Biologia · Matura · maj 2009 (rozszerzona)

Zadanie 1. (1 pkt) Na rysunkach przedstawiono dwa rodzaje tkanki nabłonkowej człowieka. I II Przyporządkuj każdemu z przedstawionych na rysunkach nabłonków po jednym z wymienionych niżej miejsc jego występowania w organi

Zadanie 2. (3 pkt) Obecność cukrów prostych można wykryć za pomocą odczynników Fehlinga (I i II), które dodane do badanego materiału, po podgrzaniu reagują na obecność glukozy ceglastoczerwonym zabarwieniem. Zaplanuj doś

Zadanie 3. (1 pkt) Na schemacie przedstawiono substraty i produkty przemian w mitochondrium. Zaznacz zestaw związków oznaczonych jako X i Y. X Y A ADP i Pi glukoza i ATP B kwas pirogronowy, ADP i Pi ATP C ATP kwas pirogr

Zadanie 4. (1 pkt) Mitochondrium otoczone jest dwiema błonami. Błona wewnętrzna jest pofałdowana i tworzy grzebienie. Liczba grzebieni i ich rozmiary zwiększają się w mitochondriach występujących w komórkach narządów o i

Zadanie 5. (1 pkt) Komórki nabłonka jelita szczura wytwarzają śluz (glikoproteinę). Przeprowadzono następujące doświadczenie. Najpierw do komórek nabłonka jelita szczura wprowadzono radioaktywnie oznakowane aminokwasy. U

Zadanie 6. (1 pkt) Uczniowie otrzymali polecenie zaobserwowania zjawiska plazmolizy. W tym celu: Uczeń 1 umieścił w kropli wody na szkiełku przedmiotowym komórki zwierzęce, następnie dodał dwie krople stężonego roztworu

Zadanie 7. (1 pkt) Na wykresie przedstawiono widmo absorpcji barwników fotosyntetycznych. Przeprowadzono następujące doświadczenie. Siewki rzeżuchy podzielono na 3 grupy i umieszczono w jednakowych warunkach (wilgotność,

Zadanie 8. (3 pkt) Na uproszczonym schemacie przedstawiono fazę jednego z ważnych procesów metabolicznych zachodzących u roślin. a) Faza przedstawiona na schemacie nazywa się A. cykl Calvina B. cykl Krebsa C. łańcuch odd

Zadanie 9. (2 pkt) Na rysunku przedstawiono przekrój poprzeczny liścia rośliny dwuliściennej. Podaj pełną nazwę tkanki (A) zaznaczonej na rysunku oraz określ przystosowanie jej budowy do pełnionej funkcji. Nazwa: Przysto

Zadanie 10. (3 pkt) Na schemacie przedstawiono budowę kwiatu tulipana. a) Podaj nazwy wskazanych na rysunku (A, B, C) elementów budowy kwiatu tulipana. A B C b) Podaj, czy kwiaty tulipana są wiatro- czy owadopylne. Uzasa

Zadanie 11. (1 pkt) Wykonano doświadczenie, w którym do pożywki agarowej z kallusem dodawano auksyny i cytokininy zmieszane w różnych proporcjach. Obserwowano przekształcenie się kallusa albo w korzenie albo w pędy. Na p

Zadanie 12. (1 pkt) Na schemacie w sposób uproszczony przedstawiono zasadę działania pewnego enzymu. Na podstawie analizy schematu opisz sposób, w jaki substancja X umożliwia działanie tego enzymu.

Zadanie 13. (1 pkt) W soku trzustkowym występują różne enzymy trawienne rozkładające związki organiczne. Przeprowadzono doświadczenie, którego wyniki zostały zapisane w poniższej tabeli. Nr zestawu Zawartość probówek* pH

Zadanie 14. (2 pkt) W przewodzie pokarmowym człowieka występują różne substancje biorące pośredni lub bezpośredni udział w trawieniu pokarmu. Spośród wymienionych poniżej substancji działających w żołądku i dwunastnicy w

Zadanie 15. (2 pkt) Efektem trawienia skrobi i tłuszczów są odpowiednio glukoza oraz kwasy tłuszczowe i glicerol. Na schematach przedstawiono dwa sposoby wchłaniana tych substancji w komórkach kosmków jelitowych człowiek

Zadanie 16. (1 pkt) Wyróżnia się 4 podstawowe grupy krwi: A, B, AB i 0. W błonach erytrocytów warunkujących wystąpienie danej grupy krwi są odpowiednio antygeny A lub B, albo A i B lub nie ma żadnych antygenów. Stwierdzo

Zadanie 17. (1 pkt) Na rysunku przedstawiono schemat budowy serca człowieka. W tabeli przedstawiono trzy kolejne fazy pracy serca w czasie jednego cyklu. Części serca Faza I Faza II Faza III Przedsionki skurcz rozkurcz r

Zadanie 18. (1 pkt) Wymiana gazowa w płucach zachodzi na zasadzie dyfuzji. Niezależnie od wysokości nad poziomem morza zawartość tlenu w powietrzu jest taka sama (21%), zmienia się natomiast jego ciśnienie parcjalne. W t

Zadanie 19. (2 pkt) Dla każdego z badanych chłopców (I i II) narysuj wykres liniowy ilustrujący jego tętno przed, w czasie i po wykonanym ćwiczeniu (zastosuj jeden układ współrzędnych).

Zadanie 20. (1 pkt) Na podstawie powyższych danych podaj, który z chłopców (I czy II) ma prawdopodobnie lepszą kondycję fizyczną. Uzasadnij odpowiedź. Poziom rozszerzony 11

Zadanie 21. (1 pkt) Na schemacie przedstawiono zróżnicowanie powierzchni wymiany gazowej w układach oddechowych różnych kręgowców (płazy, gady, ssaki). Na podstawie schematu przedstaw tendencję ewolucyjną dotyczącą powie

Zadanie 22. (3 pkt) Na schematach A i B przedstawiono sposób działania pewnego leku i jego wpływ na funkcjonowanie synapsy. A) stan przed zastosowaniem leku B) stan po zastosowaniu leku Na podstawie analizy powyższych sc

Zadanie 23. (2 pkt) Poniżej wymieniono różne działania ludzi mające na celu ograniczenie występowania zakażeń bakteryjnych. A. Poprawa jakości wody pitnej. B. Wprowadzenie przepisów kontroli sanitarnej żywności. C. Dezyn

Zadanie 24. (1 pkt) Wirusy są pasożytami o uproszczonej budowie i nie mają metabolizmu. Zbudowane są z cząstek charakterystycznych dla materii ożywionej, czyli białek i kwasów nukleinowych. Właśnie ze względu na rodzaj c

Zadanie 25. (2 pkt) Podkreśl cechy charakterystyczne dla budowy pierścienic. A. Ciało pokryte cienką chitynową kutykulą. B. Obecność wora powłokowo-mięśniowego. C. Oddychanie tchawkami. D. Otwarty układ krwionośny. E. Me

Zadanie 26. (1 pkt) Na schemacie przedstawiono fagocytozę - jeden ze sposobów pobierania pokarmu przez ameby. pokarm (okrzemka) b³ona komórkowa cytoplazma lizosom niestrawione resztki pokarmu Na podstawie rysunku wpisz d

Zadanie 27. (1 pkt) Podczas replikacji DNA doszło do mutacji w obrębie genu kodującego kluczowe dla rozwoju organizmu białko. Zamiast sekwencji CAA na nici DNA pojawiła się sekwencja CAC. CUU leucyna GUU walina GAA gluta

Zadanie 28. (2 pkt) Długość poszczególnych faz cyklu komórkowego może się różnić w zależności od rodzaju komórek. Na schemacie przedstawiono cykl komórkowy. Podaj nazwę fazy cyklu komórkowego oznaczonej na schemacie lite

Zadanie 29. (1 pkt) Na wykresie przedstawiono zależność przeżywalności dwóch populacji tego samego gatunku bakterii (dzikiej i zmutowanej) od stężenia antybiotyku w pożywce. stężenie antybiotyku w jedn. umownych (skala l

Zadanie 30. (3 pkt) Daltonizm (d) jest cechą recesywną sprzężoną z płcią. Rudy kolor włosów (r) jest cechą autosomalną i recesywną w stosunku do wszystkich pozostałych kolorów włosów, przy założeniu, że jest to cecha jed

Zadanie 31. (1 pkt) Ziarniaki kukurydzy mogą różnić się między sobą barwą i powierzchnią, przy czym obecność zabarwienia nasion jest cechą dominującą w stosunku do braku barwy, a gładka powierzchnia dominuje nad pomarszc

Zadanie 32. (2 pkt) Czasami w naturze można spotkać muszki owocowe o żółto zabarwionych odwłokach. Hodując je na dowolnym rodzaju pożywki (hodowla I) można uzyskać potomstwo, które w kolejnych pokoleniach ma taką samą żó

Zadanie 33. (1 pkt) DNA podlega różnym procesom, które poniżej przedstawiono w formie schematycznej. Rys. A Rys. B Podaj, który rysunek (A czy B) przedstawia proces replikacji:

Zadanie 34. (1 pkt) Człowiek jako gatunek ze względu na cechy budowy morfologicznej i anatomicznej może być zaklasyfikowany do większych jednostek systematycznych. Przyporządkuj każdej jednostce systematycznej taki zesta

Zadanie 35. (2 pkt) Liczebność populacji może ulegać zmianie zarówno pod wpływem czynników wewnętrznych (związanych z daną populacją), jak i czynników zewnętrznych (środowiskowych). Z poniższych czynników wypisz dwa przy

Zadanie 36. (2 pkt) W ostatnich dziesięcioleciach dramatycznie spada na świecie genetyczna różnorodność odmian roślin i ras zwierząt hodowlanych. Podkreśl dwa działania człowieka, które mogłyby zapobiec zmniejszaniu się

Zadanie 37. (1 pkt) Na rysunkach przedstawiono kształty dwóch rodzajów piramid ekologicznych A i B, w których wyróżniono 4 poziomy troficzne I - IV: (I - producenci, II - konsumenci I rzędu, III - konsumenci II rzędu, IV

Zadanie 38. (2 pkt) Organizmy modyfikowane genetycznie (GMO) są to organizmy (bakterie, rośliny, zwierzęta) uzyskane metodami inżynierii genetycznej. Szczególnie w Europie pojawiają się coraz częściej protesty przeciwko

Zadanie 39. (1 pkt) Na wykresie przedstawiono wyniki pomiarów emisji zanieczyszczeń powietrza tlenkami siarki i azotu oraz pyłami z zakładów szczególnie uciążliwych w Polsce w latach 1995 - 2006 (dane GUS). Na podstawie