Biologia · Informator maturalny · 2008

Zadanie 1. (3 pkt) Na rysunkach A, B i C przedstawiono trzy różne rodzaje kręgów kręgosłupa człowieka. A B C Podaj nazwy odcinków kręgosłupa, do których należy każdy z kręgów oraz uzasadnij, która cecha budowy umożliwiła

Zadanie 2. (1 pkt) Jedną z cech mięśni gładkich jest zdolność do długotrwałego skurczu niezależnego od woli. Podaj dwa przykłady narządów w organizmie człowieka, w których występują mięśnie gładkie. 1. - 2. -

Zadanie 3. (2 pkt) Wpływ wysiłku fizycznego na pracę układu oddechowego można zaobserwować podczas lekcji wychowania fizycznego, kiedy uczniowie biegną na 60 m. Zaplanuj obserwację wpływu wysiłku fizycznego na układ odde

Zadanie 4. (2 pkt) Na rysunku przedstawiono schematycznie sposób krążenia krwi i limfy w organizmie człowieka. Podaj dwie, widoczne na schemacie, cechy budowy różniące układ krwionośny od limfatycznego. 1. - 2. -

Zadanie 5. (2 pkt) Podczas powstawania moczu w nerkach glukoza jest transportowana z nakładem energii z wnętrza kanalików nerkowych do naczyń krwionośnych (wchłanianie zwrotne). a) Uzasadnij, czy transport glukozy z kana

Zadanie 6. (2 pkt) Na rysunku I w uproszczony sposób przedstawiono wadę wzroku - krótkowzroczność, a na rysunku II - sposób jej korygowania. I II Korzystając z informacji przedstawionych na rysunkach, opisz, na czym pole

Zadanie 7. (2 pkt) W gardle krzyżują się dwie drogi: pokarmowa z oddechową. Wejście z gardła do krtani otwiera lub zamyka ruchoma chrząstka tzw. nagłośnia. Wyjaśnij związek przestrogi: „Nie rozmawiaj przy jedzeniu!” z fu

Zadanie 8. (1 pkt) Na rysunku przedstawiono funkcjonowanie błony neuronu. Korzystając z informacji przedstawionych na rysunku wyjaśnij, w jaki sposób w błonie neuronu powstaje potencjał czynnościowy.

Zadanie 9. (2 pkt) Ze względu na wielkość dziennego zapotrzebowania pokarmowego jod zaliczany jest do mikroelementów. Podaj przykład pokarmu będącego źródłem jodu oraz określ rolę, jaką ten pierwiastek pełni w organizmie

Zadanie 10. (2 pkt) Dzięki zróżnicowaniu właściwości leukocytów organizm dysponuje dwoma rodzajami odporności: komórkową i humoralną. Podaj, na czym polega odporność komórkowa a na czym humoralna, wykorzystując określeni

Zadanie 11. (1 pkt) W tabeli przedstawiono zawartość wody w organizmie człowieka w różnych okresach jego życia. Zawartość wody w organizmie w % masy ciała Okres życia Wiek kobieta mężczyzna I 0-1 miesiąc 76 II 1-12 miesi

Zadanie 12. (2 pkt) Barwnik skóry - melanina chroni organizm człowieka przed szkodliwym wpływem emitowanego przez słońce promieniowania ultrafioletowego. Jednocześnie odpowiednia dawka tego promieniowania jest niezbędna

Zadanie 13. (3 pkt) Stres oznacza fizjologiczny stan „podwyższonej gotowości” organizmu, przystosowujący do nowej, nietypowej sytuacji. Jeżeli jest krótkotrwały - mobilizuje organizm do działania. Wówczas, pod wpływem ho

Zadanie 14. (1 pkt) U dziewcząt około 13. roku życia stosuje się obowiązkowe szczepienie ochronne przeciw różyczce. Wyjaśnij, dlaczego szczepienia przeciw różyczce są obowiązkowe tylko dla dziewcząt.

Zadanie 15. (1 pkt) Według badań Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) do krajów o największej częstości występowania miażdżycy zalicza się USA i większość wysoko rozwiniętych krajów europejskich. Choroba ta rzadko występu

Zadanie 16. (3 pkt) W tabeli przedstawiono wartości odczynu środowiska, w którym różne enzymy trawienne wykazują największą aktywność. enzym pH środowiska A 1,5 B 7 C 9 Podaj przykład enzymów A, B i C oraz miejsca ich dz

Zadanie 17. (2 pkt) Wewnętrzna powierzchnia jelita cienkiego jest kilkaset razy większa od jego powierzchni zewnętrznej, co stanowi przystosowanie do pełnionej funkcji. Podaj jedną cechę budowy jelita, dzięki której zwię

Zadanie 18. (1 pkt) Wątroba uczestniczy w wielu przemianach biochemicznych w organizmie. Podaj jedną funkcję wątroby, którą ilustruje poniższy schemat.

Zadanie 19. (1 pkt) Bilans energetyczny organizmu oznacza różnicę pomiędzy ilością energii dostarczanej do organizmu w pokarmie, a ilością energii wydatkowanej przez organizm w określonym czasie (np. w ciągu doby). Otyło

Zadanie 20. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono w uproszczony sposób przebieg replikacji DNA. łańcuch DNA potomne łańcuchy DNA macierzysty Opisz przedstawiony na schemacie przebieg replikacji DNA.

Zadanie 21. (2 pkt) Przyporządkuj określeniom 1, 2, 3 i 4 właściwe objaśnienia z kolumny A - F. Dwa objaśnienia są zbędne. 1. GENOM A. RNA organizmu 2. GENOTYP B. chromosomy organizmu 3. FENOTYP C. geny organizmu 4. KARI

Zadanie 22. (1 pkt) Przyczyną pewnej choroby genetycznej jest recesywna mutacja autosomalna w genie kodującym jeden z łańcuchów pewnego białka. Określ, czy nosicielem tej choroby może być tylko ojciec, tylko matka, czy o

Zadanie 23. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono przebieg biosyntezy białka. Przyporządkuj każdemu ze związków organicznych oznaczonych na rysunku cyframi 1 - 4, jego poprawną nazwę spośród A - E. 1 - 2 - 3 - 4 -

Zadanie 24. (1 pkt) Badania nad wprowadzaniem do organizmów roślin uprawnych genów innych gatunków umożliwiły uzyskanie odmian o zwiększonej trwałości, bogatszych walorach smakowych, odżywczych czy leczniczych, o zwiększ

Zadanie 25. (2 pkt) Przyporządkuj każdemu z terminów 1 - 4 prawidłowe objaśnienie z kolumny A lub B. Lp. Termin A B 1 Recykling wtórne, wielokrotne przetwarzanie produktów powtórzenie cyklu wytwarzania energii 2 Eutrofiz

Zadanie 26. (1 pkt) Pierwszym ogniwem pokarmowego łańcucha spasania są rośliny zielone produkujące materię organiczną w procesie fotosyntezy. Roślinożercy i drapieżcy pełnią rolę konsumentów pierwszego i dalszych rzędów.

Zadanie 27. (2 pkt) Odnawialne zasoby przyrody regenerują się dzięki mechanizmom samoregulacyjnym. Nadmierne pozyskiwanie lub zanieczyszczanie może zakłócić ich regenerację. Wymień trzy rodzaje odnawialnych zasobów przyr

Zadanie 28. (2 pkt) Krajowy Plan Gospodarki Odpadami zakłada następujące zmiany w strukturze unieszkodliwiania i wykorzystania osadów z komunalnych oczyszczalni ścieków: Lp. Sposób utylizacji 2000 r. (w %) 2014 r. (w %)

Zadanie 29. (1 pkt) Pierwotny las mieszany w Puszczy Białowieskiej charakteryzuje duża różnorodność producentów i konsumentów. Pędami i nasionami roślin runa leśnego żywi się mysz. Dzik zjada żołędzie i kłącza. Dżdżownic

Zadanie 30. (2 pkt) Zjawisko melanizmu przemysłowego zaobserwowano po raz pierwszy u motyla zwanego włochaczem nabrzozakiem (Biston betularia). W czasach, gdy przemysł nie był jeszcze tak rozwinięty jak obecnie, podstawo

Zadanie 31. (2 pkt) Teoria endosymbiozy zakłada, że mitochondria i plastydy są przekształconymi w procesie ewolucji mikroorganizmami, które dostały się do wnętrza komórki praeukariotycznej drogą fagocytozy, przy czym nie

Zadanie 32. (1 pkt) W zależności od warunków początkowych sukcesji wyróżnia się dwa jej rodzaje. Pierwszy dotyczy powstawania biocenozy na terenach pozbawionych życia, drugi - odbudowy biocenozy, np. po wycięciu lasu. Po

Zadanie 33. (1 pkt) Pierwszym ogniwem pokarmowego łańcucha spasania są rośliny zielone produkujące materię organiczną w procesie fotosyntezy. Roślinożercy i drapieżcy pełnią rolę konsumentów pierwszego i dalszych rzędów.

Zadanie 34. (2 pkt) W 1910 roku na wyspę Saint George leżącą na Morzu Beringa nieopodal wybrzeży Alaski wprowadzono renifery. Na wyspie tej wypuszczono 3 samce i 12 samic. Na podstawie danych zamieszczonych w poniższej t

Zadanie 35. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono obieg węgla w przyrodzie. Określ dwa skutki o charakterze globalnym, jakie może spowodować nadmierne wycinanie lasów. 1 2

Zadanie 36. (2 pkt) Naukowcy zidentyfikowali gen odpowiedzialny za rozwój pąków i krzewienie się ryżu. Sadzonki ze sztucznie wprowadzonym genem wytwarzają więcej odgałęzień i są zdecydowanie niższe od sadzonek wyhodowany

Zadanie 37. (1 pkt) Badania nad wprowadzaniem do organizmów roślin uprawnych genów innych gatunków umożliwiły uzyskanie odmian o zwiększonej trwałości, bogatszych walorach smakowych, odżywczych czy leczniczych, o zwiększ