Biologia · Matura próbna · styczeń 2009 (podstawowa)

Zadanie 1. (2 pkt) Skóra jest narażona na działanie wielu czynników środowiska zewnętrznego, między innymi promieniowania słonecznego. Są różne poglądy dotyczące wpływu promieni słonecznych na organizm człowieka. Jedni u

Zadanie 2. (2 pkt) Na rysunkach w sposób schematyczny przedstawiono budowę włókien mięśnia szkieletowego (A) i mięśnia sercowego (B). Rys. A Włókna mięśnia szkieletowego Rys. B Włókna mięśnia sercowego Porównując informa

Zadanie 3. (2 pkt) Na rysunku przedstawiono szkielet kończyny dolnej (wraz z częścią kości miednicznej) i kość krzyżową człowieka. a) Uzupełnij opis rysunku o nazwy wskazanych kości. b) Wybierz z opisu rysunku i zapisz n

Zadanie 4. (2 pkt) Gruczoły trawienne występujące w układzie pokarmowym człowieka można pogrupować na leżące w ścianie i poza ścianą przewodu pokarmowego. Do pierwszych należą gruczoły żołądkowe i jelitowe, do drugich -

Zadanie 5. (2 pkt) Poszczególne odcinki przewodu pokarmowego swoją budową przystosowane są do pełnienia określonych funkcji. Wśród poniższych zdań od A do E zaznacz dwa, które są prawdziwe. A. Obecny w jamie ustnej język

Zadanie 6. (2 pkt) Wątroba w organizmie człowieka pełni wiele funkcji. Uzupełnij poniższe sformułowania (A i B) dotyczące funkcji wątroby. A. Wątroba ułatwia trawienie tłuszczów, produkując B. W wątrobie jest magazynowan

Zadanie 7. (1 pkt) Witaminy są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Niedobór nawet jednej z nich może prowadzić do poważnych zaburzeń fizjologicznych. Można tego uniknąć, stosując odpowiednie zas

Zadanie 8. (1 pkt) Rytmiczną zmianę objętości klatki piersiowej podczas wdechów i wydechów umożliwiają dwa rodzaje mięśni oddechowych: przepona i mięśnie międzyżebrowe. Podaj nazwę mięśnia, który będzie głównie umożliwia

Zadanie 9. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono wartości objętości powietrza składające się na całkowitą pojemność płuc. Na podstawie informacji ze schematu: a) podaj wartość objętości powietrza, która może być dodatkowo p

Zadanie 10. (2 pkt) Szacuje się, że w Polsce pali papierosy co drugi mężczyzna i co trzecia kobieta. Szkodliwy wpływ dymu tytoniowego na organizm człowieka nie podlega dyskusji. a) Podaj nazwę składnika dymu tytoniowego,

Zadanie 11. (2 pkt) W tabeli przedstawiono przybliżone dane z 2004 roku dotyczące liczby zachorowań (w Polsce) na gruźlicę płuc kobiet i mężczyzn w wybranych trzech grupach wiekowych. Liczba zachorowań na gruźlicę płuc w

Zadanie 12. (2 pkt) Na rysunkach A, B, C przedstawiono rozmieszczenie naczyń krwionośnych i limfatycznych w wybranych strukturach organizmu człowieka. A. Kosmek jelitowy B. Pęcherzyki płucne C. Nefron Uzupełnij tabelę ok

Zadanie 13. (2 pkt) Poniżej w sposób uproszczony przedstawiono przekrój przez tętnicę człowieka zdrowego (A) i przez tętnicę człowieka, u którego stwierdzono miażdżycę ściany tętnicy (B). Interpretując informacje z rysun

Zadanie 14. (1 pkt) W różnych sytuacjach zdrowotnych i zmieniających się warunkach środowiskowych w zależności od rodzaju pracy i aktywności ruchowej organizm człowieka może być narażony na nadmierne uwodnienie lub odwod

Zadanie 15. (1 pkt) Prawidłowy skład krwi jest jednym z warunków dobrego funkcjonowania organizmu człowieka. Na schemacie przedstawiono regulację ilości jednego ze składników krwi u osób po krwotokach lub przebywających

Zadanie 16. (2 pkt) Podstawową jednostką strukturalną układu nerwowego jest neuron. Na rysunkach przedstawiono kilka przykładów tych komórek. Próbny egzamin maturalny z biologii Poziom podstawowy 9 Porównaj przedstawione

Zadanie 17. (2 pkt) Układ nerwowy człowieka jest zbudowany z części ośrodkowej (mózg i rdzeń kręgowy) i obwodowej (nerwy obwodowe). W obrębie każdej z części wyróżnia się elementy odpowiedzialne za pełnienie określonych

Zadanie 18. (2 pkt) Ściana gałki ocznej jest trójwarstwowa. W jednej z warstw występuje obszar zwany plamką żółtą. a) Podaj nazwę warstwy gałki ocznej, której częścią jest plamka żółta: b) Przedstaw rolę plamki żółtej w

Zadanie 19. (1 pkt) Odruchy (bezwarunkowe i warunkowe) są odpowiedzią układu nerwowego na bodźce. Wśród wymienionych niżej cech odruchów podkreśl dwie, które charakteryzują odruchy warunkowe. niepowtarzane zanikają, wrod

Zadanie 20. (2 pkt) Oddziaływujące na organizm czynniki stresogenne mogą wywoływać różne reakcje. Na grupie uczniów zaplanowano przeprowadzenie obserwacji, której celem było sprawdzenie słuszności stwierdzenia, że reakcj

Zadanie 21. (1 pkt) Stan organizmu noworodka tuż po urodzeniu można ocenić na przykład wg skali Apgar. Kryteria tej oceny zamieszczono w tabeli. Punktacja Punktacja opisanego noworodka Kryteria oceny 0 1 2 pkt Czynność s

Zadanie 22. (1 pkt) Niektóre układy narządów w organizmie człowieka (ze względu na strukturę i sposób funkcjonowania) poza rolą związaną z określonym procesem życiowym oddziaływują też na inne układy, pełniąc przez to w

Zadanie 23. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono dwa etapy ekspresji informacji genetycznej. Podaj nazwy etapów oznaczonych cyframi 1 i 2. 1 , 2 Próbny egzamin maturalny z biologii Poziom podstawowy 12

Zadanie 24. (2 pkt) Poniżej przedstawiono zespoły chromosomów (kariotypy) trzech osób. Literą A oznaczono kariotyp prawidłowy, B - kariotyp osoby z zespołem Turnera, C - kariotyp osoby z zespołem Downa. Porównaj przedsta

Zadanie 25. (2 pkt) Załóżmy, że wrodzone bielactwo, inaczej albinizm, (objawiający się brakiem barwnika głównie w skórze, włosach i tęczówce oka) jest warunkowane recesywnym allelem genu niesprzężonego z płcią i dziedzic

Zadanie 26. (1 pkt) U ludzi, metody inżynierii genetycznej w ramach terapii genowej, ze względów etycznych są wykorzystywane tylko do modyfikowania genomów komórek somatycznych (budujących ciało). Z terapią genową duże n

Zadanie 27. (1 pkt) Na rysunku w uproszczony sposób zobrazowano pogoń okoni za płociami. płocie okonie Podaj nazwę międzypopulacyjnej zależności antagonistycznej zilustrowanej rysunkiem.

Zadanie 28. (1 pkt) Skutki oddziaływań międzypopulacyjnych mogą być różne. Na przykład w Ameryce Północnej jedną z granic występowania łosia kanadyjskiego wyznacza granica występowania jelenia wirginijskiego, mimo że nie

Zadanie 29. (2 pkt) Poniższy schemat ilustruje przykładowe zależności pokarmowe w biocenozie wodnej. Załóżmy, że wskutek nieprzemyślanej działalności człowieka w krótkim czasie wyginęły w tej biocenozie ryby planktonożer

Zadanie 30. (2 pkt) Makulatura jest głównym składnikiem śmieci na świecie. W Stanach Zjednoczonych już w 1990 roku stanowiła 50% ogółu śmieci. Należy sądzić, że i u nas składowanie makulatury zacznie urastać do rangi pro