Biologia · Matura próbna · styczeń 2010 (rozszerzona)

Zadanie 1. (2 pkt) Wazopresyna i oksytocyna to hormony o podobnej budowie - oba są cyklicznymi peptydami. Do przedstawiania składu białek uŜywa się trzyliterowych skrótów nazw aminokwasów, np. „Cys” to cysteina. Na schem

Zadanie 2. (2 pkt) Na rysunku przedstawiono budowę komórki trzustki, która produkuje i wydziela enzymy trawienne. a) Podaj nazwę struktury komórkowej oznaczonej literą X i określ jej funkcję. b) Wyjaśnij, dlaczego rozbud

Zadanie 3. (1 pkt) Na wykresie przedstawiono mechanizmy regulujące wydzielanie soku Ŝołądkowego. Na podstawie wykresu, uporządkuj mechanizmy kontrolujące wydzielanie soku Ŝołądkowego pod względem długości okresu stymulac

Zadanie 4. (2 pkt) Wraz ze wzrostem wysokości nad poziomem morza maleje zawartość tlenu w powietrzu (obniŜa się ciśnienie gazów atmosferycznych), dlatego ludzie urodzeni na nizinach mają w górach, na duŜych wysokościach,

Zadanie 5. (1 pkt) Uporządkuj we właściwej kolejności wymienione etapy mitozy, wpisując do poniŜszej tabeli cyfry 1-5. Numer etapu Charakterystyka etapu Chromosomy ustawiają się w płaszczyźnie równikowej dzielącej się ko

Zadanie 6. (2 pkt) Cząsteczka kaŜdego białka ma określoną strukturę drugorzędową, którą stanowi przestrzenne zwinięcie łańcucha aminokwasów połączonych wiązaniami peptydowymi. WyróŜnia się dwa podstawowe rodzaje struktur

Zadanie 7. (1 pkt) W tabeli przedstawiono informacje dotyczące występowania aminokwasów egzogennych w nasionach grochu oraz kukurydzy. Aminokwas Groch Kukurydza Tryptofan Metionina Walina Histydyna Treonina Fenyloalanina

Zadanie 8. (2 pkt) Antocyjany to barwniki występujące w wakuolach komórek roślinnych. Czerwonofioletowe zabarwienie liści kapusty czerwonej spowodowane jest obecnością duŜej ilości antocyjanów. Uczniowie przygotowali zes

Zadanie 9. (2 pkt) Oceń poprawność zamieszczonych w tabeli stwierdzeń, dotyczących budowy ścian komórkowych róŜnych organizmów, wpisując do ostatniej kolumny tabeli „P” (prawda) lub „F” (fałsz). P/F A. Głównym składnikie

Zadanie 10. (2 pkt) Komórki tkanki tworzącej mięsień szkieletowy, wykazują pewne podobieństwa do komórek mięśnia sercowego, ale ze względu na odmienną funkcję, wykazują równieŜ róŜnice w budowie. a) Podaj jedną wspólną c

Zadanie 11. (1 pkt) Nieliczne substancje przenikają przez błony na drodze transportu biernego, polegającego na dyfuzji. Znaczna ilość substancji waŜnych dla Ŝycia komórki przenika przez błony na drodze transportu ułatwio

Zadanie 12. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono komórkowy proces uwalniania energii, którego biochemicznym substratem jest glukoza. a) Podaj nazwę etapu tego procesu oznaczonego literą X b) Określ, jaką rolę pełni tlen w

Zadanie 13. (2 pkt) Komórki są skomplikowanymi układami biologicznymi, w których zachodzą rozmaite procesy biologiczne związane z przemianami materii i energii. Wymień dwie organelle komórki roślinnej, w których wytwarza

Zadanie 14. (1 pkt) Do dwóch kolb o pojemności 100 ml wlano po 50 ml wody destylowanej i dodając NaOH, doprowadzono roztwór do pH 8,0. W jednej kolbie umieszczono siewkę bobu w ten sposób, aby całe jej korzenie były zanu

Zadanie 15. (1 pkt) Przyporządkuj nazwy rodzajów kwasu rybonukleinowego: tRNA, rRNA, mRNA, do wymienionych poniŜej funkcji. 1. Przenoszenie do cytoplazmy informacji genetycznej o budowie białka - 2. Przenoszenie na rybos

Zadanie 16. (1 pkt) Kod genetyczny jest trójkowy, bezprzecinkowy, zdegenerowany, jednoznaczny i uniwersalny. Wyjaśnij, na czym polega trójkowość kodu genetycznego.

Zadanie 17. (2 pkt) W czasie profazy I podziału mejotycznego, kiedy chromosomy homologiczne łączą się w pary, tworząc tak zwane biwalenty, dochodzi do wymiany fragmentów chromatyd pomiędzy chromosomami homologicznymi. Pr

Zadanie 18. (2 pkt) Kompletny zestaw chromosomów komórki somatycznej danego organizmu to kariotyp. Na podstawie analizy kariotypu moŜna określać róŜne nieprawidłowości dotyczące liczby chromosomów oraz diagnozować występ

Zadanie 19. (3 pkt) Na schemacie przedstawiono rodowód pewnej rodziny, w której zdiagnozowano dystrofię mięśniową - chorobę genetyczną sprzęŜoną z płcią. Podaj moŜliwe genotypy członków rodziny oznaczonych I i II na sche

Zadanie 20. (2 pkt) Wśród okrytonasiennych wyróŜnia się rośliny dwuliścienne i jednoliścienne, róŜniące się cechami anatomicznymi oraz morfologicznymi. Uporządkuj wymienione cechy w dwie grupy: charakterystyczne dla dwul

Zadanie 21. (1 pkt) Jednym z najwaŜniejszych osiągnięć ewolucyjnych roślin nasiennych jest uniezaleŜnienie procesu zapłodnienia od obecności wody. Wyjaśnij, na czym polega uniezaleŜnienie zapłodnienia od wody u roślin na

Zadanie 22. (2 pkt) Na rysunku przedstawiono przekrój poprzeczny przez blaszkę liścia rośliny dwuliściennej. Uzasadnij, podając po jednym argumencie, Ŝe budowa skórki: a) zabezpiecza liść przed nadmierną utratą wody - b)

Zadanie 23.(2 pkt) Na schematach przedstawiono mechanizm otwierania i zamykania aparatów szparkowych. Wyjaśnij, jakie znaczenie ma podczas zamykania aparatu szparkowego: a) synteza skrobi z jonów jabłczanowych - b) aktyw

Zadanie 24. (1 pkt) Na schematach przedstawiono budowę róŜnych układów na przekroju podłuŜnym przez ciało dŜdŜownicy. Podaj nazwy układów dŜdŜownicy przedstawionych na schematach A-C. A. - , B. - , C. -

Zadanie 25. (3 pkt) Owodniowce to kręgowce, u których podczas rozwoju zarodkowego tworzą się błony płodowe. a) Wymień nazwy błon płodowych b) Wymień wszystkie gromady kręgowców, które są owodniowcami. c) Wyjaśnij, dlacze

Zadanie 26. (2 pkt) W tabeli przedstawiono szybkość zuŜycia tlenu, zarejestrowaną u ssaków róŜnej wielkości. Ssak Masa ciała (kg) Całkowite zuŜycie O2, (litr O2 h-1) ZuŜycie O2 na kilogram masy ciała (litr O2 kg-1 h-1) R

Zadanie 27. (2 pkt) Antybiotyki to związki wytwarzane przez drobnoustroje lub wytwarzane syntetycznie, które hamują rozwój bakterii, nie wpływając na komórki człowieka. Antybiotyki stosuje się w leczeniu chorób zakaźnych

Zadanie 28. (1 pkt) Na schematach przedstawiono mózgi kręgowców. Uporządkuj oznaczenia literowe rysunków we właściwej kolejności pod względem rozwoju ewolucyjnego.

Zadanie 29. (2 pkt) śółw błotny jest jedynym rodzimym gatunkiem Ŝółwia w Polsce i podlega całkowitej ochronie. Zamieszkuje wody słodkie i Ŝywi się głównie bezkręgowcami. Dorosłe osobniki lubią wygrzewać się na brzegach z

Zadanie 30. (2 pkt) Niektóre gatunki muchówek z rodziny narzępikowatych Ŝywią się krwią ptaków. Powierzchnia ciała tych owadów jest pokryta licznymi włoskami, do których mogą przyczepiać się pewne gatunki gryzków - owadó

Zadanie 31. (2 pkt) Konkurencja jest powszechnym zjawiskiem zachodzącym w przyrodzie. Organizmy konkurują ze sobą o zasoby środowiska. Konkurencja moŜe dotyczyć osobników jednej populacji lub populacji róŜnych gatunków.

Zadanie 32. (2 pkt) Człowiek poprzez swoje działania wpływa na róŜnorodność gatunkową róŜnych ekosystemów. Przeprowadza m.in. introdukcję - wprowadzając obce gatunki na terenach leŜących poza areałem ich występowania, np

Zadanie 33. (2 pkt) Biomy to strefy klimatyczno-roślinne kuli ziemskiej, wykazujące układ strefowy. Uzupełnij poniŜszą tabelę, wpisując nazwę kaŜdego z opisanych biomów. Opis biomu Nazwa biomu A. Bezdrzewne obszary, na k

Zadanie 34. (1 pkt) W tabeli przedstawiono roczne zuŜycie energii przez róŜne rodzaje chłodziarko-zamraŜarek. Rodzaj chłodziarko-zamraŜarki Roczne zuŜycie energii [kWh] 10-letnia 710 nowa - standardowa 550 najnowszy mode

Zadanie 35. (1 pkt) Jednym z waŜnych w ostatnich latach osiągnięć polskiej inŜynierii genetycznej jest wyhodowanie zmodyfikowanej genetycznie świni, której organy mogą być w przyszłości wykorzystane w transplantologii. M