# Egzamin zawodowy — zadanie PE

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/a60-2015-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Egzamin zawodowy A60 · czerwiec 2015
- rok: 2015
- typ: open

## Treść

Zadanie egzaminacyjne
Korzystając z zamieszczonej procedury i dokumentacji, sporządź zapotrzebowanie na sprzęt, szkło
laboratoryjne oraz odczynniki chemiczne, potrzebne do wykonania oznaczenia zawartości substancji
kwasowych w mleku i pH mleka - tabela 1.
Zmontuj i przygotuj zestaw do miareczkowania. Napełnij titrantem biuretę.
Zgłoś Przewodniczącemu ZNCP, przez podniesienie ręki, gotowość do oceny zmontowanego
i przygotowanego zestawu.
Wykonaj oznaczenia:
1. zawartości substancji kwasowych w mleku,
2. pH mleka.
Przedstaw wyniki analizy badanego mleka, zapisując je w tabeli 1.
Podczas wykonywania pracy pamiętaj o przestrzeganiu zasad organizacji pracy, przepisów bhp i ppoż.
Uporządkuj stanowisko pracy.
Arkusz egzaminacyjny z wypełnionymi tabelami pozostaw na stanowisku.
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.
Ocenie podlegać będą 4 rezultaty:
- zapotrzebowanie na sprzęt, szkło laboratoryjne oraz odczynniki chemiczne potrzebne do
wykonania oznaczenia zawartości substancji kwasowych w mleku i pH mleka - tabela 1,
- zmontowany zestaw do miareczkowania,
- wyniki analizy - tabela 2,
- stanowisko pracy po wykonaniu badań analitycznych
oraz
przebieg oznaczenia substancji kwasowych w mleku i pH mleka.
Procedura oznaczenia zawartości substancji kwasowych w mleku i pH mleka opracowana
na podstawie PN-A-86122:1968 Mleko.
I. Zasada metody oznaczenia zawartość substancji kwasowych w mleku
Mleko jest roztworem koloidalnym, w którym rozproszoną w wodzie fazę stanowią: związki
wielkocząsteczkowe, cząsteczki cukrów, związki mineralne oraz tłuszcz nadające mleku charakter emulsji.
W wyniku działania bakterii laktoza ulega fermentacji. Przebieg procesu zależy od rodzaju bakterii.
Produkty końcowe procesu fermentacji to: kwas mlekowy, octowy, etanol, dwutlenek węgla. Fermentacja
mlekowa, zachodzi pod wpływem bakterii kwasu mlekowego, w wyniku której laktoza przekształca się
w kwas mlekowy. Kwas ten przesuwa pH do wartości punktu izoelektrycznego kazeiny pH 4,5, powodując
jej wytrącenie w roztworze. Proces ten wykorzystuje się przy produkcji przetworów mlecznych.
Kwasowość mleka decyduje o jego użyciu w przemyśle mleczarskim.
1. Sposób postępowania
Odpipetować 20 cm? mleka do kolby stożkowej, dodać 10 cm? wody destylowanej i 1 cm’ fenoloftaleiny.
Tak przygotowaną próbkę miareczkować mianowanym roztworem NaOH o stężeniu 0,25 mol/dm* do
bladoróżowego zabarwienia.
Oznaczenie należy wykonać trzykrotnie. Różnica między wynikami miareczkowania nie powinna być
większa niż 0,2 cm*. Wynik obliczenia średniej objętości zużytego titranta podać z dokładnością do
jednego miejsca po przecinku.
2. Obliczenie liczby moli kwasu zawartego w 100 cm? mleka
Ńwasu = V Nao * Cnaon "9
Nasu - liczba moli kwasu (mol)
V aoi - średnia objętość NaOH zużyta na miareczkowanie próbek mleka (dm')
Cyaon - stężenie NaOH (0,25 mol/dm*)
3. Obliczenie kwasowości mleka w stopniach Soxhleta - Henkla
kwasowość mleka w °SH = Vyop * 3
VaOH - średnia objętość NaOH zużyta na miareczkowanie próbek mleka (cm*)
4. Określenie jakości badanego mleka
kwasowość 6--7,5 °SH - mleko świeże
kwasowość > 7,5 °SH - mleko zakwaszone
kwasowość 6 < °SH - mleko od krów z zapaleniem wymienia lub zafałszowane
II. Zasada oznaczenia pH mleka
Mleko świeże charakteryzuje się pH w zakresie 6,6+6,8. Wartości niższe od pH 6,6 wskazują na
zakwaszenie mleka, wyższe od pH 6,8 świadczą o nienormalności mleka (mleko od krów z zapaleniem
wymienia lub zafałszowane przez alkalizację lub rozwodnienie). Oznaczenia pH można dokonać przez
pomiar stężenia jonów wodorowych przy użyciu pH-metru.
1. Sposób postępowania
Do zlewki o poj. 150 cm? przenieść cylindrem miarowym około 100 cm’ mleka i zanurzyć elektrodę,
wcześniej opłukaną wodą destylowaną i wysuszoną bibułą. Włączyć zakres pomiaru i odczytać wynik
bezpośrednio ze skali po ustaleniu się wskazań wyświetlacza.
Oznaczenie należy wykonać trzykrotnie i podać wynik średni.
Uwaga! pH-metr został wcześniej wykalibrowany.
Tabela 1. Zapotrzebowanie na sprzęt, szkło laboratoryjne oraz odczynniki chemiczne, potrzebne
do wykonania oznaczenia zawartości substancji kwasowych w mleku i pH mleka.
Sprzęt ape
laboratoryjny Szkto Odczynniki
Lp. . . Lp. . Lp. chemiczne
i wyposazenie laboratoryjne ERO
- (nazwa lub wzór i stężenie)
pomocnicze
Tabela. 2. Wyniki analizy
PNA . . . Liczba moli kwasu 2 m
Wyniki miareczkowania kolejnych próbek Kwasowość Jakość mleka
mleka zawartego mleka w °SH w skali SH
w 100 cm? mleka
Nkwasu = °SH =
Vi = sssssesseseeseeeee cM? NaOH
Vo = sssssesseseeseeeee CM? NaOH
Va = sesssessesseeeeeee CM? NaOH
V gy, © ssesssssssssseeee CM? NaOH
Przeliczenie jednostki (z cm*na dm”)
Wyniki pomiaru pH 2 .
kolejnych próbek mleka Jakość mleka po pomiarze pH
Pomiar I
pH =
Pomiar II
pH =
Pomiar III
pH =
Wynik średni
pH =
Wyciągi z kart charakterystyki substancji chemicznych
Fenoloftaleina - roztwór 2%
Synonimy: phenolphthalein, agoral, 3,3-bis (p-hydroxyphenyl) phthalid,. Colax, dialose
Wzór chemiczny: C0H1404
Symbol i oznaczenie produktu: T - toksyczny, F - łatwopalny
R-11-23/24/25-39/23/24/25: produkt wysoce łatwopalny, toksyczny przez drogi oddechowe oraz
w kontakcie ze skórą i po połknięciu
S 7-16: nie przechowywać w pobliżu źródeł zapłonu. Nosić odzież ochronną i rękawice ochronne
Wodorotlenek sodu (NaOH) - roztwór 0,25 mol/dm*
Klasyfikacja według Dyrektywy 1999/45/WE [DPD]: Produkt ten jest sklasyfikowany jako niebezpieczny
w rozumieniu Dyrektywy 1999/45/EC wraz z jej późniejszymi zmianami.
Klasyfikacja: C, R 34
Zagrożenia ludzkiego zdrowia: powoduje oparzenia
Hasło ostrzegawcze: Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia
Zwroty wskazujące środki ostrożności: niebezpieczeństwo
Niebezpieczeństwo: Powoduje poważne oparzenia skóry oraz uszkodzenia oczu
Piktogram zagrożeń:
Zwroty wskazujące środki ostrożności. Przed użyciem przeczytać etykietę. Chronić przed dziećmi. W razie
konieczności zasięgnięcia porady lekarza należy pokazać pojemnik lub etykietę. Stosować rękawice
ochronne. Nosić okulary ochronne lub ochronę twarzy. Stosować odzież ochronną.
Opis środków pierwszej pomocy
Kontakt z okiem: Natychmiast przepłukać oczy dużą ilością wody, od czasu do czasu podnosząc górną
i dolną powiekę. Usunąć szkła kontaktowe, jeżeli są. Zasięgnąć porady lekarskiej, jeśli pojawi się
podrażnienie. Oparzenia chemikaliami powinny być niezwłocznie opatrzone przez lekarza. Należy
kontynuować płukanie przez co najmniej 10 minut
Wdychanie: Bezzwłocznie zasięgnąć porady medycznej. Wynieść narażoną osobę na świeże powietrze.
Jeśli podejrzewa się, że opary wciąż są obecne, ratownik powinien założyć właściwą maskę lub oddechowy
aparat izolacyjny. Zapewnić osobie ciepło i spokój. Jeżeli osoba nie oddycha, oddycha nieregularnie lub
gdy oddychanie ustało, wykwalifikowany personel powinien wykonać sztuczne oddychanie lub podać tlen.
Kontakt ze skórą: Spłukać skażoną skórę dużą ilością wody. Zdjąć skażoną odzież i buty. Należy
dokładnie zmyć zanieczyszczone ubranie wodą przed jego zdjęciem lub założyć rękawice. Należy
kontynuować płukanie przez co najmniej 10 minut. Oparzenia chemikaliami powinny być niezwłocznie
opatrzone przez lekarza.
Środki ochrony indywidualnej
Ochrona oczu/twarzy: Zabezpieczenie oczu zgodne z zatwierdzoną normą powinno być stosowane
w przypadku, kiedy ocena ryzyka wskazuje, że jest to konieczne w celu uniknięcia narażenia poprzez
chlapnięcia, mgiełki, gazy lub pyły.
Środki zachowania higieny: Wymyć dokładnie ręce, przedramiona oraz twarz po pracy z produktami
chemicznymi, przed jedzeniem, paleniem tytoniu oraz używaniem toalety, a także po zakończeniu zmiany.
Należy wyprać skażoną odzież przed ponownym użyciem. Należy się upewnić, czy stanowiska do
przemywania oczu i prysznice bezpieczeństwa znajdują się w pobliżu miejsca pracy.
Ochrona rąk: Rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów, wykonane z gumy nitrylowej lub
inne dopuszczone przez producenta rękawice do kontaktu z tym produktem.
Ochrona ciała: W zależności od wykonywanego zadania należy stosować ubiór ochronny odpowiedni do
potencjalnego ryzyka i zatwierdzony przez kompetentną osobę przed przystąpieniem do pracy.
Ochrona dróg oddechowych: Właściwie dopasowany aparat oddechowy, wyposażony w filtr powietrza
lub zasilany powietrzem, zgodny z zatwierdzoną normą, powinien być noszony, kiedy ocena ryzyka
wskazuje, że jest to konieczne.

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/a60-2015-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny#page=2)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/a60-2015-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=a60-2015-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny%2Fzad%2FPE)

## Podobne zadania

- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/a60-2016-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Korzystając z zamieszczonej procedury, przeprowadź oznaczenie zawartości chlorowodoru w kwasie solnym metodą miareczkowania potencjometryc
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/a60-2016-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Korzystając z zamieszczonej procedury, przeprowadź alkacymetryczne oznaczenie zawartości kwasu acetylosalicylowego w aspirynie Bayera, jeż
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/a60-2021-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Wykonaj manganometryczne oznaczenie nadtlenku wodoru w 3% roztworze wody utlenionej i oceń czy stężenie jest zgodne z informacją podaną na
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/a60-2017-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Zgodnie z zamieszczonymi procedurami wykonaj oznaczenie kwasowości aktywnej mleka i kwasowości miareczkowej mąki. Uzupełnij dokumentację z

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-07_