Biologia · Matura · maj 2007 (rozszerzona)

Zadanie 1. (1 pkt) W tabeli przedstawiono wyniki pomiarów ciśnienia parcjalnego gazów oddechowych oraz prężność tych gazów w naczyniach włosowatych. Ciśnienie parcjalne w Prężność gazów w naczyniach włosowatych płuc Ciśn

Zadanie 2. (1 pkt) Na schemacie przedstawiono zasadę działania urządzenia do dializy (sztucznej nerki). Na podstawie analizy schematu wyjaśnij, dlaczego nie wszystkie składniki znajdujące się we krwi przenikają do płynu

Zadanie 3. (1 pkt) Podaj nazwę elementu nefronu, w którym zachodzi filtracja krwi. o o o o o sole mineralne o o o o o o o PŁYN DIALIZUJĄCY KREW błona półprzepuszczalna drobnocząsteczkowe związki organiczne mocznik erytro

Zadanie 4. (1 pkt) Na schematach przedstawiono dwa sposoby (I, II) powstawania bliźniąt u człowieka. Wpisz w wyznaczone miejsce pod każdym schematem po jednym oznaczeniu literowym poprawnego dokończenia zdania, wybierają

Zadanie 5. (2 pkt) Sprawny system komunikacji między komórkami organizmów wielokomórkowych może być osiągnięty poprzez sygnalizację chemiczną i elektryczną. W organizmie człowieka sygnały chemiczne wykorzystywane są w pr

Zadanie 6. (1 pkt) Na wykresie przedstawiono zmiany ciśnienia krwi tego samego pacjenta. Ciśnienie mierzono w kolejnych dniach stale o tej samej godzinie. Norma ciśnienia zdrowego człowieka wynosi 120/80 mm Hg. Oceń, czy

Zadanie 7. (2 pkt) Z podanych niżej zdań zaznacz dwa, które zawierają prawdziwe informacje dotyczące procesów zachodzących w układzie pokarmowym człowieka. A. Enzymy trawienne są wydzielane w każdym z odcinków przewodu p

Zadanie 8. (1 pkt) Podaj, która z kolumn tabeli (A czy B) przedstawia skład chemiczny organizmu roślinnego. Odpowiedź uzasadnij jednym argumentem.

Zadanie 9. (2 pkt) Narysuj wykres (diagram słupkowy) porównujący procentową zawartość węglowodanów, lipidów oraz białek w organizmie A i B. Nr zadania 6. 7. 8. 9. Maks. liczba pkt 1 2 1 2 Wypełnia egzaminator! Uzyskana l

Zadanie 10. (2 pkt) Woda jest związkiem chemicznym, którego jest najwięcej w komórkach organizmów roślinnych i zwierzęcych. Podaj dwie wspólne funkcje wody pełnione przez nią zarówno u roślin, jak i u zwierząt. 1 2

Zadanie 11. (1 pkt) Na podstawie analizy przedstawionych niżej fragmentów opisów (A-C) różnych rodzajów komórek, zaznacz ten, który przedstawia opis komórki rośliny lądowej. Wybór uzasadnij jednym argumentem. A. Ściana k

Zadanie 12. (1 pkt) Wzrost i naprawa mięśni są kontrolowane przez sygnały chemiczne, których pojawienie się zależy między innymi od aktywności dwóch genów: jeden z nich koduje białkowy czynnik wzrostu IGF1, a drugi miost

Zadanie 13. (3 pkt) W organizmie człowieka różne rodzaje związków chemicznych pełnią określone funkcje. Poniżej przedstawiono różne przykłady białek lub węglowodanów. A. mioglobina B. glikogen C. laktoza D. miozyna E. im

Zadanie 14. (2 pkt) Na metabolizm składają się dwa przeciwstawne kierunki przemian biochemicznych: anabolizm i katabolizm. Poniżej przedstawiono, w uproszczony sposób, przykład jednego z procesów katabolicznych zachodząc

Zadanie 15. (2 pkt) Wiele roślin wodnych ma w swoich organach miękisz powietrzny (aerenchymę) z dużymi przestworami międzykomórkowymi. Uzasadnij za pomocą dwóch różnych argumentów, że obecność aerenchymy stanowi przystos

Zadanie 16. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono wiązanie CO2 przez dwie grupy roślin (C3 i C4). Na podstawie analizy danych z obu schematów uzupełnij w tabeli informacje dotyczące wiązania CO2 w cyklach obu rodzajów rośli

Zadanie 17. (1 pkt) Kwiaty roślin okrytozalążkowych są najczęściej obupłciowe, ale samopylność jest zjawiskiem niepożądanym. Podaj przykład jednego ze sposobów, w jaki rośliny zabezpieczają się przed samozapyleniem. 9 Po

Zadanie 18. (1 pkt) Na rysunku przedstawiono dwa zestawy doświadczalne (zestaw I i II) przygotowane do zaplanowanego doświadczenia. Jego wyniki miały być ustalone poprzez zliczanie kiełkujących nasion w każdym zestawie c

Zadanie 19. (2 pkt) Na wykresie przedstawiono wyniki pomiarów ciśnienia osmotycznego w komórkach szparkowych oraz obserwacje stopnia otwarcia szparek badanej rośliny. Pomiary dokonywano od godziny 7.00 do 24.00 w ciągu j

Zadanie 20. (1 pkt) Sformułuj hipotezę badawczą dotyczącą aktywności samic komarów potwierdzoną przedstawionymi wynikami badań.

Zadanie 21. (2 pkt) a) Określ znaczenie pobranej krwi ssaka dla samicy komara. b) Podaj przykład negatywnego skutku dla człowieka pobierania jego krwi przez komara.

Zadanie 22. (1 pkt) Pewna recesywna cecha człowieka jest sprzężona z płcią, a jej allel znajduje się w chromosomie X. Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania, wybierając spośród A do D. Biorąc pod uwagę powyższe informacje

Zadanie 23. (1 pkt) Na rysunku przedstawiono schemat struktury cząsteczki DNA. Opisz sposób, w jaki utrzymywana jest dwuniciowa struktura cząsteczki DNA.

Zadanie 24. (2 pkt) Naukowcy zbadali materiał genetyczny pewnego wirusa. Wyniki swoich badań przedstawili w tabeli. Rodzaj nukleotydu Procentowa zawartość nukleotydu w badanym materiale genetycznym A (adeninowy) 10 G (gu

Zadanie 25. (3 pkt) Muszka owocowa Drosophila melanogaster ma cztery pary dobrze widocznych chromosomów. Ustalono, że barwa oczu muszki to cecha sprzężona z płcią (warunkowana przez dwa allele: czerwona - W lub biała - w

Zadanie 26. (1 pkt) Zespół Downa to jedna z chorób genetycznych występujących u ludzi. Wśród wykresów (A, B lub C) zaznacz ten, który prawidłowo ilustruje zależność między wiekiem matki a częstotliwością występowania tej

Zadanie 27. (1 pkt) Odległości między genami w chromosomie wyrażane są w jednostkach mapowych. Jedna jednostka mapowa odpowiada takiej odległości między genami sprzężonymi, w której crossing-over zachodzi z częstością 1%

Zadanie 28. (3 pkt) Barwa kwiatów groszku pachnącego (Lathyrus odoratus) jest determinowana przez dwie pary odrębnych genów, które współdziałają (wzajemnie się uzupełniają) w tworzeniu barwy purpurowej. W wyniku krzyżówk

Zadanie 29. (1 pkt) W poniższej tabeli przedstawiono fragment kodu genetycznego. AUU - Ile ACU - Thr AAU - Asn AGU - Ser AUC - Ile ACC - Thr AAC - Asn AGC - Ser AUA - Ile ACA - Thr AAA - Lys AGA - Arg AUG - Met ACG - Thr

Zadanie 30. (1 pkt) Osiągnięciem inżynierii genetycznej jest opracowanie technik, dzięki którym otrzymuje się organizmy transgeniczne. Zaznacz dokończenie zdania spośród A - D, które poprawnie definiuje organizmy transge

Zadanie 31. (1 pkt) Rysunki przedstawiają drogę promieni UV padających na skórę niechronioną żadnym kremem (rys. A) oraz padających na skórę pokrytą kremem z filtrem UV (rys. B). Na podstawie analizy rysunków wyjaśnij, d

Zadanie 32. (2 pkt) W przyrodzie istnieje wiele przypadków, gdy przedstawiciele jednego gatunku są silniejsi od przedstawicieli innego gatunku w sensie dosłownym. Na przykład na ulicach naszych miast gawrony odpędzają go

Zadanie 33. (1 pkt) W tabeli zamieszczono zakresy tolerancji niektórych bakterii względem pH podłoża, w którym występują. Wartość pH podłoża Gatunek bakterii minimum optimum maksimum Przecinkowiec cholery 5,6 6,2 - 8,0 9

Zadanie 34. (2 pkt) Na korzeniach łubinu w charakterystycznych brodawkach występują symbiotyczne bakterie azotowe z rodzaju Rhizobium. Określ korzyści wynikające z tej formy współżycia dla: a) bakterii: b) łubinu:

Zadanie 35. (2 pkt) Wielu naukowców twierdzi, że widoczny wpływ na zjawisko stopniowego wymierania płazów w skali ogólnoświatowej ma działalność człowieka, której skutkiem jest degradacja środowiska wodnego. Prowadzone n

Zadanie 36. (2 pkt) Istnieją różne metody pozbywania się odpadów komunalnych. Mogą one być sortowane i powtórnie wykorzystywane, kompostowane, składowane na wysypiskach lub spalane w specjalnie do tego celu budowanych sp

Zadanie 37. (1 pkt) Na podstawie analizy danych w tabeli podaj, w którym z wymienionych ekosystemów występuje najgrubsza warstwa ściółki. Uzasadnij swoją odpowiedź jednym argumentem. 17 Poziom rozszerzony

Zadanie 38. (2 pkt) Podaj dwie prawdopodobne przyczyny występowania różnic w czasie rozkładu materii organicznej w ściółce wymienionych w tabeli ekosystemów. 1 2

Zadanie 39. (1 pkt) Uporządkuj wymienione poniżej zwierzęta, wpisując ich nazwy w odpowiednie miejsca na osi czasu, tak aby odzwierciedlały kolejność pojawiania się tych zwierząt na Ziemi. dinozaury, ssaki owadożerne, tr