# Egzamin zawodowy — zadanie PE

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/a60-2014-wrzesien-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Egzamin zawodowy A60 · wrzesień 2014
- rok: 2014
- typ: open

## Treść

Zadanie egzaminacyjne
Wykonaj oznaczenie miana roztworu manganianu(VII) potasu zgodnie z Procedurą 1. Wypełnij Tabelę 1.
Następnie wykonaj manganometryczne oznaczenie zawartości jonów zelaza(II) w badanym roztworze na
podstawie Procedury 2. Wypełnij Tabelę 2.
Dobierz materiały i sprzęt laboratoryjny z przygotowanych na stanowisku. Odczynniki są przygotowane.
Dobranie i ustawienie sprzętu laboratoryjnego do oznaczania zgłoś Przewodniczącemu ZNCP poprzez
podniesienie ręki.
Podczas wykonywania oznaczeń przestrzegaj procedur, zasad organizacji pracy, przepisów BHP, ochrony
przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska.
Po wykonaniu prac uporządkuj stanowisko, niewykorzystane roztwory pozostaw zgodnie ze wskazaniami
Procedury 3. Szkło umyj do czysta.
Procedura 1. Oznaczanie stężenia roztworu manganianu(VII) potasu.
1. Zasada oznaczenia
Oznaczenie opiera się na reakcji, w której jony manganianowe(VII) utleniają jony szczawianowe do
dwutlenku węgla w środowisku kwasu siarkowego(VI).
2 MnO, + 5 (COO),* + 16 H;0* > 2 Mn** + 10 CO, + 24 HO
2. Odczynniki
» mianowany roztwór kwasu szczawiowego o stężeniu 0,0500 mol/dm*
« roztwór kwasu siarkowego(Vl) o stężeniu 10%
3. Wykonanie oznaczenia stężenia roztworu manganianu(VII) potasu
» do trzech kolb stożkowych pobrać pipetą po 10 cm’ mianowanego roztworu kwasu szczawiowego
o stężeniu 0,0500 mol/dm*,
» do każdej z trzech kolb stożkowych dodać za pomocą cylindra miarowego 50 cm? roztworu kwasu
siarkowego(VI) o stężeniu 10%,
e zawartość kolby stożkowej ogrzewać do temperatury około 60 °C,
e biuretę przepłukać mianowanym roztworem manganianu(VII) potasu i napełnić ją do poziomu
"zero",
e kolejno miareczkować roztwory przygotowane w kolbach stożkowych roztworem manganianu
(VII) potasu do pojawienia się pierwszej trwałej bladoróżowej barwy,
« UWAGA: miareczkowanie roztworów w każdej kolejnej kolbie stożkowej należy rozpoczynać od
poziomu "zero" biurety.
« zapisać w Tabeli 1. objętości zużytego w każdym z miareczkowań roztworu manganianu(VII)
potasu,
« miano roztworu manganianu(VII) potasu obliczyć na podstawie stechiometrii reakcji
oraz odczytanych z biurety objętości tego roztworu[ V, KMnO 4 cm ']) zużytych do zmiareczkowania
cook, = 10,00 cm? o stężeniu= 0,0500 mol/dm?
Cho, = 2-Vc00n), * C(COOH ), [mol/dm*]
° 5: Vino,
Procedura 2. Manganometryczne oznaczanie zawartości jonów żelaza(1I[).
1. Zasada oznaczenia
W manganometrycznym oznaczaniu żelaza wykorzystuje się reakcję utleniania jonów zelaza(II) pod
działaniem mianowanego roztworu manganianu(VII) potasu w środowisku kwaśnym.
MnO, + 5 Fe** + 8 H;0* > Mn” + 5Fe** + 12 HO
W środowisku kwasu siarkowego(VI) reakcja przebiega w sposób stechiometryczny.
2. Odczynniki
* mianowany roztwór manganianu(VII) potasu,
« roztwór kwasu siarkowego(VI) o stężeniu 10%
3. Roztwór próbki przeznaczonej do analizy
Roztwór wodny badanej próbki przeznaczony do oznaczenia zawartości jonów zelaza(II) znajduje się
w kolbie miarowej o pojemności 50 cm*. Kolbe miarową należy uzupełnić "do kreski" wodą
destylowaną, a następnie roztwór dokładnie wymieszać.
4. Wykonanie oznaczenia zawartości jonów żelaza(II) w roztworze wodnym
« do trzech kolb stożkowych pobrać pipetą po 10 cm? roztworu próbki przeznaczonej do analizy,
« do każdej z trzech kolb stożkowych dodać za pomocą cylindra miarowego 50 em? roztworu kwasu
siarkowego(VI) o stężeniu 10%,
e biuretę przepłukać mianowanym roztworem manganianu(VII) potasu i napełnić ją do poziomu
"zero",
« kolejno miareczkować roztwory przygotowane w kolbach stożkowych roztworem manganianu
(VII) potasu do pojawienia się pierwszej trwałej bladoróżowej barwy,
* UWAGA: miareczkowanie roztworów w każdej kolejnej kolbie stożkowej należy rozpoczynać od
poziomu "zero" biurety.
« zapisać w Tabeli 2. objętości zużytego w każdym z miareczkowań roztworu manganianu(VII)
potasu.
Za wynik końcowy oznaczenia zużytej objętości titranta [ Vo CM ]), należy przyjąć średnią arytmetyczną
wyników trzech kolejno wykonanych oznaczeń, różniących się między sobą objętością manganianu(VII)
potasu zużytego do miareczkowania, nie większą niż 0,2 cm’.
Na podstawie stechiometrii reakcji jonów żelaza(ll) z jonami manganianowymi(VII)
w środowisku kwaśnym oraz wyznaczonej średniej arytmetycznej wyników oznaczeń należy obliczyć
zawartość jonów zelaza(II) w badanej próbce, a następnie ogólną zawartość jonów Zelaza(II) w roztworze
wodnym próbki przeznaczonym do analizy.
Wyniki podaj z dokładnością do 0,0001 g. Mr-= 55,85 g/mol
Mi = 5-55,85 : 107. Cano, . Veo, [g]
Procedura 3. Postępowanie z niewykorzystanymi w toku analizy roztworami odczynników
chemicznych.
1. Wszystkie niewykorzystane w toku analizy roztwory odczynników należy pozostawić w zamkniętych
butelkach na stanowisku pracy.
2. Pozostałą, niewykorzystaną do badań próbkę, zawierającą jony zelaza(II), należy przelać do butelki
z etykietą "roztwór soli żelaza(Il) - zlewki".
3. Niewykorzystany titrant znajdujący się w biurecie oraz zlewce należy przelać do butelki z etykietą
"manganian(VII) potasu - zlewki".
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.
Ocenie podlegać będą 4 rezultaty:
- sprzęt laboratoryjny przygotowany do wykonania oznaczeń,
- wypełniona Tabela 1. Obliczenia i wyniki dotyczące ustalenia miana roztworu manganianu(VII)
potasu,
- wypełniona Tabela 2. Obliczenia i wyniki dotyczące ustalenia zawartości jonów zelaza(II)
w badanym roztworze,
- uporządkowane stanowisko pracy
oraz
przebieg wykonania oznaczenia miana roztworu manganianu(VII) potasu oraz oznaczenia zawartości
jonów zelaza(II) w badanym roztworze.
Tabela 1. Obliczenia i wyniki dotyczące ustalania miana roztworu manganianu(VII) potasu.
Równanie reakcji zapisane w formie
jonowej
- a
- a
Wyniki oznaczeń kolejnych trzech
próbek kwasu szczawiowego Objętość titranta zużyta w toku analizy V [cm*]
o stężeniu 0,0500 mol/dm?
Obliczenie średniej objętości roztworu manganianu(VII) potasu w cm?
Obliczenia dotyczące ustalenia wartości stężenia roztworu manganianu(Vll) potasu w mol/dm?
Ustalone stężenie (miano) roztworu manganianu(VIl) potasu [mol/dm?]
,
Tabela 2. Obliczenia i wyniki dotyczące ustalenia zawartości jonów Zelaza(II) w badanym roztworze
-_-~" e
- NE
- NE
Liczba pomiarów przyjętych do obliczenia
średniej
Podstawa wyboru do obliczenia średniej
przyjętej liczby pomiarów
Obliczenie średniej objętości roztworu
manganianu(Vil) potasu w cm?
Obliczenia dotyczące ustalenia zawartości jonów żelaza(ll) w badanym roztworze
Obliczenia dotyczące ustalenia ogólnej zawartości jonów żelaza(ll) w roztworze wodnym próbki przeznaczonym
do analizy
Ogólna zawartość jonów żelaza(ll) w roztworze

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/a60-2014-wrzesien-egzamin-zawodowy-praktyczny#page=2)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/a60-2014-wrzesien-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=a60-2014-wrzesien-egzamin-zawodowy-praktyczny%2Fzad%2FPE)

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_