Chemia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)

Zadanie 1. Dwa pierwiastki oznaczone literami X i Z leżą w czwartym okresie układu okresowego pierwiastków. Ponadto wiadomo, że w stanie podstawowym: • atom pierwiastka X ma na ostatniej powłoce sześć elektronów; • atom

Zadanie 1.1. (0-1) Uzupełnij poniższą tabelę. Wpisz symbole pierwiastków X i Z, dane dotyczące ich położenia w układzie okresowym oraz symbol bloku konfiguracyjnego, do którego należy każdy z pierwiastków. Symbol pierwia

Zadanie 1.2. (0-1) Wybierz pierwiastek (X albo Z), którego atomy w stanie podstawowym mają większą liczbę elektronów niesparowanych. Uzupełnij poniższy zapis, tak aby przedstawiał on konfigurację elektronową atomu w stan

Zadanie 1.3. (0-1) Napisz wzór sumaryczny wodorku pierwiastka X oraz wzór sumaryczny tlenku pierwiastka Z, w którym ten pierwiastek przyjmuje maksymalny stopień utlenienia. Wzór sumaryczny wodorku pierwiastka X: Wzór sum

Zadanie 2. (0-1) Miarą tendencji atomów do oddawania elektronów i przechodzenia w dodatnio naładowane jony jest energia jonizacji. Pierwsza energia jonizacji to minimalna energia potrzebna do oderwania jednego elektronu

Zadanie 3. Chlorek arsenu(III) - AsCl3 - jest w temperaturze pokojowej cieczą. W stanie ciekłym chlorek arsenu(III) nie przewodzi prądu elektrycznego. W reakcji z wodą tworzy kwas arsenowy(III) o wzorze H3AsO3 oraz chlor

Zadanie 3.1. (0-1) Czy chlorek arsenu(III) ma budowę kowalencyjną, czy - jonową? Narysuj wzór elektronowy chlorku arsenu(III). Uwzględnij wolne pary elektronowe. Chlorek arsenu(III) ma budowę Wzór

Zadanie 3.2. (0-1) Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji chlorku arsenu(III) z wodą.

Zadanie 4. (0-1) Zależność między mocą kwasu Brønsteda a mocą zasady sprzężonej z tym kwasem opisuje równanie: Ka · Kb = Kw gdzie: Ka - stała dysocjacji kwasu, Kb - stała dysocjacji sprzężonej zasady, a Kw - iloczyn jono

Zadanie 5. (0-1) W poniższej tabeli zestawiono wartości stałej równowagi reakcji syntezy amoniaku w różnych temperaturach. Temperatura, K 673 723 773 823 873 Stała równowagi 4 10 82 ,1 ⋅ 5 10 68 ,4 ⋅ 5 10 48 ,1 ⋅ 6 10 25

Zadanie 6. (0-2) W mieszaninie wodoru i azotu użytej do syntezy amoniaku zawartość wodoru wyrażona w procentach objętościowych jest równa 75%. Wydajność reakcji syntezy amoniaku przeprowadzonej w temperaturze T i pod ciś

Zadanie 7. (0-1) Do reaktora wprowadzono próbkę gazowego związku A i zainicjowano reakcję: A (g) ⇄ 2B (g) Przemianę prowadzono w stałej objętości. Mierzono stężenie związku A w czasie trwania reakcji. Tę zależność przeds

Zadanie 8. (0-2) Oblicz masę m próbki węglanu wapnia poddanej prażeniu. Obliczenia:

Zadanie 9. (0-1) Zaprojektuj doświadczenie, którym potwierdzisz, że w uzyskanej mieszaninie substancji stałych znajduje się węglan. Uzupełnij schemat doświadczenia - podkreśl wzór jednego odczynnika, którego dodanie (w n

Zadanie 10. (0-1) Dla przemiany zilustrowanej powyższym równaniem napisz wzory kwasów i zasad tworzących w tej reakcji sprzężone pary. Uzupełnij poniższą tabelę. Kwas Zasada Sprzężona para 1. Sprzężona para 2.

Zadanie 11. (0-1) Oceń, czy podwyższenie pH roztworu, w którym przebiegła reakcja zilustrowana powyższym równaniem, poskutkuje zmniejszeniem, czy - zwiększeniem stężenia anionów węglanowych 2 3 CO

Zadanie 12. (0-2) W temperaturze 25 °C wodny roztwór węglanu potasu o stężeniu 0,51 3 dm mol ⋅ ma pH równe 12,0. Oblicz stałą dysocjacji zasadowej (stałą równowagi reakcji hydrolizy) anionu węglanowego. Uwzględnij fakt,

Zadanie 13. (0-1) Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na schemacie: Podczas przeprowadzonego doświadczenia zaobserwowano, że zawartość probówki I przybrała zabarwienie malinowe, a zawartość probów

Zadanie 14. (0-1) W temperaturze T przygotowano wodne roztwory sześciu elektrolitów: NaBr, NH4NO3, HCl, HCOOH, NaClO, NaClO4 o jednakowym stężeniu molowym równym 0,1 mol · dm-3. Porównaj pH tych roztworów. Uzupełnij zdan

Zadanie 15. (0-2) Na próbkę stopu miedzi z cynkiem o masie 4,00 g podziałano 200 cm3 kwasu solnego o stężeniu 0,800 mol · dm-3. Przebiegła wtedy reakcja opisana równaniem: Me + 2H3O + → Me 2 + H2 + 2H2O Roztwór otrzymany

Zadanie 16. (0-1) Przeprowadzono doświadczenie, którego celem było porównanie aktywności trzech metali oznaczonych umownie literami A, X i Z. Przebieg doświadczenia zilustrowano poniższym schematem. Zmiany zaobserwowane

Zadanie 17. (0-1) Halogenowanie alkanów (przemiana oznaczona na schemacie numerem 1) w obecności światła przebiega przez następujące etapy: Etap I X2 ⎯ ⎯→ ⎯światło 2X · Etap II X · + RH → HX + R · Etap III R · + X2 → RX

Zadanie 18. (0-1) Określ typ reakcji (addycja, eliminacja, substytucja) oraz mechanizm (elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy) reakcji oznaczonych na schemacie numerami 1 i 2. Uzupełnij tabelę. Typ reakcji Mechanizm rea

Zadanie 19. (0-1) Przeprowadzono doświadczenie, podczas którego przebiegła reakcja oznaczona na schemacie numerem 3. Uzupełnij tabelę - wpisz barwy mieszaniny reakcyjnej przed reakcją i po reakcji, jakie można było zaobs

Zadanie 20. (0-1) Poniżej przedstawiono wzór półstrukturalny (grupowy) węglowodoru, który poddano ozonolizie. C H3 CH2 C CH3 CH CH2 CH2 CH2 CH3 Podaj nazwy systematyczne końcowych produktów reakcji ozonolizy, której podd

Zadanie 21. (0-1) Pewien związek organiczny ma następujący wzór półstrukturalny (grupowy): OHC CH2 CH2 CH2 CH2 CHO Spośród podanych poniżej wzorów węglowodorów I-III wybierz wzór związku, który - poddany ozonolizie - utw

Zadanie 22. (0-2) Spośród izomerycznych alkenów o wzorze sumarycznym C6H12 tylko alkeny A i B utworzyły w reakcji z HCl (jako produkt główny) halogenek alkilowy o wzorze: CH3 CH2 C CH3 Cl CH2 CH3 O tych alkenach wiadomo

Zadanie 23. (0-1) Alkiny o wzorze ogólnym R-C≡CH (tzw. alkiny terminalne) reagują z amidkiem sodu (NaNH2), w wyniku czego tworzą acetylenki sodu (R-C≡CNa) zgodnie z równaniem: R-C≡CH + NaNH2 → R-C≡C-Na+ + NH3 Na podstawi

Zadanie 24. (0-1) Określ, czy ΔH opisanej reakcji rozkładu metanu jest większa od zera, czy - mniejsza od zera. Odpowiedź uzasadnij. 0,0 0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 500 600 700 800 900 1000 1100 1200 1300 140

Zadanie 25. (0-1) Wyjaśnij, dlaczego wydajność opisanej reakcji maleje ze wzrostem ciśnienia.

Zadanie 26. (0-2) Podczas ogrzewania próbki monochloropochodnej pewnego nasyconego węglowodoru o budowie łańcuchowej z nadmiarem wodnego roztworu wodorotlenku sodu przebiegła reakcja zilustrowana schematem: CxHyCl + NaOH

Zadanie 27.1. (0-1) Podczas etapu I (oznaczania zawartości fenolu) zachodzi reakcja jonów bromkowych z jonami bromianowymi(V) - 3 BrO - w roztworze o odczynie kwasowym. Produktami tej przemiany są brom i woda. Napisz w f

Zadanie 27.2. (0-2) Gdy do zakwaszonego roztworu fenolu zawierającego nadmiar jonów bromkowych wprowadzi się bromian(V) potasu w nadmiarze w stosunku do fenolu, to wytworzony brom (w ilości równoważnej do bromianu(V) pot

Zadanie 28. (0-1) Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedno określenie spośród podanych w każdym nawiasie. Fenol, który jest pochodną benzenu zawierającą grupę hydroksylową związaną z pierścieniem, ulega podczas

Zadanie 29. Etery są związkami o wzorze R-O-R’, przy czym R i R’ mogą być zarówno grupami alkilowymi, jak i arylowymi. W poniższej tabeli zestawiono wartości temperatury wrzenia tw (pod ciśnieniem 1013 hPa) wybranych alk

Zadanie 29.1. (0-1) Czy alkohole i etery o tej samej liczbie atomów węgla w cząsteczce są izomerami? Uzasadnij swoją odpowiedź. Odnieś się do związków, których wzory wymieniono w tabeli.

Zadanie 29.2. (0-2) Spośród związków o wzorach podanych w tabeli wybierz substancję najmniej lotną i substancję najbardziej lotną. Napisz numery, którymi oznaczono wzory wybranych związków. Następnie wyjaśnij, dlaczego e

Zadanie 30. (0-2) Poniżej przedstawiono wzory: cykloheksanonu, cykloheksanolu i kwasu adypinowego. Literami a, b i c oznaczono wybrane atomy węgla. C CH2 CH2 CH2 C H2 C H2 O CH CH2 CH2 CH2 C H2 C H2 OH COOH COOH CH2 CH2

Zadanie 31. (0-1) Kwas adypinowy jest ważnym surowcem w produkcji tworzyw sztucznych. Na skalę techniczną otrzymuje się go przez utlenianie mieszaniny cykloheksanonu oraz cykloheksanolu. Poniżej przedstawiono równania ty

Zadanie 32. (0-2) Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg przedstawiono na poniższym schemacie. Po delikatnym ogrzaniu kolby z mieszaniną reakcyjną zaobserwowano odbarwianie roztworu w kolbie oraz powstanie białeg

Zadanie 33.1. (0-1) Przeanalizuj budowę cząsteczki kwasu winowego ze względu na możliwość wystąpienia stereoizomerii i odpowiedz na poniższe pytanie. Wpisz TAK albo NIE do tabeli i podaj uzasadnienie. Czy obecność w cząs

Zadanie 33.2. (0-1) Uzupełnij poniższe schematy - utwórz wzory w projekcji Fischera dwóch stereoizomerów kwasu winowego będących diastereoizomerami. COOH COOH COOH COOH

Zadanie 34. (0-1) Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) organicznego produktu reakcji kwasu winowego z metanolem użytym w nadmiarze w środowisku stężonego kwasu siarkowego(VI). Wypełnia egzaminator Nr zadania 32. 33.1. 3

Zadanie 35. Wykonano doświadczenie, w którym do dwóch probówek z tym samym odczynnikiem wprowadzono wodne roztwory dwóch związków chemicznych. Do probówki I wprowadzono wodny roztwór winianu disodu (NaOOC-CH(OH)-CH(OH)-C

Zadanie 35.1. (0-1) Uzupełnij schemat doświadczenia. Podkreśl nazwę odczynnika, który - po dodaniu do niego roztworów opisanych związków i wymieszaniu zawartości probówek - umożliwi zaobserwowanie różnic w przebiegu dośw

Zadanie 35.2. (0-1) Opisz zmiany możliwe do zaobserwowania w czasie doświadczenia, pozwalające na potwierdzenie, że do probówki I wprowadzono roztwór winianu disodu, a do probówki II - roztwór octanu sodu. Probówka I: Pr

Zadanie 36. W trzech probówkach (I, II i III) znajdowały się wodne roztwory: mocznika (CO(NH2)2), chlorku amonu (NH4Cl) i acetamidu (CH3CONH2). W celu ich identyfikacji przeprowadzono dwie serie doświadczeń. W pierwszej

Zadanie 36.1. (0-1) Podaj nazwy związków, które zidentyfikowano podczas przeprowadzonych doświadczeń. Probówka I: Probówka II: Probówka III:

Zadanie 36.2. (0-1) Określ odczyn roztworu znajdującego się w probówce III i napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, które potwierdzi wskazany odczyn. Odczyn roztworu: Równanie reakcji:

Zadanie 36.3. (0-1) Napisz wzór substancji, której charakterystyczny zapach był wyczuwalny u wylotu probówek I i II, oraz napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, w wyniku której w probówce I powstał biały osa

Zadanie 37. (0-2) W czterech nieopisanych naczyniach znajdują się oddzielnie: tyrozyna (Tyr), glicyna (Gly), biuret (H2N-CO-NH-CO-NH2) i alanina (Ala). Przeprowadzono doświadczenie, podczas którego wykonano dwie próby. P

Zadanie 38. (0-2) Do zakwaszonego roztworu alaniny dodawano kroplami wodny roztwór wodorotlenku sodu i mierzono pH mieszaniny reakcyjnej. Na poniższym wykresie zilustrowano zależność pH mieszaniny od objętości dodanego r

Zadanie 39. (0-1) Wodny roztwór pewnego cukru zmieszany w środowisku wodorowęglanu sodu (NaHCO3) z wodą bromową nie powoduje jej odbarwienia. Ponadto ten cukier daje pozytywny wynik próby Trommera i próby Tollensa. Wybie