Chemia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)

Zadanie 1. Z konfiguracji elektronowej atomu (w stanie podstawowym) pierwiastka X wynika, że w tym atomie: • elektrony rozmieszczone są na czterech powłokach elektronowych • na podpowłoce 3d liczba elektronów sparowanych

Zadanie 1.1. (0-1) Uzupełnij poniższą tabelę - wpisz symbol pierwiastka X, dane dotyczące jego położenia w układzie okresowym oraz symbol bloku konfiguracyjnego (energetycznego), do którego należy pierwiastek X. Symbol p

Zadanie 1.2. (0-1) Uzupełnij poniższy zapis (stosując schematy klatkowe), tak aby przedstawiał on konfigurację elektronową atomu w stanie podstawowym pierwiastka X. W zapisie tym uwzględnij numery powłok i symbole podpow

Zadanie 2. (0-1) Oceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa. 1. Podczas reakcji wapnia i potasu z wodą te metale pływają po powierzchni wody

Zadanie 3. (0-1) Na podstawie informacji i układu okresowego pierwiastków uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedno właściwe określenie spośród podanych w każdym nawiasie. 1. Węzły sieci krystalicznych wapnia, j

Zadanie 4. (0-2) Do reaktora wprowadzono 1,0 mol amoniaku i 1,6 mola tlenu, a następnie przeprowadzono - w odpowiednich warunkach - reakcję zilustrowaną poniższym równaniem. 4NH3 + 5O2 ⎯ ⎯→ ⎯ kat. T, 4NO + 6H2O Wykonaj o

Zadanie 5. (0-1) Na podstawie analizy diagramu określ, czy w czasie opisanej reakcji układ oddaje energię do otoczenia, czy przyjmuje ją od otoczenia. Odpowiedź uzasadnij.

Zadanie 6. (0-1) Na podstawie analizy diagramu określ, czy w równaniu stechiometrycznym opisanej reakcji łączna liczba moli substratów jest mniejsza, czy - większa od liczby moli produktu, czy też - równa liczbie moli pr

Zadanie 7. (0-1) Spośród reakcji, których równania przedstawiono poniżej, wybierz tę, do której mógłby odnosić się przedstawiony diagram. Zaznacz wybraną odpowiedź. A. H2 (g) + Cl2 (g)  2HCl (g) ΔH < 0 B. H2 (g) + I2 (g

Zadanie 8. (0-2) Amoniak bardzo dobrze rozpuszcza się wodzie, a w powstałym roztworze zachodzi reakcja opisana równaniem: 3 2 4 NH H O NH OH  Oblicz, jaki procent wszystkich wprowadzonych do wody cząsteczek amoniaku ule

Zadanie 9. Aby potwierdzić zasadowy charakter tlenku baru, przeprowadzano reakcję tego tlenku z pewnym odczynnikiem w obecności wskaźnika pH, którym była czerwień bromofenolowa. Wskaźnik ten w roztworach o pH < 5,2 ma ba

Zadanie 9.1. (0-1) Uzupełnij poniższy schemat wykonania doświadczenia. Wpisz wzór odczynnika wybranego spośród następujących: HCl (aq) H2SO4 (aq) H3PO4 (aq) NaOH (aq)

Zadanie 9.2. (0-1) Napisz, jakie było zabarwienie zawartości probówki przed wprowadzeniem tlenku baru i po jego wprowadzeniu do roztworu znajdującego się w probówce. Barwa zawartości probówki przed wprowadzeniem BaO po w

Zadanie 10.1. (0-1) Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) równanie reakcji redukcji i równanie reakcji utleniania zachodzących podczas procesu us

Zadanie 10.2. (0-1) Napisz w formie jonowej skróconej sumaryczne równanie opisanej reakcji usuwania chloru.

Zadanie 11. (0-2) W temperaturze 20 oC rozpuszczalność pentahydratu tiosiarczanu sodu wynosi 176 gramów w 100 gramach wody. Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2003. Oblicz, ile gramów wody należy doda

Zadanie 12. (0-1) Zmiana barwy wskaźników pH następuje stopniowo, w pewnym zakresie pH. W tabeli podano zakres pH, w którym następuje zmiana barwy wybranych wskaźników kwasowo-zasadowych. Wskaźnik Zakres pH zmiany barwy

Zadanie 13. (0-1) Uzupełnij poniższe zdania. Podkreśl właściwy odczyn roztworu, a w miejsca kropek wpisz odpowiednie wzory związków. Można stwierdzić, że otrzymany roztwór, który powstał po zmieszaniu roztworów zawierają

Zadanie 14. (0-1) Na podstawie analizy wykresu określ, jaką barwę przyjąłby żółty uniwersalny papierek wskaźnikowy, gdyby podczas przeprowadzanego doświadczenia został on zanurzony w roztworze, do którego dodano: 5 cm3,

Zadanie 15. (0-1) Aby roztwór przewodził prąd elektryczny, muszą być w tym roztworze obecne jony. Im większa jest ich ruchliwość, tym przewodnictwo jest większe. Dwa najbardziej ruchliwe jony to kationy wodorowe ) H ( +

Zadanie 16. W wyniku niektórych reakcji chemicznych powstają mieszaniny niejednorodne. Zaprojektuj doświadczenie prowadzące do powstania niejednorodnej mieszaniny, w której skład wchodzi wodny roztwór kwasu siarkowego(VI

Zadanie 16.1. (0-1) Uzupełnij schemat doświadczenia. Wybierz i zaznacz po jednym wzorze odczynnika w zestawach I i II. Schemat doświadczenia: Zestaw odczynników I: S (s) / HCl (g) / H2S (g) Zestaw odczynników II: K2SO4 (

Zadanie 16.2. (0-1) Opisz obserwowane zmiany zawartości probówki podczas przeprowadzonego doświadczenia przy założeniu, że reagentów użyto w ilościach stechiometrycznych (należy opisać wygląd zawartości probówki przed do

Zadanie 16.3. (0-1) Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej podczas przeprowadzonego doświadczenia przy założeniu, że reagentów użyto w ilościach stechiometrycznych.

Zadanie 16.4. (0-1) Podaj nazwę metody, którą należy zastosować w celu wyodrębnienia wodnego roztworu kwasu siarkowego(VI) z mieszaniny poreakcyjnej. MCH_1R Informacja do zadań 17.-18. Przeprowadzono doświadczenie zilust

Zadanie 17. (0-1) Napisz w formie jonowej równanie procesu decydującego o odczynie wodnego roztworu tej soli, po której wprowadzeniu do probówki z wodą i fenoloftaleiną nie uzyskano malinowego roztworu.

Zadanie 18. (0-1) Z dwóch jonów: 3 4 PO i 4 2PO H , tylko jeden może pełnić zarówno funkcję zasady Brønsteda, jak i funkcję kwasu Brønsteda. Wybierz ten jon. Uzupełnij podane poniżej zapisy, tak aby otrzymać dwa równania

Zadanie 19. (0-1) Iloczyn rozpuszczalności Ks soli i wodorotlenków jest stałą równowagi dynamicznej, jaka ustala się między nasyconym roztworem substancji a jej osadem. W poniższej tabeli zestawiono wartości iloczynu roz

Zadanie 20. (0-2) Do próbki o masie m, która zawierała mieszaninę stałego węglanu wapnia i stałego wodorowęglanu wapnia w stosunku molowym 2 3 3 ) HCO ( Ca CaCO : n n 1 : 2, dodano nadmiar kwasu solnego. W wyniku zachodz

Zadanie 21. W celu zbadania efektu cieplnego reakcji chemicznych przeprowadzono cztery doświadczenia oznaczone numerami I-IV. Mieszano po 100 cm3 wodnych roztworów substancji, wymienionych w odpowiednich wierszach tabeli

Zadanie 21.1. (0-1) Napisz w formie jonowej równanie reakcji ilustrujące przemiany, które dokonały się podczas doświadczenia oznaczonego numerem III.

Zadanie 21.2. (0-1) Napisz numery wszystkich doświadczeń, w których zaobserwowany wzrost temperatury ΔT był jednakowy. Wypełnia egzaminator Nr zadania 19. 20. 21.1. 21.2. Maks. liczba pkt 1 2 1 1 Uzyskana liczba pkt MCH_

Zadanie 22. (0-1) Przeprowadzono doświadczenie zilustrowane poniższym schematem. Celem doświadczenia było odróżnienie dwóch, oznaczonych umownie literami X i Z, metali, z których wykonano płytki. Wiadomo, że jednym metal

Zadanie 23. (0-2) Próbkę 0,86 grama pewnego alkanu poddano całkowitemu spaleniu, a cały otrzymany w tej reakcji tlenek węgla(IV) pochłonięto w wodzie wapiennej, w której zaszła reakcja zgodnie z równaniem: 2 2 3 2 CO Ca(

Zadanie 24. Do określania położenia podwójnego wiązania w cząsteczkach alkenów wykorzystuje się ich utlenianie, np. za pomocą roztworu KMnO4 w środowisku kwasowym i w podwyższonej temperaturze. W tych warunkach dochodzi

Zadanie 24.1. (0-2) Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) alkenów A i B. Wyjaśnij, dlaczego alken B nie występuje w postaci izomerów geometrycznych cis-trans. Wzór alkenu A Wzór alkenu B Wyjaśnienie:

Zadanie 24.2. (0-1) Podaj nazwy wszystkich związków organicznych, które powstały w wyniku utleniania alkenów A i B. Wypełnia egzaminator Nr zadania 22. 23. 24.1. 24.2. Maks. liczba pkt 1 2 2 1 Uzyskana liczba pkt MCH_1R

Zadanie 25. Woda przyłącza się do alkenów w obecności silnie kwasowego katalizatora O H3 + Addycja ta przebiega poprzez tworzenie kationów z ładunkiem dodatnim zlokalizowanym na atomie węgla, czyli tzw. karbokationów. Me

Zadanie 25.1. (0-1) Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedno właściwe określenie spośród podanych w każdym nawiasie. Podczas etapu I alken ulega działaniu reagenta (wolnorodnikowego / nukleofilowego / elektrofi

Zadanie 25.2. (0-1) Spośród alkoholi o podanych niżej wzorach wybierz te, których nie można (jako produktu głównego) otrzymać podczas hydratacji alkenów prowadzonej w obecności kwasu. Podkreśl wzory wybranych alkoholi i

Zadanie 26. (0-2) Poniżej przedstawiono wzory stereochemiczne Fischera trzech związków organicznych. Dwa z nich nie są optycznie czynne - ich cząsteczki nie są chiralne. I II III H OH H H OH H OH H C2H5 C H3 C H3 Br Br C

Zadanie 27. (0-1) Napisz równanie reakcji prowadzącej do otrzymania produktu A. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Zadanie 28. (0-1) Uzupełnij poniższą tabelę. Podaj wzór półstrukturalny (grupowy) związku organicznego oznaczonego na schemacie literą B. Określ typ reakcji (addycja, eliminacja, substytucja), w wyniku której powstaje zw

Zadanie 29. (0-1) Napisz wzór izomeru trans aldehydu cynamonowego.

Zadanie 30. (0-1) W celu zbadania właściwości aldehydu cynamonowego wykonano eksperyment, którego przebieg zilustrowano na rysunku. Br2 w CCl4 świeżo wytrącony Cu(OH)2 aldehyd cynamonowy I II Porównaj przebieg reakcji w

Zadanie 31. (0-2) Przygotowano dwa wodne roztwory kwasu metanowego (mrówkowego) o temperaturze t = 20 oC: roztwór pierwszy o pH = 1,9 i roztwór drugi o nieznanym pH. Stopień dysocjacji kwasu w roztworze pierwszym jest ró

Zadanie 32. (0-1) Kwas 2-hydroksypropanowy w reakcji ze związkiem X tworzy ester o wzorze sumarycznym C5H8O4. Orbitalom walencyjnym każdego z atomów węgla budujących cząsteczkę związku X przypisuje się inny typ hybrydyza

Zadanie 33. (0-1) Napisz litery (a-f), którymi oznaczono w powyższym wzorze kwasu askorbinowego wszystkie enolowe atomy węgla oraz wszystkie asymetryczne atomy węgla. Enolowe atomy węgla: Asymetryczne atomy węgla:

Zadanie 34. (0-1) Określ formalne stopnie utlenienia atomów węgla oznaczonych w podanym wzorze kwasu askorbinowego literami a, b i f. Uzupełnij poniższą tabelę. atom węgla a b f stopień utlenienia węgla

Zadanie 35. (0-1) W celu zbadania właściwości kwasu askorbinowego przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na poniższym rysunku. Przed dodaniem wodnego roztworu kwasu askorbinowego zawartość każdej pro

Zadanie 36. (0-1) Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa. 1. Anion askorbinianowy - w zależności od warunków reakcji - może przyłączać albo od

Zadanie 37. (0-1) Poniżej przedstawiono schemat reakcji utleniania witaminy C tlenem z powietrza. Reakcja ta jest katalizowana przez enzym o nazwie oksydaza askorbinianowa. CH O C C C O OH O H CH CH2 OH O H + O2 ⎯⎯⎯⎯⎯⎯⎯

Zadanie 38. (0-1) Roztwór wodny kwasu dehydroaskorbinowego ma odczyn obojętny. Kwas ten ulega jednak działaniu wodnych roztworów wodorotlenków metali, w wyniku czego tworzą się sole. W tej reakcji rozerwaniu ulega wiązan

Zadanie 39. Mocznik jest diamidem kwasu węglowego. Ogrzewany z roztworami mocnych kwasów i z zasadami, ulega przemianom zilustrowanym poniższymi równaniami: CO(NH2)2 + H2O + 2H+ → 2NH + 4 + CO2 CO(NH2)2 + 2OH -→ CO 2 3 +

Zadanie 39.1. (0-2) Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej podczas ogrzewania acetamidu • w wodnym roztworze kwasu siarkowego(VI) (doświadczenie A, probówka I) • w wodnym roztworze wodorotlenku so

Zadanie 39.2. (0-1) Oceń, które z przeprowadzonych doświadczeń (A czy B) można wykorzystać w celu odróżnienia acetamidu od mocznika, i uzasadnij swoje stanowisko. W uzasadnieniu odwołaj się do zmian możliwych do zaobserw

Zadanie 40. (0-1) Oceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa. 1. Leucyna i izoleucyna są izomerami. P F 2. Jedyną przyczyną różnicy wartości

Zadanie 41. (0-1) Jednym z naturalnie występujących tripeptydów jest związek o poniższym wzorze. C O N H2 CH2 C O C H CH2 NH C N CH N H CH C O C H NH NH2 C H2 CH2 CH2 C H2 OH Napisz wzór sekwencji przedstawionego tripept