# Biologia — zadanie 7

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/biologia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Biologia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)
- rok: 2026
- poziom: rozszerzona
- typ: open
- działy: układ pokarmowy i żywienie

## Treść

Zadanie 7.
Pełzakowica to choroba wywoływana przez jednokomórkowego pasożyta - pełzaka czerwonki (*Entamoeba histolytica*). Do zarażenia dochodzi najczęściej drogą pokarmową: przez ręce, przez wodę lub przez pokarm - zanieczyszczone cystami pasożytów pochodzącymi z kału człowieka zarażonego tym pasożytem. Ostra pełzakowica jest chorobą zagrażającą życiu, ale u zarażonych osób nie zawsze rozwijają się objawy choroby. Decydują o tym przede wszystkim sprawność układu odpornościowego i ogólny stan zdrowia człowieka.
W cyklu życiowym pełzaka czerwonki występują dwie formy:
- trofozoit - postać wegetatywna, która aktywnie się przemieszcza oraz wytwarza enzymy proteolityczne i enterotoksyny, powodujące obumieranie komórek gospodarza - cysta - postać przetrwalnikowa, odporna na warunki środowiska.
Do układu pokarmowego człowieka dostają się cysty, z których zostają uwolnione trofozoity w dolnym odcinku jelita cienkiego lub w górnym odcinku jelita grubego. Trofozoity są bardzo ruchliwe i szybko rozmnażają się przez podziały. W ostrych postaciach pełzakowicy trofozoity mogą wnikać do błony podśluzowej jelita i wraz z krwią dostać się do wątroby lub do innych narządów, gdzie pochłaniają krwinki czerwone i uszkadzają ściany naczyń włosowatych. Trofozoity mogą przekształcić się w cysty i wówczas są wydalane z kałem do środowiska zewnętrznego.
Poniżej przedstawiono budowę trofozoitu pełzaka czerwonki.
Na podstawie: M. Rogalska, *Pełzakowica*, „Medycyna Praktyczna”, 2017; N. Guillén, *Pathogenicity and Virulence of Entamoeba histolytica, the Agent of Amoebiasis*, „Virulence” 14(1), 2023;
J Hempel-Zawitkowska (red.), *Zoologia dla uczelni rolniczych*, Warszawa 1995; www.cdc.gov/dpdx/amebiasis/index.html
Fotografia: Dr. M. Melvin i Dr. Greene; CDC: Centers for Disease Control and Prevention, Atlanta USA.

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/biologia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona#page=16)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/biologia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=biologia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona%2Fzad%2F7)

## Podobne zadania

- [Zadanie 8](https://matura.lol/question/biologia-2021-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8) — Zadanie 8. Giardioza (lamblioza), wywoływana przez pierwotniaka - giardię jelitową (*Giardia lamblia*), jest szeroko rozpowszechnioną chorobą pasożytniczą, będą
- [Zadanie 6](https://matura.lol/question/biologia-2020-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/6) — Zadanie 6. (3 pkt) Związki osmotycznie czynne to takie, których obecność w roztworze jest przyczyną napływu wody do roztworu przez błony biologiczne. Takim zwią
- [Zadanie 4](https://matura.lol/question/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/4) — Zadanie 4. (3 pkt) Jedną z chorób kości jest osteoporoza, należąca do grupy chorób, w których duże znaczenie ma stosowana przez człowieka dieta. Na rysunkach pr
- [Zadanie 7](https://matura.lol/question/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/7) — Zadanie 7. (3 pkt) Na rysunku A przedstawiono budowę układu pokarmowego człowieka, na rysunku B - struktury związane z wchłanianiem substancji pokarmowych. Na p

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-11-02_