# Egzamin zawodowy — zadanie PE

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/au59-2019-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Egzamin zawodowy AU59 · czerwiec 2019
- rok: 2019
- typ: open

## Treść

Zadanie egzaminacyjne
Mianowany roztwór tiosiarczanu(VI) sodu jest titrantem stosowanym w jodometrii.
Zaplanuj realizację prac analitycznych w laboratorium związanych z:
 przygotowaniem 500 cm3 0,1-molowego roztworu tiosiarczanu(VI) sodu,
 przygotowaniem 100 cm3 około 6-molowego roztworu kwasu solnego,
 przygotowaniem 200 cm3 roztworu skrobi,
 nastawianiem miana roztworu tiosiarczanu(VI) sodu na dichromian(VI) potasu.
Oblicz stężenie molowe roztworu tiosiarczanu(VI) sodu na podstawie wyników analizy podanych w tabeli A,
uzyskanych podczas nastawiania miana tiosiarczanu(VI) sodu na dichromian(VI) potasu.
Wykonaj niezbędne obliczenia, dobierz odczynniki chemiczne i sprzęt laboratoryjny. Sporządź wykaz
środków ochrony indywidualnej oraz sposobów postępowania wynikających z przestrzegania zasad bhp,
które należy zastosować podczas przygotowania roztworów i nastawiania miana roztworu tiosiarczanu(VI)
sodu na dichromian(VI) potasu.
Do wykonania zadania wykorzystaj zamieszczone w arkuszu egzaminacyjnym procedury oraz wyciągi z kart
charakterystyki substancji chemicznych.
Rezultaty przedstaw w tabelach 1-6 dokumentacji.
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.
Ocenie podlegać będzie 6 rezultatów:
 Tabela 1. Przygotowanie 500 cm3 0,1-molowego roztworu tiosiarczanu(VI) sodu,
 Tabela 2. Przygotowanie 100 cm3 około 6-molowego roztworu kwasu solnego,
 Tabela 3. Przygotowanie 200 cm3 roztworu skrobi,
 Tabela 4. Nastawianie miana roztworu tiosiarczanu(VI) sodu na dichromian(VI) potasu,
 Tabela 5. Obliczenie stężenia molowego roztworu tiosiarczanu(VI) sodu,
 Tabela 6. Wykaz środków ochrony indywidualnej oraz sposobów postępowania wynikających
z przestrzegania zasad bhp.
Procedura 1. Przygotowanie 0,1-molowego roztworu tiosiarczanu(VI) sodu
Odczynniki
Stosować odczynniki cz.d.a. i wodę destylowaną.
Przygotowanie roztworu
Wykonanie zadania polega na obliczeniu masy tiosiarczanu(VI) sodu-woda 1/5 (Na2S2O3 ∙ 5H2O) potrzebnej
do przygotowania 500 cm3 0,1-molowego roztworu.
Odważyć na wadze analitycznej obliczoną ilość tiosiarczanu(VI) sodu-woda 1/5. Odważkę przenieść
ilościowo do kolby miarowej i rozpuścić w wodzie destylowanej. Kolbę uzupełnić wodą destylowaną do
kreski, zamknąć korkiem i wymieszać roztwór.
Procedura 2. Przygotowanie około 6-molowego roztworu kwasu solnego
Odczynniki
Stosować odczynniki cz.d.a. i wodę destylowaną.
Przygotowanie roztworu
Wykonanie zadania polega na obliczeniu objętości 10-molowego roztworu kwasu solnego potrzebnej do
przygotowania 100 cm3 około 6-molowego roztworu.
Odmierzyć cylindrem miarowym obliczoną ilość kwasu solnego i rozcieńczyć w kolbie miarowej wodą
destylowaną. Kolbę uzupełnić wodą destylowaną do kreski, zamknąć korkiem i wymieszać roztwór.
Procedura 3. Przygotowanie roztworu skrobi
Odczynniki
Stosować odczynniki cz.d.a. i wodę destylowaną.
Przygotowanie roztworu
Wykonanie zadania polega na obliczeniu masy skrobi i masy jodku rtęci(II) potrzebnych do przygotowania
200 cm3 roztworu skrobi.
5 g skrobi i 25 mg jodku rtęci(II) utrzeć w moździerzu z 25 cm3 zimnej wody destylowanej na jednolitą pastę.
Zawiesinę wlać do 450 cm3 wrzącej wody destylowanej, stale mieszając gotować 5 minut. Następnie
pozostawić na trzy godziny i zlać klarowną ciecz znad osadu do kolby miarowej o pojemności 500 cm3.
Kolbę uzupełnić wodą destylowaną do kreski, zamknąć korkiem i wymieszać roztwór.
Procedura 4. Nastawianie miana roztworu tiosiarczanu(VI) sodu na dichromian(VI) potasu
Odczynniki
Stosować odczynniki cz.d.a. i wodę destylowaną.
Wykonanie
Do kolby stożkowej o pojemności 300 cm3 odważyć na wadze analitycznej około 200 mg uprzednio
wysuszonego dichromianu(VI) potasu, dodać 150 cm3 wody destylowanej, 4 g jodku potasu i 8 cm3
6-molowego roztworu kwasu solnego. Kolbę przykryć szkiełkiem zegarkowym, roztwór wymieszać
i odstawić w ciemne miejsce na 10 minut. Następnie opłukać szkiełko wodą destylowaną z tryskawki
i miareczkować wydzielony jod roztworem tiosiarczanu(VI) sodu do osiągnięcia lekko żółtego zabarwienia.
Dodać 2 cm3 roztworu skrobi i dalej miareczkować roztworem tiosiarczanu(VI) sodu do zmiany barwy
z granatowej na zieloną.
Oznaczenie wykonać co najmniej trzy razy.
Stężenie molowe nastawianego roztworu tiosiarczanu(VI) sodu (Cmol) obliczyć w mol/dm3 ze wzoru:
Stężenie molowe nastawianego roztworu tiosiarczanu(VI) sodu podać na podstawie dwóch zgodnych
wyników obliczeń.
Procedura 5. Sposób postępowania z niewykorzystanymi odczynnikami i odpadami
Niewykorzystane odczynniki i wodę destylowaną pozostawić w opisanych pojemnikach do dalszych prac.
Mieszaniny poreakcyjne przelać do odpowiednio oznakowanego pojemnika i pozostawić do utylizacji.
Tabela A. Wyniki analizy uzyskane podczas nastawiania miana roztworu tiosiarczanu(VI) sodu na
dichromian(VI) potasu
Lp.
Nr oznaczenia
Masa dichromianu(VI) potasu
Objętość roztworu tiosiarczanu(VI) sodu
1.
Oznaczenie 1
0,200 g
40,8 cm3
2.
Oznaczenie 2
0,204 g
41,0 cm3
3.
Oznaczenie 3
0,198 g
40,4 cm3
Wyciąg z kart charakterystyki substancji chemicznych
Tiosiarczan(VI) sodu-woda 1/5
Klasyfikacja substancji lub mieszaniny - substancja nie jest sklasyfikowana jako niebezpieczna.
Tiosiarczan(VI) sodu, roztwór 0,1 mol/dm3
Klasyfikacja substancji lub mieszaniny - substancja nie jest sklasyfikowana jako niebezpieczna.
Kwas solny, roztwór 10 mol/dm3
Klasyfikacja substancji lub mieszaniny: H290, H314, H335
Stosować:
 rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów, wykonane z gumy nitrylowej lub innego
materiału zalecanego przez producenta rękawic do kontaktu z tym produktem,
 okulary ochronne,
 ubranie ochronne.
Kwas solny, roztwór 6 mol/dm3
Klasyfikacja substancji lub mieszaniny: H290, H314, H335
Piktogramy zagrożenia
Hasło ostrzegawcze
NIEBEZPIECZEŃSTWO
Zwroty wskazujące
rodzaj zagrożenia
Może powodować korozję metali.
Powoduje poważne oparzenia skóry oraz uszkodzenia oczu.
Może powodować podrażnienie dróg oddechowych.
Zwroty wskazujące
środki ostrożności
W PRZYPADKU POŁKNIĘCIA: Wypłukać usta. NIE wywoływać wymiotów.
W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ DO OCZU: Ostrożnie płukać wodą przez kilka minut. Wyjąć
soczewki kontaktowe, jeżeli są i można je łatwo usunąć.
Kontynuować płukanie.
W przypadku narażenia lub złego samopoczucia: Natychmiast skontaktować się
z OŚRODKIEM ZATRUĆ lub lekarzem
Piktogramy zagrożenia
Hasło ostrzegawcze
NIEBEZPIECZEŃSTWO
Zwroty wskazujące
rodzaj zagrożenia
Może powodować korozję metali.
Powoduje poważne oparzenia skóry oraz uszkodzenia oczu.
Może powodować podrażnienie dróg oddechowych.
Zwroty wskazujące
środki ostrożności
W PRZYPADKU POŁKNIĘCIA: Wypłukać usta. NIE wywoływać wymiotów.
W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ DO OCZU: Ostrożnie płukać wodą przez kilka minut. Wyjąć
soczewki kontaktowe, jeżeli są i można je łatwo usunąć.
Kontynuować płukanie.
W przypadku narażenia lub złego samopoczucia: Natychmiast skontaktować się
z OŚRODKIEM ZATRUĆ lub lekarzem
Stosować:
 rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów, wykonane z gumy nitrylowej lub innego
materiału zalecanego przez producenta rękawic do kontaktu z tym produktem,
 okulary ochronne,
 ubranie ochronne.
Dichromian(VI) potasu
Klasyfikacja substancji lub mieszaniny: H272, H301, H312,H314, H317, H330, H334, H340, H350, H360,
H372, H410
Stosować:
 rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów, wykonane z gumy nitrylowej lub innego
materiału zalecanego przez producenta rękawic do kontaktu z tym produktem,
 okulary ochronne,
 ubranie ochronne.
Piktogramy zagrożenia
Hasło ostrzegawcze
NIEBEZPIECZEŃSTWO
Zwroty wskazujące
rodzaj zagrożenia
Może intensyfikować pożar; utleniacz.
Działa toksycznie po połknięciu. Działa szkodliwie w kontakcie ze skórą. Powoduje
poważne oparzenia skóry oraz uszkodzenia oczu. Może powodować reakcję alergiczną
skóry. Wdychanie grozi śmiercią. Może powodować objawy alergii lub astmy lub
trudności w oddychaniu w następstwie wdychania. Może powodować wady genetyczne.
Może powodować raka. Może działać szkodliwie na płodność. Może działać szkodliwie na
dziecko w łonie matki. Powoduje uszkodzenie narządów.
Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.
Zwroty wskazujące
środki ostrożności
Nie używać przed zapoznaniem się i zrozumieniem wszystkich środków bezpieczeństwa.
W PRZYPADKU KONTAKTU ZE SKÓRĄ (lub włosami): Natychmiast zdjąć całą
zanieczyszczoną odzież. Spłukać skórę pod strumieniem wody.
W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ DO DRÓG ODDECHOWYCH: Wyprowadzić lub wynieść
poszkodowanego na świeże powietrze i zapewnić mu warunki do swobodnego
oddychania.
W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ DO OCZU: Ostrożnie płukać wodą przez kilka minut. Wyjąć
soczewki kontaktowe, jeżeli są i można je łatwo usunąć. Nadal płukać. W przypadku
narażenia lub styczności: Zasięgnąć porady / zgłosić się do lekarza. NIE wywoływać
wymiotów
Jodek rtęci(II)
Klasyfikacja substancji lub mieszaniny: H300, H310, H330, H373, H410
Stosować:
 rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów, wykonane z gumy nitrylowej lub innego
materiału zalecanego przez producenta rękawic do kontaktu z tym produktem,
 okulary ochronne,
 ubranie ochronne.
Jodek potasu
Klasyfikacja substancji lub mieszaniny - substancja nie jest sklasyfikowana jako niebezpieczna.
Skrobia rozpuszczalna, (C6H10O5)n
Klasyfikacja substancji lub mieszaniny - substancja nie jest sklasyfikowana jako niebezpieczna.
Piktogramy zagrożenia
Hasło ostrzegawcze
NIEBEZPIECZEŃSTWO
Zwroty wskazujące
rodzaj zagrożenia
Połknięcie grozi śmiercią. Grozi śmiercią w kontakcie ze skórą. Wdychanie grozi śmiercią.
Może powodować uszkodzenie narządów poprzez długotrwałe lub powtarzane
narażenie.
Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.
Zwroty wskazujące
środki ostrożności
W PRZYPADKU POŁKNIĘCIA: Natychmiast skontaktować się z OŚRODKIEM ZATRUĆ lub
lekarzem.
W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ NA SKÓRĘ: Umyć dużą ilością wody z mydłem.
W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ DO DRÓG ODDECHOWYCH: Wyprowadzić lub wynieść
poszkodowanego na świeże powietrze i zapewnić warunki do odpoczynku w pozycji
umożliwiającej swobodne oddychanie.
W przypadku narażenia lub styczności: Zasięgnąć porady / zgłosić się do lekarza
Dokumentacja
Tabela 1. Przygotowanie 500 cm3 0,1-molowego roztworu tiosiarczanu(VI) sodu
1.1 Obliczenie masy tiosiarczanu(VI) sodu-woda 1/5 potrzebnej do przygotowania 500 cm3 roztworu
MNa = 23 g/mol, MS = 32 g/mol, MO = 16 g/mol, MH = 1 g/mol
Uwaga. Wynik należy podać z dokładnością do pierwszego miejsca po przecinku
Masa tiosiarczanu(VI) sodu-woda 1/5 wynosi: g
1.2 Wykaz sprzętu laboratoryjnego niezbędnego do przygotowania roztworu:
Uwaga. Dla naczyń miarowych należy podać pojemność
1.3 Wykaz prac związanych z przygotowaniem roztworu:
Tabela 2. Przygotowanie 100 cm3 około 6-molowego roztworu kwasu solnego
2.1 Obliczenie objętości 10-molowego roztworu kwasu solnego potrzebnej do przygotowania 100 cm3 roztworu
Uwaga. Wynik należy podać z dokładnością do liczb całkowitych
Objętość 10-molowego roztworu kwasu solnego wynosi: cm3
2.2 Wykaz sprzętu laboratoryjnego niezbędnego do przygotowania roztworu:
Uwaga. Dla naczyń miarowych należy podać pojemność
2.3 Wykaz prac związanych z przygotowaniem roztworu:
Tabela 3. Przygotowanie 200 cm3 roztworu skrobi
3.1 Obliczenie masy skrobi potrzebnej do przygotowania 200 cm3 roztworu
Uwaga. Wynik należy podać z dokładnością do liczb całkowitych
Masa skrobi wynosi: g
3.2 Obliczenie masy jodku rtęci(II) potrzebnej do przygotowania 200 cm3 roztworu
Uwaga. Wynik należy podać z dokładnością do liczb całkowitych
Masa jodku rtęci(II) wynosi: mg
3.3 Wykaz sprzętu laboratoryjnego niezbędnego do przygotowania roztworu:
Uwaga. Dla naczyń miarowych należy podać pojemność
3.4 Wykaz prac związanych z przygotowaniem roztworu:
Tabela 4. Nastawianie miana roztworu tiosiarczanu(VI) sodu na dichromian(VI) potasu
4.1 Wykaz odczynników chemicznych i substancji pomocniczych niezbędnych do nastawienia miana roztworu:
Uwaga. Dla odczynników chemicznych należy podać nazwę, wzór chemiczny, stężenie roztworu lub czystość
substancji stałej
4.2 Wykaz sprzętu laboratoryjnego niezbędnego do nastawienia miana roztworu:
Uwaga. Dla naczyń miarowych należy podać pojemność
4.3 Wykaz prac związanych z nastawianiem miana roztworu tiosiarczanu(VI) sodu na dichromian(VI) potasu:
Tabela 5. Obliczenie stężenia molowego roztworu tiosiarczanu(VI) sodu
Uwzględnij wyniki analizy zamieszczone w tabeli A
5.1 Obliczenia:
Uwaga. Wyniki obliczeń należy podać z dokładnością do czwartego miejsca po przecinku.
Cmol1 =
Cmol2 =
Cmol3 =
Stężenie molowe (Cmol) roztworu tiosiarczanu(VI) sodu wynosi mol/dm3
Tabela 6. Wykaz środków ochrony indywidualnej oraz sposobów postępowania wynikających
z przestrzegania zasad bhp
(Uwaga. W wykazie uwzględnić środki ochrony indywidualnej oraz sposoby postępowania, które należy
zastosować podczas przygotowania roztworów i nastawiania miana roztworu tiosiarczanu(VI) sodu na
dichromian(VI) potasu)
6.1 Wykaz środków ochrony indywidualnej:
6.2 Wykaz sposobów postępowania:
Uwaga. Należy wymienić co najmniej trzy sposoby postępowania

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/au59-2019-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny#page=2)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/au59-2019-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=au59-2019-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny%2Fzad%2FPE)

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_