Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (podstawowa)

Zadanie 1. (3 pkt) Uzupełnij poniŜszą tabelę, wpisując nazwę kaŜdej z opisanych struktur komórkowych. Opis struktury komórkowej Nazwa struktury A. Błoniasta struktura zwiększająca powierzchnię wewnętrzną komórki, dzieląc

Zadanie 2. (2 pkt) Funkcją erytrocytów, czyli krwinek czerwonych, jest transport gazów oddechowych, głównie tlenu. Wymień dwie cechy budowy erytrocytu będące przystosowaniem do pełnionej funkcji oraz wyjaśnij znaczenie a

Zadanie 3. (1 pkt) Wpisz do poniŜszej tabeli cyfry od 1-5 tak, aby odzwierciedlały uporządkowane we właściwej kolejności etapy procesu krzepnięcia krwi. Numer etapu Opis etapu Płytki krwi (trombocyty) gromadzą się miejsc

Zadanie 4. (2 pkt) Stopień wysycenia hemoglobiny tlenem zaleŜy od pręŜności tlenu, temperatury krwi, pręŜności dwutlenku węgla i stęŜenia jonów wodorowych, czyli pH. Wraz ze zwiększaniem pręŜności tlenu, spadkiem tempera

Zadanie 5. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono elementy budowy układu oddechowego człowieka. a) Podaj nazwy elementów budowy oznaczonych literami A, B oraz C na schemacie. A. - ,. B - ,. C - b) Podaj jeden przykład funkcj

Zadanie 6. (2 pkt) Ciało człowieka jest nieustannie atakowane przez mikroorganizmy chorobotwórcze: wirusy, bakterie, pierwotniaki i grzyby. Aby przeciwdziałać ich wnikaniu organizm posiada skomplikowany system obronny. W

Zadanie 7. (2 pkt) Jedną z funkcji skóry jest udział w procesach termoregulacji. Przedstaw dwa procesy zachodzące w skórze podczas przegrzania organizmu i wykaŜ ich wpływ na zwiększenie wypromieniowania ciepła do otoczen

Zadanie 8. (2 pkt) Oceń poprawność stwierdzeń opisujących budowę i funkcje elementów oka, wpisując do ostatniej kolumny tabeli „P” (prawda) lub „F” (fałsz). P/F A. Zewnętrzną warstwę gałki ocznej tworzy błona naczyniowa.

Zadanie 9. (1 pkt) Akomodację oka umoŜliwia zmiana krzywizny jego soczewki. W określonych warunkach soczewka moŜe przybierać kształt bardziej płaski lub bardziej kulisty, a jej zdolność skupiająca moŜe się zmniejszać lub

Zadanie 10. (2 pkt) Choroby zakaźne powstają na skutek zaraŜenia róŜnymi drobnoustrojami, np. wirusami, bakteriami, pierwotniakami lub grzybami. Choroby te mogą być zaraźliwe, czyli udzielające się otoczeniu lub niezaraź

Zadanie 11. (2 pkt) Próchnica, to choroba zmineralizowanych cząstek zęba, powstająca przez działanie na powierzchnię zęba kwasów wytwarzanych przez bakterie obecne w płytce nazębnej. Przyczyną próchnicy jest zaburzenie r

Zadanie 12. (1 pkt) W tabeli przedstawiono informacje na temat wydalanych ilości moczu, potu i soli przez tego samego człowieka w dniach o róŜnych warunkach termicznych, przy załoŜeniu, Ŝe kaŜdego dnia jadł i pił to samo

Zadanie 13. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono etapy reakcji na stres w organizmie człowieka. Podaj dwa przykłady zmian zachodzących w organizmie człowieka pod wpływem stresu, które moŜna wpisać w pole oznaczone literą X

Zadanie 14. (1 pkt) Połączenie komórki jajowej i plemnika, czyli zapłodnienie, ma miejsce w jajowodzie. Powstała zygota dzieli się i przemieszcza w kierunku macicy, w której zarodek się zagnieŜdŜa. Podaj jedną cechę budo

Zadanie 15. (2 pkt) W dwukomórkowym stadium, powstałym z zapłodnionej komórki jajowej, komórki niekiedy oddzielają się od siebie i kaŜda z nich rozwija się niezaleŜnie. Komórki te mają identyczny zestaw genów, a więc oba

Zadanie 16. (1 pkt) Na schemacie przedstawiono układ pokarmowy człowieka. Podaj nazwę narządu oznaczonego na schemacie literą X

Zadanie 17. (2 pkt) Wymień dwie funkcje narządu oznaczonego literą X. 1 2 Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu Materiał ćwiczeniowy z biologii Poziom podstawowy 7

Zadanie 18. (1 pkt) Triglicerydy są wchłaniane z komórek jelita cienkiego głównie do naczyń limfatycznych (ok. 90%). Wraz z tłuszczami wchłaniane są niektóre witaminy. Podaj jeden przykład witaminy wchłanianej w jelicie

Zadanie 19. (2 pkt) W tabeli przedstawiono informacje dotyczące dobowej objętość oraz odczynu wydzielin układu pokarmowego. Wydzielina Objętość [dm3] pH Ślina 1,5 7,0 Sok Ŝołądkowy 3 1,0 Sok jelitowy 3-6 ok. 8,0 Sok trzu

Zadanie 20. (2 pkt) Wolne rodniki to atomy, cząsteczki lub jony posiadające na zewnętrznej orbicie pojedynczy, niesparowany elektron, wykazujące duŜą aktywność chemiczną - utleniają kaŜdy związek, z którym mają kontakt.

Zadanie 21. (1 pkt) Przyporządkuj nazwy rodzajów kwasu rybonukleinowego: tRNA, rRNA, mRNA, do wymienionych poniŜej funkcji. a) Przenoszenie do cytoplazmy informacji genetycznej o budowie białka - b) Przenoszenie na rybos

Zadanie 22. (3 pkt) Fenyloketonuria jest chorobą dziedziczną uwarunkowaną recesywnym allelem genu autosomalnego. Zdrowi rodzice mają dziecko chore na fenyloketonurię. a) Zapisz genotypy rodziców i dziecka, przyjmując lit

Zadanie 23. (2 pkt) Daltonizm jest chorobą dziedziczną, uwarunkowaną recesywnym allelem genu sprzęŜonego z płcią. a) Wyjaśnij, dlaczego daltonizm znacznie rzadziej występuje u kobiet niŜ u męŜczyzn. b) Zapisz moŜliwe zes

Zadanie 24. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono przebieg ekspresji informacji genetycznej. Podaj nazwę procesu oznaczonego literą X oraz nazwę struktury komórkowej oznaczonej Y. X - Y -

Zadanie 25. (1 pkt) Na schematach przedstawiono zmiany liczebności populacji dwóch gatunków pantofelków, odŜywiających się tym samym rodzajem pokarmu: Paramecium caudatum (A) i Paramecium aurelia (B), hodowanych osobno o

Zadanie 26. (2 pkt) W bilansie energetycznym świata dominują obecnie paliwa kopalne. Aby zmniejszyć emisję gazów cieplarnianych naleŜy zwiększyć wykorzystanie niekonwencjonalnych źródeł energii opartych na zasobach niewy

Zadanie 27. (2 pkt) Przemysłowa, wielkoobszarowa, uprawa zbóŜ oraz innych roślin, dostarczająca wysokich plonów oraz pozwalająca wyŜywić rosnącą populację ludzi, jest niekorzystna dla środowiska oraz człowieka z wielu po

Zadanie 28. (2 pkt) W tabeli przedstawiono procentowy udział poszczególnych źródeł zanieczyszczeń w ogólnym zanieczyszczeniu mórz. Źródła zanieczyszczeń Udział procentowy lądowe 44 atmosferyczne 33 transport morski 13 na