Chemia · Matura · maj 2014 (rozszerzona)

Zadanie 1. (2 pkt) Na rysunku przedstawiono schemat ukáadu okresowego pierwiastków (bez lantanowców i aktynowców), na którym umieszczono strzaáki A i B odpowiadające kierunkom zmian wybranych wielkoĞci charakteryzujących

Zadanie 2. (1 pkt) Na poniĪszym schemacie ukáadu okresowego pierwiastków (bez lantanowców i aktynowców) zaznaczono poáoĪenie trzech pierwiastków oznaczonych numerami I, II oraz III. II I III Wypeánij tabelĊ, wpisując lit

Zadanie 3. (2 pkt) Na poniższym wykresie przedstawiono zależność pewnej makroskopowej wielkości charakteryzującej pierwiastki chemiczne w funkcji ich liczby atomowej Z. a) Opisz oś pionową wykresu, podając nazwę tej wiel

Zadanie 4. (1 pkt) W poniĪszej tabeli przedstawiono masy atomowe i zawartoĞü procentową trwaáych izotopów galu wystĊpujących w przyrodzie. Symbol Masa atomowa izotopu, u ZawartoĞü procentowa, % 69Ga 68,9 60,1 71Ga 70,9 3

Zadanie 5. (1 pkt) Radioaktywny izotop galu o liczbie masowej równej 67 jest stosowany w medycynie nuklearnej. Otrzymuje siĊ go w reakcji zachodzącej podczas bombardowania protonami jąder izotopu cynku o liczbie masowej

Zadanie 6. (1 pkt) W stanie podstawowym atom galu ma jeden niesparowany elektron. Uzupeánij zdania. Wybierz i podkreĞl symbol typu podpowáoki oraz wartoĞü gáównej i pobocznej liczby kwantowej spoĞród podanych w nawiasach

Zadanie 7. (2 pkt) Gal jest metalem, który roztwarza siĊ w mocnych kwasach oraz mocnych zasadach. W reakcjach tych tworzy sole, przechodząc na stopieĔ utlenienia III. Drugi produkt tych reakcji jest taki sam jak w reakcj

Zadanie 8. (2 pkt) Po wrzuceniu 0,720 g magnezu do 0,150 dm3 kwasu solnego o stĊĪeniu 0,120 mol · dm-3 zaszáa reakcja opisana równaniem: Mg + 2H3O+ ĺ Mg2+ + H2 + 2H2O Oblicz stĊĪenie molowe kwasu solnego w momencie, gdy

Zadanie 9. (2 pkt) Narysuj wzór elektronowy cząsteczki kwasu ortoborowego, oznaczając kreskami wiązania oraz wolne pary elektronowe. WyjaĞnij, dlaczego kwas borowy jest akceptorem jonów wodorotlenkowych. Wzór: WyjaĞnieni

Zadanie 10. (1 pkt) Nazwij typ wiązania (ze wzglĊdu na sposób jego powstawania), jakie tworzy siĊ miĊdzy atomem boru w cząsteczce kwasu ortoborowego i anionem wodorotlenkowym.

Zadanie 11. (1 pkt) Wedáug teorii Arrheniusa kwasy to związki dysocjujące w roztworze wodnym na kationy wodoru i aniony reszty kwasowej. Brønsted zdefiniowaá kwasy jako donory protonów. Oznacza to, Īe kwasy to cząsteczki

Zadanie 12. (1 pkt) Napisz, posáugując siĊ wzorami póástrukturalnymi (grupowymi) związków organicznych, równanie reakcji kwasu ortoborowego z metanolem, w której stosunek molowy kwasu do alkoholu jest równy 1 : 3.

Zadanie 13. (2 pkt) W tabeli podano wartoĞci standardowej molowej entalpii trzech reakcji. Równanie reakcji Standardowa molowa entalpia 1 2 6 2 2 2 2 C H (g) 3 O (g) 2CO (g) 3H O(c) → sp ǻ H 2 6 o 1 C H 1560,7kJ mol- ⋅ 2

Zadanie 14. (1 pkt) Podaj nazwĊ systematyczną kwasu izocytrynowego.

Zadanie 15. (1 pkt) Napisz wzór póástrukturalny (grupowy) kwasu cytrynowego.

Zadanie 16. (2 pkt) Przeanalizuj budowĊ cząsteczek kwasu cytrynowego i izocytrynowego ze wzglĊdu na moĪliwoĞü wystąpienia enancjomerii (izomerii optycznej). Wpisz w tabeli liczbĊ asymetrycznych atomów wĊgla w cząsteczkac

Zadanie 17. (2 pkt) Do wodnego roztworu kwasu cytrynowego dodano nadmiar wodnego roztworu wodorowĊglanu sodu NaHCO3. Stwierdzono, Īe temperatura mieszaniny poreakcyjnej jest znacznie niĪsza niĪ temperatura roztworów prze

Zadanie 18. (2 pkt) W temperaturze 20 °C rozpuszczalnoĞü uwodnionego wĊglanu sodu o wzorze Na2CO3·10H2O wynosi 21,5 grama w 100 gramach wody. Oblicz, jaki procent masy roztworu nasyconego w temperaturze 20 °C stanowi mas

Zadanie 19. (1 pkt) Wytrącanie trudno rozpuszczalnych siarczków metali jest waĪną metodą analityczną. W tych reakcjach jako odczynnik stosowany jest siarkowodór, który uzyskuje siĊ w wyniku hydrolizy amidu kwasu tiooctow

Zadanie 20. (1 pkt) Napisz równania reakcji etapów dysocjacji kwasu siarkowodorowego, którym odpowiadają wartoĞci staáej dysocjacji podane w tabeli. Staáa dysocjacji Ka Równanie reakcji 1 · 10 -18 1 · 10 -7

Zadanie 21. (1 pkt) Siarczki są solami sáabego kwasu siarkowodorowego, dlatego moĪliwoĞü ich wytrącenia zaleĪy nie tylko od iloczynu rozpuszczalnoĞci, lecz takĪe od pH roztworu. W roztworach o niskim pH stĊĪenie jonów si

Zadanie 22. (1 pkt) Korzystając z informacji na temat dysocjacji nadtlenku wodoru w wodzie, wypeánij tabelĊ, wpisując literĊ P, jeĪeli zdanie jest prawdziwe, lub literĊ F, jeĪeli jest faászywe. Zdanie P/F 1. Nadtlenek wo

Zadanie 23. (3 pkt) Korzystając z informacji na temat struktury cząsteczki nadtlenku wodoru, uzupeánij poniĪsze zdania. Wybierz i podkreĞl jedno okreĞlenie spoĞród podanych w kaĪdym nawiasie. 1. W cząsteczce nadtlenku wo

Zadanie 24. (2 pkt) Opisz obserwowane zmiany barw, które Ğwiadczą o przebiegu reakcji w probówkach I i II (uwzglĊdnij barwĊ zawartoĞci obu probówek przed reakcją i po jej zajĞciu). Probówka I: Probówka II:

Zadanie 25. (2 pkt) Podaj wzór chemiczny utleniacza i reduktora w reakcjach zachodzących w probówkach I i II. Probówka Wzór utleniacza Wzór reduktora I II I II KMnO4 (aq) + H2SO4 (aq) KI (aq) + H2SO4 (aq) H2O2 (aq) Pozio

Zadanie 26. (2 pkt) Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji chemicznych, które przebiegáy w probówkach I i II. Probówka I: Probówka II:

Zadanie 27. (2 pkt) JeĪeli w reakcji redoks biorą udziaá jony H+, to potencjaá ukáadu zaleĪy od stĊĪenia tych jonów, czyli od pH roztworu. Dla takich ukáadów potencjaá odnosi siĊ do roztworów, w których H+ c = 1 mol · dm

Zadanie 28. (2 pkt) Elektroliza wodnego roztworu chlorku sodu na elektrodach grafitowych przebiega zgodnie z równaniem: prąd elektryczny 2 2 2 2NaCl 2H O 2NaOH H Cl ⎯⎯⎯⎯⎯→ Oblicz, ile sekund trwaáa elektroliza, jeĞli otr

Zadanie 29. (3 pkt) PoniĪej przedstawiono ciąg przemian prowadzących do powstania cykloheksenu. ClCH2-(CH2)4-CH2Cl + Zn, etanol A B + Cl2, Ğwiatáo cykloheksen + KOH, etanol/ogrzewanie Uzupeánij tabelĊ, wpisując wzory póá

Zadanie 30. (1 pkt) Benzen wrze pod ciĞnieniem 1000 hPa (1 bar) w temperaturze 352,2 K. Standardowa molowa entalpia parowania benzenu w temperaturze przemiany wynosi 30,8 kJ · mol-1. P.W. Atkins, Chemia fizyczna, Warszaw

Zadanie 31. (1 pkt) Napisz równanie kinetyczne opisanej reakcji estryfikacji.

Zadanie 32. (2 pkt) W naczyniu o objĊtoĞci V zmieszano w temperaturze 25 °C 1 mol kwasu etanowego i 1 mol etanolu. Do otrzymanej mieszaniny dodano niewielką iloĞü stĊĪonego kwasu siarkowego(VI). Oblicz, ile moli kwasu et

Zadanie 33. (1 pkt) PodkreĞl wszystkie wymienione poniĪej dziaáania, które spowodują zwiĊkszenie wydajnoĞci opisanej reakcji estryfikacji w temperaturze 25 °C. dodanie etanolu dodanie wody dodanie katalizatora dodanie ob

Zadanie 34. (2 pkt) PoniĪej przedstawiono schemat przemian, jakim ulegają pochodne wĊglowodorów. Symbolami R i R1 oznaczono grupy alkilowe. 1 2 4 [O] [O] R OH, stĊĪony H SO 2 NaOH RCH OH Związek I Związek II Związek III

Zadanie 35. (1 pkt) OkreĞl liczbĊ wszystkich moĪliwych organicznych niecyklicznych produktów kondensacji jednej cząsteczki alaniny z jedną cząsteczką kwasu asparaginowego. Poziom rozszerzony

Zadanie 36. (1 pkt) Napisz wzór tej formy fenyloalaniny, której stĊĪenie jest najwiĊksze w roztworze o pH równym 5,48.

Zadanie 37. (2 pkt) Zaplanuj doĞwiadczenie, którego przebieg pozwoli na odróĪnienie alaniny od fenylo- alaniny. a) Uzupeánij poniĪszy schemat doĞwiadczenia, wpisując nazwĊ odczynnika, po którego dodaniu do obu probówek i

Zadanie 38. (1 pkt) WskaĪ przyczynĊ róĪnicy wartoĞci punktu izoelektrycznego kwasu asparaginowego i lizyny.

Zadanie 39. (1 pkt) PoniĪej przedstawiono wzory (w projekcji Hawortha) dwóch disacharydów: maltozy i sacharozy. Maltoza Sacharoza O OH H H H O OH H OH H CH2OH O H H H O H OH H OH H CH2OH O O CH2OH H O H OH H CH2OH H O H