Biologia · Matura · maj 2012 (rozszerzona)

Zadanie 1. (1 pkt) Mitochondria to struktury wewnątrzkomórkowe, w których odbywa się synteza ATP. Oceń prawdziwość informacji dotyczących mitochondriów. Wpisz w odpowiednich miejscach tabeli literę P, jeśli informacja je

Zadanie 2. (2 pkt) Na schematach A i B przedstawiono w uproszczeniu dwa rodzaje transportu substancji przez błony komórkowe. A B Na podstawie: M. Mleczko, Biologia 1, Wrocław 2002. Scharakteryzuj rodzaje transportu przed

Zadanie 3. (1 pkt) W komórkach wielu pierwotniaków występują wodniczki tętniące, pełniące istotną rolę w utrzymaniu stałości ich środowiska wewnętrznego. Uzasadnij, że wodniczki tętniące w komórkach pierwotniaków słodkow

Zadanie 4. (2 pkt) Promienie UV przenikają przez ściany komórkowe bakterii. Są one pochłaniane zarówno przez białka, jak i DNA tych komórek. Promienie UV rozrywają w tych związkach różne wiązania chemiczne, uszkadzając t

Zadanie 5. (1 pkt) Skóra zabezpiecza organizm człowieka przed wnikaniem do jego wnętrza różnych czynników szkodliwych, np. drobnoustrojów, substancji chemicznych i innych ciał obcych. Podaj cechę skóry, na przykładzie kt

Zadanie 6. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono katalityczne działanie pewnego enzymu. Na podstawie: P. Hoser, Fizjologia organizmów z elementami anatomii człowieka, Warszawa 2000. a) Spośród wymienionych właściwości enzym

Zadanie 7. (2 pkt) Stwierdzono, że pewna reakcja enzymatyczna zachodzi zawsze w temperaturze ok. 20 °C. Określ i uzasadnij, jaki wpływ na przebieg tej reakcji będzie miało 1. podwyższenie temperatury do 70 °C 2. obniżeni

Zadanie 8. (2 pkt) W wielu komórkach powstaje, szkodliwy dla komórki, nadtlenek wodoru (H2O2). Jego neutralizacja odbywa się dzięki specyficznemu enzymowi - katalazie. Wykonano doświadczenie, w którym do dwóch słoików wl

Zadanie 9. (2 pkt) Jednym z rodzajów leukocytów we krwi człowieka są granulocyty obojętnochłonne - neutrofile. Pełnią one funkcje obronne, głównie przeciwbakteryjne. Substancje chemiczne wydzielane przez drobnoustroje ch

Zadanie 10. (1 pkt) Zaznacz dwie odpowiedzi, które mogą być poprawnym dokończeniem poniższego zdania. Podobieństwem w budowie tętnic i żył jest A. obecność zastawek. B. trójwarstwowość ścian. C. jednakowy kształt przekro

Zadanie 11. (2 pkt) Na rysunku przedstawiono fragment układu pokarmowego człowieka. Na podstawie: J. Chlebińska, Anatomia i fizjologia człowieka, WSiP, Warszawa 1981. a) Podaj nazwę struktury oznaczonej na rysunku literą

Zadanie 12. (1 pkt) Przełyk jest umięśnioną rurą, której ściana zbudowana jest z dwóch warstw mięśni, dzięki którym możliwe jest przesuwanie pokarmu w kierunku żołądka. Uwzględniając rolę mięśni przełyku, wyjaśnij, jak t

Zadanie 13. (3 pkt) Na wykresie przedstawiono rozmieszczenie receptorów - czopków i pręcików - w siatkówce oka człowieka. Badano ich zagęszczenie w różnych odległościach od dołka środkowego. Odległości określono w stopni

Zadanie 14. (1 pkt) Przeprowadzono obserwacje, których celem było ustalenie rozmieszczenia receptorów dotyku w różnych miejscach skóry człowieka. Do pobudzania receptorów dotyku posłużono się cyrklem, którym dotykano skó

Zadanie 15. (1 pkt) Neurotransmitery są odpowiedzialne za przekazywanie impulsów nerwowych przez neurony. Wiele tzw. leków psychotropowych wpływa na ilość neurotransmiterów w szczelinie synaptycznej. W przypadku chorób,

Zadanie 16. (1 pkt) Ogólnie działanie hormonów polega na stymulacji lub hamowaniu pewnych mechanizmów w komórkach narządów docelowych. Wiele hormonów ma działanie wzajemnie antagonistyczne. Spośród niżej wymienionych hor

Zadanie 17. (1 pkt) Na rysunku przedstawiono cykl życiowy jednego z krążkopławów. Na podstawie: L. Hausbrandt, W. Kot, M. Wiechetek, Biologia dla techników i liceów ogólnokształcących dla pracujących, Warszawa 1995. Korz

Zadanie 18. (2 pkt) Poniżej przedstawiono cechy dotyczące budowy i fizjologii ryb. 1. opływowy kształt ciała 2. oddychanie tlenem rozpuszczonym w wodzie 3. wydzielanie śluzu przez gruczoły śluzowe skóry 4. krótkowzroczno

Zadanie 19. (2 pkt) Cechą budowy szkieletu ptaka jest obecność grzebienia na mostku. Na drodze ewolucji niektóre z ptaków grzebień ten wtórnie utraciły. Na rysunkach przedstawiono przykłady różnych ptaków: A - kazuar, B

Zadanie 20. (2 pkt) Na rysunku przedstawiono dziobaka i kolczatkę, które należą do ssaków. Źródło: T. Umiński, Biologia cz. 2. Podręcznik do klasy drugiej LO, Warszawa 1998. a) Podaj nazwę kontynentu, na którym żyją dzio

Zadanie 21. (2 pkt) Pchła ludzka jest pasożytem zewnętrznym człowieka. Całkowity rozwój tego owada trwa zależnie od warunków zewnętrznych od 18 do 332 dni. Zapłodnione samice po napiciu się krwi człowieka składają jaja,

Zadanie 22. (2 pkt) Na proces fotosyntezy składają się reakcje zależne i reakcje niezależne od światła. Spośród poniższych zdań zaznacz dwa, które zawierają prawdziwe informacje dotyczące przebiegu i lokalizacji reakcji

Zadanie 23. (2 pkt) Wykonano doświadczenie, którego celem było zbadanie roli procesu transpiracji w transporcie wody u roślin. W słoju z wodą umieszczono kilka liści selera naciowego. Na powierzchnię wody naniesiono cien

Zadanie 24. (1 pkt) W tabeli zamieszczono dane dotyczące prędkości przewodzenia wody w drewnie u wybranych grup roślin. Grupa roślin Maksymalna prędkość przewodzenia wody w drewnie (cm/min) Iglaste (nagonasienne) 2 Drzew

Zadanie 25. (2 pkt) Na podstawie powyższych danych narysuj diagram słupkowy, ilustrujący wpływ stosowanego nawożenia na wysokość plonów buraków cukrowych. Zastosuj jeden układ współrzędnych i poniższą legendę. Legenda: 1

Zadanie 26. (1 pkt) Azot jest pierwiastkiem niezbędnym m.in. do wytwarzania chlorofilu u roślin. Wykaż zależność między niedoborem azotu a niską zawartością sacharozy w korzeniach buraków cukrowych. Nr zadania 23a) 23b)

Zadanie 27. (2 pkt) Przeprowadzono doświadczenie, którego celem miało być sprawdzenie, czy podczas kiełkowania zachodzą w nasionach procesy metaboliczne. Termos napełniono kiełkującymi nasionami (ziarnami) pszenicy i szc

Zadanie 28. (3 pkt) Na schemacie przedstawiono proces translacji. Na podstawie: H. Krzanowska, A. Łomnicki, J. Rafiński, H. Szarski, J. Szymura, Zarys mechanizmów ewolucji, PWN, Warszawa 2002. Na podstawie analizy schema

Zadanie 29. (1 pkt) Większość genów eukariotycznych jest podzielona na eksony i introny. Napisz, czy mutacja w obrębie intronu określonego genu, która nie wpływa na sposób jego wycinania, może prowadzić do zmiany właściw

Zadanie 30. (2 pkt) Stwierdzono, że pewien organizm jest heterozygotą Aa względem jednej z cech, a drugą cechę warunkowaną przez allel B posiada w formie dominującej. Nie wiadomo jednak, czy pod względem tej cechy jest h

Zadanie 31. (1 pkt) Poniżej przedstawiono fragment rodowodu, obrazujący pojawianie się u ludzi pewnej choroby, determinowanej przez allel recesywny. Na podstawie analizy schematu określ, czy allel warunkujący tę chorobę

Zadanie 32. (2 pkt) Myszy o genotypie ByB mają sierść żółtą, a myszy o genotypie BB - sierść czarną. Allel By wpływa jednocześnie na przeżywalność zarodków i w układzie homozygotycznym ByBy jest letalny (myszy o tym geno

Zadanie 33. (1 pkt) Na wykresie przedstawiono uprawy GMO na świecie w latach 1996-2006. http://www.biotechnolog.pl/gmo-15.htm/2010. Na podstawie wykresu określ tendencję zmian powierzchni upraw GMO na świecie i podaj pra

Zadanie 34. (2 pkt) W wielu hodowlach do celów gospodarczych i laboratoryjnych stosuje się krzyżowanie zwierząt blisko ze sobą spokrewnionych, czyli tzw. chów wsobny. O ile przynosi ono korzyści hodowcom, o tyle w warunk

Zadanie 35. (1 pkt) Przeprowadzono doświadczenie dotyczące wzajemnych stosunków między populacjami dwóch gatunków orzęsków (gatunek 1 i gatunek 2). Orzęski z gatunku 2 polowały na przedstawicieli gatunku 1. Zastosowano d

Zadanie 36. (1 pkt) Dzięcioł duży występuje w lasach i parkach, w całej Europie. Żeruje, wydobywając owady, ich larwy i poczwarki spod kory starych drzew. W okresie zimowym odżywia się też nasionami, np. sosny. Podaj dwa

Zadanie 37. (1 pkt) W naturze dwa gatunki pałki - wąskolistna i szerokolistna - różnią się miejscem występowania w zbiornikach wodnych. Pałka wąskolistna rośnie zawsze w głębszej wodzie niż pałka szerokolistna. Przeprowa

Zadanie 38. (1 pkt) W styczniu 2010 roku opublikowano wyniki badań polskich paleontologów, którzy odkryli skamieniałości i odciski stóp tetrapodów (uznawanych za przodków kręgowców lądowych), starszych o około 18 milionó