak modyfikować?, 21.12.2017, forsal.pl\nMWOP-R0_100\nNapisz wystąpienie dotyczące pozycji ustrojowej Prezydenta RP. W tym wystąpieniu\nscharakteryzuj konstytucyjne kompetencje Prezydenta RP w obszarach:\n1) wykonawczym i wobec innych organów egzekutywy;\n2) prawodawczym i wobec legislatywy.\nSformułuj także argumenty i kontrargumenty do opinii: Kompetencje Prezydenta RP\nwe wskazanych obszarach wymagają wzmocnienia.\n20.\n0-1-2-\n3-4-5-\n6-7\nMWOP-R0_100\nMWOP-R0_100\nMWOP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-7)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wiedza i rozumienie.\n(ZR) 3) Zdający przedstawia różne formy\nrywalizacji o władzę państwową, jej\nsprawowania oraz kontroli.\n(ZR) 4) Zdający wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe w życiu społeczno-\n-politycznym.\n(ZR) 8) Zdający wykorzystuje swą wiedzę\ndo rozumienia zjawisk społeczno-\n-politycznych […].\n(ZP) 3) Zdający przedstawia\nfunkcjonowanie systemu politycznego\nRzeczypospolitej Polskiej.\nII. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n(ZR) 1) Zdający […] wykorzystuje\ninformacje na temat życia […] politycznego,\nkrytycznie je analizuje, samodzielnie\nwyciąga wnioski i formułuje opinie.\n(ZR) 3) Zdający potrafi przedstawiać\ni uzasadniać poglądy odmienne od\nwłasnych.\n(ZR) 4) Zdający wykorzystuje informacje do\ntworzenia własnej złożonej wypowiedzi oraz\nrozważania różnych rozwiązań w obszarze\nspołeczno-politycznym.\n(ZP) 2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych i popularnonaukowych\n[…].\n(ZR) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie problemów.\n3) Zdający analizuje i wyjaśnia złożone\nproblemy […] polityczne […].\n4) Zdający dostrzega perspektywy różnych\nuczestników życia publicznego.\nIV. Komunikowanie i współdziałanie.\n(ZR) 2) Zdający tworzy strategię\nargumentowania i przedstawia swoje\nstanowisko […], szanując odmienne\npoglądy.\n(ZP) 1) Zdający rozwija umiejętność\ndyskutowania - formułuje, uzasadnia i broni\nwłasne stanowisko […].\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\n1) Zdający […] odróżnia prerogatywy\nPrezydenta Rzeczypospolitej Polskiej od\ninnych jego uprawnień.\n3) Zdający charakteryzuje systemy\npolityczne oparte na współpracy legislatywy\ni egzekutywy - parlamentarno-gabinetowy\n[…] i kanclerski […]; wykazuje, że elementy\ntych systemów obowiązują\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\n4) Zdający charakteryzuje systemy ze\nszczególną rolą prezydenta - klasyczny\nprezydencki […] i semiprezydencki /\nparlamentarno-prezydencki […]; wykazuje,\nże elementy drugiego z tych systemów\nobowiązują w Rzeczypospolitej Polskiej.\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\n5) Zdający wykazuje znaczenie, jakie dla\npozycji ustrojowej Prezydenta\nRzeczypospolitej Polskiej ma fakt wyborów\npowszechnych; przedstawia kompetencje\nPrezydenta Rzeczypospolitej Polskiej: […]\nw stosunku do rządu, parlamentu i władzy\nsądowniczej, w polityce zagranicznej oraz\nbezpieczeństwa państwa […].\nZasady oceniania\n7 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej\nformie, strukturze i logice wywodu.\n6 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym -\nczęściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu ALBO rozwiązanie ze\nzrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.\n5 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym -\nczęściowo ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni i z dwoma\n- częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.\n4 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie\nze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze\ni logice wywodu, ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu\nw pełni i z dwoma - częściowo.\n3 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu ALBO\nrozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z jednym -\nczęściowo.\n2 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu ALBO\nrozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.\n1 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.\n0 pkt - rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu ALBO brak rozwiązania.\nAspekty tematu:\n1) charakterystyka kompetencji Prezydenta RP w obszarze wykonawczym i wobec innych\norganów egzekutywy;\n2) charakterystyka kompetencji Prezydenta RP w obszarze prawodawczym i wobec\nlegislatywy;\n3) sformułowanie argumentów i kontrargumentów do opinii.\nPrzykładowa odpowiedź\nPrezydent RP w myśl obowiązującej konstytucji jest głową państwa, ale jego kompetencje\nsą szersze niż w typowym systemie parlamentarno-gabinetowym, nie ograniczają się tylko\ndo kwestii ceremonialno-reprezentacyjnych. W obu tekstach wskazano jednak na\nniekonsekwencje w tej konstrukcji, porównując jego pozycję z systemem semiprezydenckim\n(tekst 1.) lub postulując zmiany w takim kierunku (tekst 2.). Osobiście nie jestem\nzwolenniczką zmian w tej konstrukcji, a przekonuje mnie do tego argument z ostatniego\nzdania tekstu 1. - obecnie pozycja Prezydenta RP jest odpowiednia, gdyż powoduje brak\nkoncentracji władzy wykonawczej w jednym ośrodku.\nPrezydent RP ma prawo inicjatywy ustawodawczej, ma też prawo weta ustawodawczego,\nktóre jest wetem zawieszającym, a do jego odrzucenia potrzebne jest 3/5 głosów w Sejmie\nRP. Zgodnie z tekstem 1. to mocna broń Prezydenta RP w sytuacji, gdy nie zgadza się\nz polityką rządu, którego popiera mniejsza niż 3/5 większość posłów na Sejm RP. W związku\nz tym, że Prezydent RP nie jest organem prawodawczym, nie uważam, by należało\nwyposażyć go - zgodnie z postulatem z tekstu 2. - w możliwość stałego wydawania\nrozporządzeń z mocą ustawy. Mamy w państwie trójpodział władzy oparty na współpracy\nróżnych organów, a taka sytuacja mogłaby prowadzić do wykreowania w naszym państwie\nsystemu z zachwianym podziałem władzy.\nPrezydent może wydawać zarządzenia (bez kontrasygnaty), ale istnieją też akty urzędowe,\nktóre wymagają dla swej ważności kontrasygnaty premiera. Być może w tym względzie rację\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nma D. Dudek, gdy twierdzi, że nie powinno się jej wymagać dla części aktów urzędowych\nPrezydenta RP (dla których jest wymagana dziś). Jednak taka zmiana wymagałaby zapewne\nwyposażenia Prezydenta RP w więcej kompetencji władczych. A te - jak wskazano w tekście\n2. - należą do Rady Ministrów, która ma zadanie i obowiązek prowadzić politykę wewnętrzną\ni zagraniczną Rzeczypospolitej Polskiej.\nRację ma D. Dudek, gdy uznaje, że Prezydent RP jest realnie „notariuszem” decyzji\nwiększości sejmowej w kwestii kreowania rządu (jego powołania czy dymisji). Jednak jest to\ntypowe dla systemów parlamentarnych, a obecne także realnie w systemie półprezydenckim.\nJedną z różnic między tym ostatnim systemem a systemem polskim jest fakt, że Rada\nGabinetowa (czyli rząd obradujący pod przewodnictwem Prezydenta RP) nie ma uprawnień\nRady Ministrów RP.\nMa też Prezydent RP niemało kompetencji wobec wskazanych w temacie organów władzy:\nmoże kierować orędzia do parlamentu, wyznacza dzień wyborów, pierwsze posiedzenia izb\nparlamentu, nominuje np. do Rady Bezpieczeństwa Narodowego, może skrócić kadencję\nSejmu RP w określonych przypadkach. Tego typu kompetencje można uznać albo za\nceremonialno-reprezentacyjne, albo za niebędące (jak wskazano w tekście 2.)\nkompetencjami władczymi. Jednak mamy też obszary polityki zagranicznej i bezpieczeństwa,\nw której polski prezydent ma kompetencje wykraczające poza te typy. Na przykład polityka\nzagraniczna jest sprawowana w Polsce przez Prezydenta RP, premiera i szefa MSZ. Wydaje\nsię, że także w tym aspekcie głowa państwa polskiego może blokować inicjatywy rządowe\n(np. wobec nominacji ambasadorów), jednak przeniesienie takich uprawnień wyłącznie na\nPrezydenta RP dawałoby jego pełną decyzyjność w tym aspekcie, co nie wydaje się zgodne\nz moim stanowiskiem z pierwszego akapitu pracy. Podobnie rozpatrzyłabym sprawę polityki\nobronnej i bezpieczeństwa - tu też Prezydent jest np. zwierzchnikiem Sił Zbrojnych RP, ale\nza pośrednictwem szefa MON.\nZatem kompetencje Prezydenta RP w obszarze wykonawczym i prawodawczym nie są\nwcale tylko ceremonialno-reprezentacyjne. Umożliwiają one blokowanie decyzji, które głowie\npaństwa się nie podobają, powodują konieczność szukania kompromisów z większością\nparlamentarną i rządem. Oczywiście, argumentem na rzecz tytułowej opinii jest kwestia\n„uporządkowania” ustrojowego (tekst 1.) czy likwidacji niekonsekwencji rozwiązań\nustrojowych (tekst 2.). Niemniej ustrój „ćwierćprezydencki” (jak nazwano go w tekście 1.) się\nsprawdził i funkcjonuje według obowiązującej Konstytucji RP już prawie 30 lat.","solution":null,"image":"img/wos-2026-maj-matura-rozszerzona-2/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":28,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 20. (0-7)<br>O Konstytucji RP i postulatach jej zmian<br>Tekst 1.<br>Najbardziej specyficznym ustrojowym rozwiązaniem konstytucji z 1997 roku jest ustrój<br>„ćwierćprezydencki”. Prezydent jest u nas bowiem słabszy niż w […] systemie<br>[półprezydenckim, ale] silniejszy niż na ogół w systemach parlamentarnych. Ustawa<br>zasadnicza pisana była przeciw ambicjom ustrojowym prezydenta Wałęsy, ale jednocześnie<br>ustawodawcy zatrzymali się w pół drogi do systemu kanclerskiego.<br>W efekcie otrzymujemy paradoksalną konstrukcję: prezydenta, który ma […] demokratyczny,<br>bezpośredni mandat i który z drugiej strony nie ma [wielu] narzędzi, by na podstawie tego<br>mandatu prowadzić własną politykę - szczególnie w wymiarze wewnętrznym. Chyba że jest<br>liderem dysponującego parlamentarną większością obozu politycznego […]. Jednocześnie<br>prezydent dysponuje […] wetem, do którego odrzucenia potrzeba w Sejmie [RP] aż trzech<br>piątych głosów. [Zatem] prezydent niechętny danej większości rządzącej może blokować<br>wszystkie jej inicjatywy wymagające zmiany prawa, mimo wyraźnego demokratycznego<br>mandatu, jaki większość ta otrzymała w wyborach. […]<br>Nic jednocześnie nie wskazuje, by istniała wola uporządkowania tego stanu rzeczy. [Wielu<br>odczuwa] lęk przed nadmierną koncentracją władzy w jednym ośrodku - a to właśnie<br>oznaczałaby zmiana ustroju w stronę kanclerską lub prezydencką.<br>J. Majmurek, 25 lat temu Polacy poparli nową konstytucję. Co powinniśmy dziś w niej zmienić?,<br>25.05.2022, krytykapolityczna.pl<br>Tekst 2.<br>[U]normowanie pozycji Prezydenta RP w ustawie zasadniczej z 1997 r. jest<br>niekonsekwentne. Konstytucja traktuje głowę państwa - pochodzącą z bezpośredniego<br>wyboru Narodu - jako organ zaliczany do władzy wykonawczej, nie powierzając mu jednak<br>istotnych kompetencji władczych w tym obszarze i uzależniając je od rządowej inicjatywy,<br>pośrednictwa albo kontrasygnaty (premiera).<br>Apolityczny Prezydent [RP] powinien mieć większy wpływ na proces kreowania składu rządu<br>i jego zmian (art. 154-155 i 161), a nie być tylko „notariuszem” decyzji politycznych<br>większości sejmowej.<br>Wymaga radykalnej zmiany unormowanie instytucji kontrasygnaty […] (art. 144). Konstytucja<br>powinna zastrzegać jej wymóg nie jako regułę, ale jako wyjątek od reguły samodzielności<br>decyzyjnej głowy państwa, przewidziany jedynie w odniesieniu do katalogu konkretnych<br>decyzji, wchodzących w zakres kompetencji administracji rządowej […].<br>Rozważenia wymaga wyposażenie Prezydenta [RP] w kompetencję wydawania<br>rozporządzeń z mocą ustawy, nie tylko w czasie stanu wojennego, kiedy Sejm [RP] nie może<br>zebrać się na posiedzenie (art. 234), ale też w warunkach normalnego funkcjonowania<br>państwa, dla równoważenia monopolu legislacyjnego parlamentu. Konstytucja powinna<br>starannie wyważyć przedmiot i warunki wydawania takich aktów głowy państwa […].<br>Chociaż to Rada Ministrów ma zadanie i obowiązek prowadzić politykę wewnętrzną<br>i zagraniczną Rzeczypospolitej Polskiej (art. 146 ust. 2), możliwe i celowe wydaje się<br>przywrócenie neutralnemu politycznie Prezydentowi [RP] zadań polegających na<br>sprawowaniu ogólnego kierownictwa w dziedzinie stosunków z innymi państwami<br>i organizacjami międzynarodowymi oraz w dziedzinie bezpieczeństwa państwa i obronności<br>kraju (art. 146 ust. 4 pkt 9 i 11).<br>D. Dudek, Konstytucja wymaga zmian. Co i jak modyfikować?, 21.12.2017, forsal.pl<br>MWOP-R0_100<br>Napisz wystąpienie dotyczące pozycji ustrojowej Prezydenta RP. W tym wystąpieniu<br>scharakteryzuj konstytucyjne kompetencje Prezydenta RP w obszarach:</p>\n<ol><li>wykonawczym i wobec innych organów egzekutywy;</li><li>prawodawczym i wobec legislatywy.</li></ol>\n<p>Sformułuj także argumenty i kontrargumenty do opinii: Kompetencje Prezydenta RP<br>we wskazanych obszarach wymagają wzmocnienia.<br>20.<br>0-1-2-<br>3-4-5-<br>6-7<br>MWOP-R0_100<br>MWOP-R0_100<br>MWOP-R0_100<br>BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)<br>WIEDZA<br>O SPOŁECZEŃSTWIE<br>Poziom rozszerzony<br>Formuła 2023<br>WIEDZA<br>O SPOŁECZEŃSTWIE<br>Poziom rozszerzony<br>Formuła 2023<br>WIEDZA<br>O SPOŁECZEŃSTWIE<br>Poziom rozszerzony<br>Formuła 2023</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 20. (0-7)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Wiedza i rozumienie.<br>(ZR) 3) Zdający przedstawia różne formy<br>rywalizacji o władzę państwową, jej<br>sprawowania oraz kontroli.<br>(ZR) 4) Zdający wyjaśnia związki<br>przyczynowo-skutkowe w życiu społeczno-<br>-politycznym.<br>(ZR) 8) Zdający wykorzystuje swą wiedzę<br>do rozumienia zjawisk społeczno-<br>-politycznych […].<br>(ZP) 3) Zdający przedstawia<br>funkcjonowanie systemu politycznego<br>Rzeczypospolitej Polskiej.<br>II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.<br>(ZR) 1) Zdający […] wykorzystuje<br>informacje na temat życia […] politycznego,<br>krytycznie je analizuje, samodzielnie<br>wyciąga wnioski i formułuje opinie.<br>(ZR) 3) Zdający potrafi przedstawiać<br>i uzasadniać poglądy odmienne od<br>własnych.<br>(ZR) 4) Zdający wykorzystuje informacje do<br>tworzenia własnej złożonej wypowiedzi oraz<br>rozważania różnych rozwiązań w obszarze<br>społeczno-politycznym.<br>(ZP) 2) Zdający wykazuje się umiejętnością<br>czytania ze zrozumieniem tekstów<br>publicystycznych i popularnonaukowych<br>[…].<br>(ZR) III. Rozumienie siebie oraz<br>rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów.</p>\n<ol><li>Zdający analizuje i wyjaśnia złożone</li></ol>\n<p>problemy […] polityczne […].</p>\n<ol><li>Zdający dostrzega perspektywy różnych</li></ol>\n<p>uczestników życia publicznego.<br>IV. Komunikowanie i współdziałanie.<br>(ZR) 2) Zdający tworzy strategię<br>argumentowania i przedstawia swoje<br>stanowisko […], szanując odmienne<br>poglądy.<br>(ZP) 1) Zdający rozwija umiejętność<br>dyskutowania - formułuje, uzasadnia i broni<br>własne stanowisko […].<br>(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.</p>\n<ol><li>Zdający […] odróżnia prerogatywy</li></ol>\n<p>Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej od<br>innych jego uprawnień.</p>\n<ol><li>Zdający charakteryzuje systemy</li></ol>\n<p>polityczne oparte na współpracy legislatywy<br>i egzekutywy - parlamentarno-gabinetowy<br>[…] i kanclerski […]; wykazuje, że elementy<br>tych systemów obowiązują<br>w Rzeczypospolitej Polskiej.</p>\n<ol><li>Zdający charakteryzuje systemy ze</li></ol>\n<p>szczególną rolą prezydenta - klasyczny<br>prezydencki […] i semiprezydencki /<br>parlamentarno-prezydencki […]; wykazuje,<br>że elementy drugiego z tych systemów<br>obowiązują w Rzeczypospolitej Polskiej.<br>(ZP) III. Organy władzy publicznej<br>w Rzeczypospolitej Polskiej.</p>\n<ol><li>Zdający wykazuje znaczenie, jakie dla</li></ol>\n<p>pozycji ustrojowej Prezydenta<br>Rzeczypospolitej Polskiej ma fakt wyborów<br>powszechnych; przedstawia kompetencje<br>Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej: […]<br>w stosunku do rządu, parlamentu i władzy<br>sądowniczej, w polityce zagranicznej oraz<br>bezpieczeństwa państwa […].<br>Zasady oceniania<br>7 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej<br>formie, strukturze i logice wywodu.<br>6 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym -<br>częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu ALBO rozwiązanie ze<br>zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.<br>5 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym -<br>częściowo ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni i z dwoma</p>\n<ul><li>częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.</li></ul>\n<p>4 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie<br>ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze<br>i logice wywodu, ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu<br>w pełni i z dwoma - częściowo.<br>3 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu ALBO<br>rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z jednym -<br>częściowo.<br>2 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu ALBO<br>rozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.<br>1 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.<br>0 pkt - rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu ALBO brak rozwiązania.<br>Aspekty tematu:</p>\n<ol><li>charakterystyka kompetencji Prezydenta RP w obszarze wykonawczym i wobec innych</li></ol>\n<p>organów egzekutywy;</p>\n<ol><li>charakterystyka kompetencji Prezydenta RP w obszarze prawodawczym i wobec</li></ol>\n<p>legislatywy;</p>\n<ol><li>sformułowanie argumentów i kontrargumentów do opinii.</li></ol>\n<p>Przykładowa odpowiedź<br>Prezydent RP w myśl obowiązującej konstytucji jest głową państwa, ale jego kompetencje<br>są szersze niż w typowym systemie parlamentarno-gabinetowym, nie ograniczają się tylko<br>do kwestii ceremonialno-reprezentacyjnych. W obu tekstach wskazano jednak na<br>niekonsekwencje w tej konstrukcji, porównując jego pozycję z systemem semiprezydenckim<br>(tekst 1.) lub postulując zmiany w takim kierunku (tekst 2.). Osobiście nie jestem<br>zwolenniczką zmian w tej konstrukcji, a przekonuje mnie do tego argument z ostatniego<br>zdania tekstu 1. - obecnie pozycja Prezydenta RP jest odpowiednia, gdyż powoduje brak<br>koncentracji władzy wykonawczej w jednym ośrodku.<br>Prezydent RP ma prawo inicjatywy ustawodawczej, ma też prawo weta ustawodawczego,<br>które jest wetem zawieszającym, a do jego odrzucenia potrzebne jest 3/5 głosów w Sejmie<br>RP. Zgodnie z tekstem 1. to mocna broń Prezydenta RP w sytuacji, gdy nie zgadza się<br>z polityką rządu, którego popiera mniejsza niż 3/5 większość posłów na Sejm RP. W związku<br>z tym, że Prezydent RP nie jest organem prawodawczym, nie uważam, by należało<br>wyposażyć go - zgodnie z postulatem z tekstu 2. - w możliwość stałego wydawania<br>rozporządzeń z mocą ustawy. Mamy w państwie trójpodział władzy oparty na współpracy<br>różnych organów, a taka sytuacja mogłaby prowadzić do wykreowania w naszym państwie<br>systemu z zachwianym podziałem władzy.<br>Prezydent może wydawać zarządzenia (bez kontrasygnaty), ale istnieją też akty urzędowe,<br>które wymagają dla swej ważności kontrasygnaty premiera. Być może w tym względzie rację<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>ma D. Dudek, gdy twierdzi, że nie powinno się jej wymagać dla części aktów urzędowych<br>Prezydenta RP (dla których jest wymagana dziś). Jednak taka zmiana wymagałaby zapewne<br>wyposażenia Prezydenta RP w więcej kompetencji władczych. A te - jak wskazano w tekście</p>\n<ol><li>- należą do Rady Ministrów, która ma zadanie i obowiązek prowadzić politykę wewnętrzną</li></ol>\n<p>i zagraniczną Rzeczypospolitej Polskiej.<br>Rację ma D. Dudek, gdy uznaje, że Prezydent RP jest realnie „notariuszem” decyzji<br>większości sejmowej w kwestii kreowania rządu (jego powołania czy dymisji). Jednak jest to<br>typowe dla systemów parlamentarnych, a obecne także realnie w systemie półprezydenckim.<br>Jedną z różnic między tym ostatnim systemem a systemem polskim jest fakt, że Rada<br>Gabinetowa (czyli rząd obradujący pod przewodnictwem Prezydenta RP) nie ma uprawnień<br>Rady Ministrów RP.<br>Ma też Prezydent RP niemało kompetencji wobec wskazanych w temacie organów władzy:<br>może kierować orędzia do parlamentu, wyznacza dzień wyborów, pierwsze posiedzenia izb<br>parlamentu, nominuje np. do Rady Bezpieczeństwa Narodowego, może skrócić kadencję<br>Sejmu RP w określonych przypadkach. Tego typu kompetencje można uznać albo za<br>ceremonialno-reprezentacyjne, albo za niebędące (jak wskazano w tekście 2.)<br>kompetencjami władczymi. Jednak mamy też obszary polityki zagranicznej i bezpieczeństwa,<br>w której polski prezydent ma kompetencje wykraczające poza te typy. Na przykład polityka<br>zagraniczna jest sprawowana w Polsce przez Prezydenta RP, premiera i szefa MSZ. Wydaje<br>się, że także w tym aspekcie głowa państwa polskiego może blokować inicjatywy rządowe<br>(np. wobec nominacji ambasadorów), jednak przeniesienie takich uprawnień wyłącznie na<br>Prezydenta RP dawałoby jego pełną decyzyjność w tym aspekcie, co nie wydaje się zgodne<br>z moim stanowiskiem z pierwszego akapitu pracy. Podobnie rozpatrzyłabym sprawę polityki<br>obronnej i bezpieczeństwa - tu też Prezydent jest np. zwierzchnikiem Sił Zbrojnych RP, ale<br>za pośrednictwem szefa MON.<br>Zatem kompetencje Prezydenta RP w obszarze wykonawczym i prawodawczym nie są<br>wcale tylko ceremonialno-reprezentacyjne. Umożliwiają one blokowanie decyzji, które głowie<br>państwa się nie podobają, powodują konieczność szukania kompromisów z większością<br>parlamentarną i rządem. Oczywiście, argumentem na rzecz tytułowej opinii jest kwestia<br>„uporządkowania” ustrojowego (tekst 1.) czy likwidacji niekonsekwencji rozwiązań<br>ustrojowych (tekst 2.). Niemniej ustrój „ćwierćprezydencki” (jak nazwano go w tekście 1.) się<br>sprawdził i funkcjonuje według obowiązującej Konstytucji RP już prawie 30 lat.</p>","solutions":[]}