# Egzamin zawodowy — zadanie PE

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/a60-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Egzamin zawodowy A60 · styczeń 2019
- rok: 2019
- typ: open

## Treść

Zadanie egzaminacyjne
Dokonaj oceny jakości spirytusu salicylowego. Zgodnie z zamieszczonymi procedurami, wykonaj próbę
jakościową - potwierdzenie obecności kwasu salicylowego oraz badanie ilościowe - oznaczenie zawartości
kwasu salicylowego w spirytusie salicylowym.
Uzupełnij dokumentację z przebiegu badań:
 sporządź wykaz sprzętu laboratoryjnego i odczynników chemicznych, niezbędnych do wykonania
oceny jakościowej i badania ilościowego,
 sporządź protokół kontroli analitycznej spirytusu salicylowego,
 oceń jakość spirytusu salicylowego - zinterpretuj uzyskane wyniki badań: czy kwas salicylowy jest
obecny w badanej próbce, czy zawartość kwasu salicylowego jest zgodna z wymaganiami.
Uporządkuj stanowisko po zakończeniu prac analitycznych.
Pamiętaj o przestrzeganiu zasad organizacji pracy oraz przepisów bhp i ppoż.
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.
Ocenie będą podlegać 4 rezultaty:
 Tabela 1. Wykaz sprzętu laboratoryjnego i odczynników chemicznych,
 Tabela 2. Protokół kontroli analitycznej spirytusu salicylowego,
 Tabela 3. Ocena jakości spirytusu salicylowego,
 uporządkowane stanowisko po zakończeniu prac analitycznych
oraz
przebieg wykonania badania jakościowego spirytusu salicylowego,
przebieg wykonania oznaczenia zawartości kwasu salicylowego w spirytusie salicylowym.
Procedura badania jakościowego spirytusu salicylowego
Spirytus salicylowy w swoim składzie zawiera: kwas salicylowy, etanol i wodę. Obecność kwasu
salicylowego w preparacie potwierdza się na podstawie reakcji z chlorkiem żelaza(III).
Wykonanie:
Do probówki odmierzyć 1 cm3 spirytusu salicylowego, dodać 2-3 krople roztworu chlorku żelaza(III)
o stężeniu 1% (m/v). Fioletowe zabarwienie mieszaniny potwierdza obecność kwasu salicylowego
w badanym preparacie.
Procedura oznaczania zawartości kwasu salicylowego w spirytusie salicylowym
Zawartość kwasu salicylowego w spirytusie salicylowym oznacza się metodą miareczkowania
alkacymetrycznego mianowanym roztworem wodorotlenku sodu wobec fenoloftaleiny jako wskaźnika.
Zawartość kwasu salicylowego w spirytusie salicylowym nie powinna być mniejsza niż 1,9% (m/m)
i większa niż 2,1% (m/m).
Wykonanie:
W kolbie stożkowej odważyć około 25 g spirytusu salicylowego z dokładnością do 1 mg. Dodać 3-4 krople
alkoholowego roztworu fenoloftaleiny o stężeniu 1% (m/v) i miareczkować roztworem wodorotlenku sodu
o stężeniu 0,2000 mol/dm3 do uzyskania trwałego jasnoróżowego zabarwienia.
Oznaczenie wykonać co najmniej dwukrotnie.
Zawartość kwasu salicylowego X obliczyć według wzoru:
gdzie:
X - zawartość kwasu salicylowego w próbce, % (m/m)
CNaOH - stężenie roztworu NaOH, użytego do miareczkowania, mol/dm3
VNaOH - objętość roztworu NaOH użytego do miareczkowania, cm3
138,12 - masa molowa kwasu salicylowego, g/mol
mpróbki - masa odważki spirytusu salicylowego, g
10-3 współczynnik uwzględniający przeliczenie jednostek objętości.
Wynik obliczeń podać z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku.
Za wynik końcowy oznaczenia zawartości kwasu salicylowego w spirytusie salicylowym należy przyjąć
średnią arytmetyczną z dwóch nieróżniących się o więcej niż 0,05% wyników oznaczeń. Wynik podać
z dokładnością do jednego miejsca po przecinku.
Procedura postępowania z odpadami poreakcyjnymi i roztworami niezużytymi w trakcie badań
Mieszaniny poreakcyjne przelać do pojemnika na odpady ciekłe. Niezużyte roztwory, próbkę i wodę
destylowaną pozostawić na stanowisku.
Wyciąg z kart charakterystyki substancji chemicznych
Chlorek żelaza(III) - roztwór 1% (m/v)
Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia
H302 Działa szkodliwie po połknięciu
H315 Działa drażniąco na skórę
H318 Powoduje poważne uszkodzenie oczu
Zwroty wskazujące środki ostrożności
Stosować rękawice ochronne/odzież ochronną/ochronę oczu.
Wodorotlenek sodu - roztwór 0,2000 mol/dm3
Elementy oznakowania
Piktogram:
Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia
H290 Może powodować korozję metali
H315 Działa drażniąco na skórę
H319 Działa drażniąco na oczy
Zwroty wskazujące środki ostrożności
Stosować rękawice ochronne/odzież ochronną/ochronę oczu.
W przypadku kontaktu ze skórą: Umyć dużą ilością wody z mydłem.
W przypadku dostania się do oczu: ostrożnie płukać wodą przez kilka minut. Wyjąć soczewki kontaktowe,
jeżeli są i można je łatwo usunąć. Kontynuować płukanie.
Fenoloftaleina - alkoholowy roztwór 1% (m/V)
Wzór chemiczny: C20H14O4
Elementy oznakowania
Piktogramy:
Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia
H225 Wysoce łatwopalna ciecz i pary
H341 Może powodować wady genetyczne
H350 Może powodować raka
H361 Podejrzewa się, że działa szkodliwie na płodność.
Hasło ostrzegawcze: Uwaga
Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia: Łatwopalna ciecz i pary.
Zwroty wskazujące środki ostrożności
Stosować rękawice ochronne/odzież ochronną/ochronę oczu/ochronę twarzy.
Chronić przed źródłami ciepła, urządzeniami iskrzącymi, otwartym ogniem i gorącymi powierzchniami.
Nie palić.
W przypadku kontaktu ze skórą (lub z włosami): natychmiast zdjąć całą zanieczyszczoną odzież. Spłukać
skórę wodą albo pod prysznicem.
DOKUMENTACJA Z PRZEPROWADZONYCH BADAŃ
Tabela 1. Wykaz sprzętu laboratoryjnego i odczynników chemicznych
Rodzaj badań
Sprzęt laboratoryjny
Należy podać pojemność naczyń miarowych
i dokładność sprzętu do pomiaru masy.
Odczynniki chemiczne
Należy podać nazwę, wzór
chemiczny i stężenie roztworu.
Badanie
jakościowe
spirytusu
salicylowego
Oznaczanie
zawartości
kwasu
salicylowego
Tabela 2. Protokół kontroli analitycznej spirytusu salicylowego
Próba na obecność
kwasu salicylowego
Obserwacje
Oznaczenie
zawartości kwasu
salicylowego
Masa odważki spirytusu salicylowego
Objętość titranta zużytego
w trakcie miareczkowania
Dane pomiarowe
m1 =
V1 =
m2 =
V2 =
Obliczenie zawartości
kwasu salicylowego
w pojedynczych
próbkach
X1 =
X2 =
Obliczenie średniej
arytmetycznej
(z dwóch
nieróżniących się
o więcej niż 0,05%
wyników oznaczeń)
Xśr =
Tabela 3. Ocena jakości spirytusu salicylowego
Badanie jakościowe - próba na obecność kwasu salicylowego - wynik i interpretacja wyniku
Oznaczenie zawartości kwasu salicylowego w spirytusie salicylowym - wynik i interpretacja wyniku

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/a60-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny#page=2)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/a60-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=a60-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny%2Fzad%2FPE)

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_