Biologia · Matura · maj 2011 (rozszerzona)

Zadanie 1. (1 pkt) Badano produkty suchej destylacji dwóch próbek materiału pochodzenia roślinnego. W próbce I stwierdzono obecność pary wodnej, siarkowodoru, amoniaku i dwutlenku węgla, a w próbce II tylko obecność pary

Zadanie 2. (1 pkt) W organizmie człowieka większość komórek oddycha tlenowo. Jednak w niektórych komórkach, np. w erytrocytach, zachodzi oddychanie beztlenowe. Uwzględniając budowę i funkcję erytrocytu, wyjaśnij, dlaczeg

Zadanie 3. (2 pkt) Udział siateczki śródplazmatycznej gładkiej i szorstkiej w budowie komórki eukariotycznej zależy od rodzaju procesów metabolicznych zachodzących w komórce. Zaznacz w tabeli literą G procesy zachodzące

Zadanie 4. (1 pkt) Jądro komórkowe zawiera jąderko, którego funkcją jest synteza rRNA i formowanie podjednostek tworzących rybosomy. Dojrzałe plemniki mają haploidalne jądro komórkowe, bez jąderka, z silnie skondensowaną

Zadanie 5. (2 pkt) Na rysunkach przedstawiono dwa zestawy doświadczalne, które przygotowali uczniowie w celu zbadania zjawiska osmozy. Dwa lejki napełnili 50% roztworem glukozy i szczelnie zamknęli celofanem. Dwie zlewki

Zadanie 6. (1 pkt) Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących metabolizmu. Wpisz w odpowiednie miejsca tabeli literę P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli stwierdzenie jest fałszywe. P/F 1. W procesach a

Zadanie 7. (2 pkt) Aktywność enzymów może być hamowana przez cząsteczki zwane inhibitorami. Na schemacie przedstawiono dwa rodzaje hamowania aktywności enzymów. Na podstawie: Biologia. Jedność i różnorodność, pod. red. M

Zadanie 8. (2 pkt) W peroksysomach znajdują się enzymy, które biorą udział w reakcjach utleniania związków organicznych tlenem cząsteczkowym. Produktem wielu z tych reakcji jest szkodliwy dla komórki, bardzo reaktywny na

Zadanie 9. (2 pkt) Na podstawie danych z tabeli wykonaj w jednym układzie współrzędnych wykres liniowy dla każdej z tkanek przedstawiający zależność aktywności kinazy pirogronianowej od pH.

Zadanie 10. (1 pkt) Na podstawie powyższych danych sformułuj wniosek dotyczący aktywności kinazy pirogronianowej w zależności od rodzaju tkanki i wartości pH. Nr zadania 7. 8a 8b 9. 10. Maks. liczba pkt 2 1 1 2 1 Wypełni

Zadanie 11. (2 pkt) Na uproszczonym schemacie przedstawiono struktury A i B występujące w komórce roślinnej oraz procesy zachodzące w tych strukturach. Podaj nazwy tych struktur oraz nazwy procesów, które w nich zachodzą

Zadanie 12. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono cykl rozwojowy taśmy morskiej należącej do zielenic. W cyklu tym występuje diploidalny sporofit oraz haploidalny gametofit, które mają podobną budowę morfologiczną. Źródło:

Zadanie 13. (2 pkt) Przyporządkuj poszczególne stawonogi do wymienionych grup, wpisując poniżej ich oznaczenia literowe. Owady Pajęczaki

Zadanie 14. (2 pkt) Wymień dwie cechy budowy morfologicznej, które są wspólne dla wszystkich stawonogów. 1 2

Zadanie 15. (1 pkt) Tlenek węgla(II) - czad jest gazem śmiertelnie trującym dla człowieka, natomiast owady mogą prawidłowo funkcjonować także wówczas, gdy w otaczającym je powietrzu znajduje się aż 50% czadu, o ile zawie

Zadanie 16. (1 pkt) Przeprowadzono doświadczenia na karasiach i stwierdzono, że obniżenie temperatury wody z 25 oC do 15 oC spowodowało zmniejszenie ilości pokarmu pobieranego przez te ryby o połowę. Wyjaśnij, dlaczego w

Zadanie 17. (1 pkt) Na wykresie przedstawiono wyniki badań zużycia tlenu przez papużkę falistą w zależności od prędkości lotu. Na podstawie: K. Schmidt-Nielsen, Fizjologia zwierząt. Adaptacja do środowiska, PWN, Warszawa

Zadanie 18. (2 pkt) Płuca ssaków mają budowę pęcherzykowatą, a płuca ptaków charakteryzują się budową kapilarną (rurkowatą). Ponadto w układzie oddechowym ptaków występują worki powietrzne. Wyjaśnij, w jaki sposób są wen

Zadanie 19. (2 pkt) W funkcjonowaniu układu krwionośnego ważną rolę odgrywają wątroba i śledziona. Zaznacz poniżej funkcje śledziony. A. Magazynowanie krwi i uwalnianie jej w momentach większego zapotrzebowania. B. Wytwa

Zadanie 20. (1 pkt) Proces krzepnięcia krwi składa się z wielu etapów prowadzących do wytworzenia skrzepu. Głównym składnikiem skrzepu są włókna nierozpuszczalnego białka fibryny powstające z rozpuszczonego w osoczu fibr

Zadanie 21. (1 pkt) Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących odporności organizmu człowieka. Wpisz w odpowiednie miejsca tabeli literę P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli stwierdzenie jest fałszywe.

Zadanie 22. (2 pkt) Znajomość mechanizmów obronnych organizmu pozwala na ich wykorzystywanie do wzmocnienia jego odporności, np. przez stosowanie szczepień ochronnych. W niektórych sytuacjach zachodzi jednak konieczność

Zadanie 23. (1 pkt) Na schematach I i II przedstawiono reakcję rośliny na działanie bodźca fotoperiodycznego. Jest to roślina dnia krótkiego, którą hodowano w warunkach dnia długiego, co powodowało, że roślina nie kwitła

Zadanie 24. (1 pkt) Zaznacz zdanie, które zawiera poprawną informację dotyczącą grzybów. A. Ciało grzybów, zwane grzybnią, składa się z rozgałęzionych strzępek otoczonych sztywną, zbudowaną głównie z ligniny ścianą komór

Zadanie 25. (1 pkt) Zaznacz zdania, które poprawnie opisują proces replikacji cząsteczki DNA. A. Podczas replikacji DNA dwuniciowa helisa rozplata się i każda pojedyncza nić służy jako matryca do syntezy komplementarnej

Zadanie 26. (2 pkt) Na chromosomie Y w rejonie określanym jako AZFc jest zlokalizowany gen, którego mutacja objawia się oligospermią, czyli produkcją niewielkiej liczby plemników. Podaj prawdopodobieństwo wystąpienia oli

Zadanie 27. (3 pkt) Rodzice mają dwójkę potomstwa i spodziewają się kolejnego dziecka. Badania wykazały, że matka ma grupę krwi B, ojciec - grupę krwi A, starsze dziecko również grupę krwi A, a młodsze - ma grupę krwi 0.

Zadanie 28. (2 pkt) Terapię genową można stosować jako metodę leczenia chorych na nowotwory. W zwalczaniu czerniaka próbuje się wykorzystać następującą metodę: przygotowuje się genetycznie zmienione komórki nowotworu pac

Zadanie 29. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono proces zróżnicowanego składania genów. Na podstawie: E. Pyłka-Gutowska, E. Jastrzębska, Biologia 3, Kielce 2003 a) Na podstawie schematu wyjaśnij, w jaki sposób z informacji

Zadanie 30. (2 pkt) Poniższe opisy dotyczą różnych rodzajów zmienności. A. Prowadzi do powstania nowych alleli genów, które nie występowały w układzie rodzicielskim, a także może prowadzić do powstania zmian w strukturze

Zadanie 31. (2 pkt) Rekin i delfin charakteryzują się podobnym kształtem ciała, mimo że należą do różnych grup systematycznych. Podaj nazwę procesu ewolucyjnego, którego skutkiem jest przedstawione podobieństwo, i wyjaśn

Zadanie 32. (1 pkt) Opanowanie środowiska lądowego przez rośliny odbywało się w procesie ewolucji stopniowo i było wynikiem ich przystosowań w budowie morfologicznej i anatomicznej. Do każdego czynnika środowiska lądoweg

Zadanie 33. (2 pkt) Pingwiny magellańskie (Spheniscus magellanicus) poruszają się zarówno w wodzie, jak i na lądzie. Badano populację tego gatunku zamieszkującą obszar w pobliżu niewielkiego półwyspu. W punkcie X znajdow

Zadanie 34. (2 pkt) Niszę ekologiczną gatunku określają dwie grupy czynników: biotyczne i abiotyczne. Czynniki ograniczające zawężają niszę ekologiczną gatunku. Kiedy eksperymentalnie uprawiano oddzielnie dwa gatunki prz

Zadanie 35. (1 pkt) Wróble i bociany są ptakami siedlisk rolniczych. Wróbel jest głównie ziarnojadem, natomiast pokarmem bociana są drobne kręgowce i owady. Jedną z przyczyn spadku liczebności wróbla może być spadek dost

Zadanie 36. (2 pkt) Na poniższym schemacie przedstawiono zmiany liczebności ptaków w Europie w latach 1980-2002. Na podstawie: R. Laskowski, Ekotoksykologia, www.eko.uj.edu.pl a) Określ tendencję zmian liczebności ptaków

Zadanie 37. (2 pkt) Jedną z podstawowych metod stosowanych obecnie w badaniach molekularnych i inżynierii genetycznej jest PCR (łańcuchowa reakcja polimerazy). Jest to reakcja umożliwiająca powielenie (amplifikację) w kr