Biologia · Matura · maj 2008 (rozszerzona)

Zadanie 1. (1 pkt) Na schematach przedstawiono wzory dwóch związków czynnych biologicznie. Podaj, który z tych związków (A czy B) to grupa hemowa hemoglobiny oraz określ funkcję hemoglobiny w organizmach.

Zadanie 2. (2 pkt) W komórkach eukariotycznych występują następujące rodzaje błon: I. błona otaczająca komórkę, II. błony znajdujące się wewnątrz komórki. Podaj po jednej funkcji błony I i błon II. I II

Zadanie 3. (2 pkt) U roślin wyższych śmierć niektórych komórek warunkuje powstanie funkcjonalnych systemów, mających istotne znaczenie w życiu rośliny. W prawidłowym rozwoju roślin takie zmiany zachodzą w końcowym etapie

Zadanie 4. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono lizosom. a) Wyjaśnij, na czym polega rola przedstawionego tu lizosomu w komórce zwierzęcej. b) Określ, jaki mechanizm utrzymuje niskie pH wewnątrz lizosomu.

Zadanie 5. (3 pkt) Wykonano badania dotyczące wpływu enzymów na energię aktywacji rozkładu różnych substancji. Okazało się, że energia aktywacji rozkładu 1 mola H2O2 bez udziału enzymu wynosi 75600 J, a z udziałem enzymu

Zadanie 6. (1 pkt) Na schemacie przedstawiono mechanizm aktywacji pewnego enzymu przez białko modulatorowe - kalmodulinę, zależną od jonów wapnia. Na podstawie schematu opisz krótko mechanizm aktywacji enzymu zależnego o

Zadanie 7. (3 pkt) Na wykresach przedstawiono wpływ pH na aktywność trzech enzymów. Uzupełnij poniższą tabelę, podając optymalne pH działania każdego z enzymów (I, II i III) oraz nazwy makrocząsteczek, które są trawione

Zadanie 8. (1 pkt) Na wykresach przedstawiono zależność asymilacji CO2 od temperatury u tej samej rośliny, przy silnym i słabym natężeniu światła.

Zadanie 9. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono pewien proces biochemiczny. a) Podaj pełną nazwę przedstawionego na schemacie procesu i określ jego znaczenie w życiu tych organizmów, które go przeprowadzają. b) Wyjaśnij zn

Zadanie 10. (2 pkt) Bakterie nitryfikacyjne (Nitrosomonas sp., Nitrobacter sp.) przeprowadzają chemosyntezę wykorzystując w jej pierwszym etapie następujące reakcje chemiczne: Nitrosomonas sp. 2NH3 + 3O2 → 2HNO2 + 2H2O +

Zadanie 11. (1 pkt) Antybiotyki wykazują w stosunku do bakterii działanie bakteriobójcze lub bakteriostatyczne. Wyjaśnij, co oznacza, że jakiś antybiotyk ma działanie bakteriostatyczne.

Zadanie 12. (1 pkt) Grzyby to organizmy cudzożywne. Ich strzępki potrafią pochłaniać tylko proste, łatwo przyswajalne substancje organiczne. Związki organiczne występują zwykle w środowisku w postaci związków wielkocząst

Zadanie 13. (1 pkt) Niektóre grzyby wchodzą z innymi organizmami w związki pokarmowe: 1. obustronnie korzystne, 2. korzystne tylko dla grzybów. Podaj nazwy opisanych wyżej form współżycia. 1 , 2 Poziom rozszerzony 7

Zadanie 14. (1 pkt) Poniżej opisano fragment cyklu rozwojowego przywry motylicy wątrobowej. Urzęsiona larwa (miracidium) wnika aktywnie do ciała ślimaka błotniarki moczarowej, gdzie przekształca się w workowatą sporocyst

Zadanie 15. (1 pkt) W tabeli podano proporcje długości jelita w stosunku do długości ciała u różnych zwierząt. Sformułuj wniosek o zależności między długością jelita w stosunku do długości ciała zwierzęcia, a rodzajem po

Zadanie 16. (1 pkt) Jednostką strukturalną i funkcjonalną układu nerwowego wszystkich zwierząt jest neuron. Neurony tworzą morfologicznie wyodrębnione szlaki, wzdłuż których odbywa się przekazywanie informacji w układzie

Zadanie 17. (2 pkt) Wyróżnia się dwa rodzaje odporności: wrodzoną (nieswoistą) i nabytą (swoistą). a) Podaj, w którym z tych rodzajów odporności następuje wytworzenie w organizmie pamięci o patogenie. b) Wśród podanych n

Zadanie 18. (2 pkt) Wśród zaburzeń w funkcjonowaniu układu odpornościowego można wyróżnić trzy grupy: I. niewydolność układu odpornościowego (niedobory immunologiczne), II. niewłaściwie skierowana reakcja (autoimmunoagre

Zadanie 19. (2 pkt) Działanie hormonów tarczycy (tyroksyny i trójjodotyroniny) polega na pobudzaniu aktywności metabolicznej tkanek ustroju, co wyraża się zwiększonym zużyciem tlenu, glukozy i tłuszczów na poziomie komór

Zadanie 20. (2 pkt) Warunkami przerwania spoczynku względnego nasion, a następnie ich kiełkowania są: - odpowiednia wilgotność podłoża, - odpowiednia temperatura, - obecność tlenu. Wyjaśnij, w jaki sposób dwa wybrane prz

Zadanie 21. (1 pkt) Na rysunku przedstawiono wynik pewnego doświadczenia. Sformułuj problem badawczy do tego doświadczenia. Nr zadania 17. 18. 19. 20. 21. Maks. liczba pkt 2 2 2 2 1 Wypełnia egzaminator! Uzyskana liczba

Zadanie 22. (2 pkt) Uszkodzenia DNA polegające na zmianach pojedynczych par nukleotydów nazywamy mutacjami genowymi. Mutacje te są przypadkowe, a ich przyczyną są zazwyczaj nienaprawione błędy powstające podczas replikac

Zadanie 23. (2 pkt) Pewien heterozygotyczny mężczyzna pod względem cechy warunkowanej przez autosomalny allel A jest jednocześnie nosicielem recesywnego allelu b, znajdującego się w chromosomie X. a) Zapisz genotyp tego

Zadanie 24. (1 pkt) U człowieka mutacja w genie Rb zlokalizowanym w chromosomie 13 lub brak fragmentu chromosomu z tym genem może być przyczyną siatkówczaka - rzadkiego nowotworu złośliwego siatkówki oka. Podaj, czy chor

Zadanie 25. (3 pkt) Na schematach przedstawiono biosyntezę białka w komórkach prokariotycznych (P) i eukariotycznych (E). P E Na podstawie schematów a) podaj, gdzie odbywa się transkrypcja i translacja w komórce prokario

Zadanie 26. (1 pkt) U myszy czarna barwa sierści (A) dominuje nad brązową (a). Skrzyżowano czarnego samca z brązową samicą i w F1 uzyskano 50% myszy czarnych i 50% myszy brązowych. Wśród podanych niżej genotypów rodzicie

Zadanie 27. (2 pkt) Pewne bakterie mogą pobierać z podłoża tryptofan (Trp) lub, gdy w podłożu brak jest Trp, bakterie mogą go same syntetyzować. W komórkach tych bakterii występuje białko regulatorowe - represor Trp, któ

Zadanie 28. (2 pkt) Mutacje mogą powstawać zarówno w komórkach rozrodczych (1), jak i w komórkach somatycznych (2). a) Podaj, jakie mutacje (powstające w komórkach 1 czy 2) mają znaczenie w procesie ewolucji. Swój wybór

Zadanie 29. (2 pkt) W populacji ludzkiej dzięki trzem występującym w niej allelom grup krwi IA, IB, i0 powstają cztery fenotypy grup krwi A, B, AB i 0. U Aborygenów (rdzennej ludności Australii) występują tylko dwie grup

Zadanie 30. (1 pkt) Na wykresach A, B i C przedstawiono zmiany liczebności osobników w trzech populacjach. Spośród przedstawionych wykresów (A-C) wybierz ten, na którym zilustrowano wzrost liczebności populacji uwarunkow

Zadanie 31. (2 pkt) W biocenozach otwartych wód jezior kluczową rolę odgrywają ryby drapieżne. Na schemacie przedstawiono uproszczony łańcuch pokarmowy jeziora. plankton plankton ryby ryby roślinny zwierzęcy planktonożer

Zadanie 32. (2 pkt) 1. Niszczenie środowiska (np. zanieczyszczanie środowiska, wycinanie lasów, powstawanie obszarów nieużytków itp.) zachodzi na mniejszą skalę w krajach bogatych niż w krajach ubogich (rozwijających się

Zadanie 33. (2 pkt) Spośród poniższych stwierdzeń (A-E) wypisz oznaczenia literowe tych dwóch, z których jedno charakteryzuje konkurencję, a drugie komensalizm. A. Na sawannach afrykańskich hieny walczą o padlinę z sępam

Zadanie 34. (2 pkt) Technika dzielenia zarodków u ssaków polega na rozdzieleniu na pojedyncze blastomery zarodków 2-16 komórkowych. Następnie doprowadza się poszczególne blastomery do stadium moruli lub blastocysty i prz

Zadanie 35. (2 pkt) Zespół polskich naukowców bada gen kodujący czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego VEGF. Białko to bierze udział między innymi w tworzeniu naczyń krwionośnych (angiogenezie) poprzez stymulację podzia