# Egzamin zawodowy — zadanie PE

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/e18-2015-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Egzamin zawodowy E18 · czerwiec 2015
- rok: 2015
- typ: closed

## Treść

Zadanie egzaminacyjne
W zakładzie przetwórczym na linii produkcyjnej zastosowano urządzenie do automatycznego naklejania
etykiet na opakowaniach. Jakość kleju oceniana jest na podstawie jego konsystencji. W układzie sterowania
urządzenia wykorzystano sterownik PLC.
Aby zmniejszyć ryzyko niepowodzenia rozruchu urządzenia, wykonaj testy na modelu układu sterowania.
W ramach tych prac:
- połącz komputer ze sterownikiem. Wgraj do sterownika program z płyty CD opisanej
E.18-01-15.05. Uruchom podgląd programu w trybie on-line.
Po ustawieniu programu tak, aby na ekranie były widoczne podświetlenia bloków/linii programu
charakterystyczne dla trybu on-line zgłoś przewodniczącemu ZNCP, przez podniesienie ręki, gotowość do
przeprowadzenia analizy programu sterowniczego urządzenia do automatycznego naklejania etykiet. Po
uzyskaniu zgody Przewodniczącego ZNCP:
- przeanalizuj algorytm działania układu sterowania oraz program sterowniczy urządzenia do
automatycznego naklejania etykiet,
- przeprowadź diagnozę pracy modelu układu sterowania. W tym celu sprawdź poprawności
montażu elementów modelu, podłącz do układu sterowania zasilanie sprężonym powietrzem,
a następnie zasilanie elektryczne, o parametrach określonych w dokumentacji. Dokonaj napraw
modelu. W razie konieczności popraw program PLC.
- uzupełnij tabelę 2. Raport z diagnozy i napraw urządzenia. Dla każdej wykrytej usterki dopisz
w tabeli nowy wiersz.
- przeprowadź regulację modelu układu sterowania.
Po wykonaniu regulacji modelu zgłoś Przewodniczącemu ZNCP, przez podniesienie ręki, gotowość do
przeprowadzenia testów kontrolnych działania modelu układu sterowania. Po uzyskaniu zgody
Przewodniczącego ZNCP uruchom model układu sterowania urządzenia do naklejania etykiet na
opakowaniach, a następnie ustaw w taki sposób stany wyjściowe przycisku sterowniczego S1 oraz
czujników S2 i S3 aby:
- siłownik Al wykonał dwukrotnie pełny cykl roboczy (pierwsze wysunięcie - krok 2 algorytmu,
drugie wysunięcie - krok 4 wykonywany podczas pracy silnika elektrycznego trójfazowego M1
uruchamianego w kroku 5), model urządzenia zatrzymał się w położeniu początkowym oraz
załączyła się lampka sygnalizacyjna H2,
- siłownik Al wykonał dwukrotnie pełny cykl roboczy (pierwsze wysunięcie - krok 2 algorytmu,
drugie wysunięcie - krok 4 wykonywany podczas pracy silnika elektrycznego trójfazowego M1
uruchamianego w kroku 5), model urządzenia wykonał pełną fazę naklejania etykiet tj. wsunął
się siłownik A2, wysunął siłownik A3, a następnie model urządzenia zatrzymał się w położeniu
początkowym oraz załączyła się lampka sygnalizacyjna HI,
- siłownik Al wykonał jeden pełny cykl roboczy i model urządzenia wykonał pełną fazę
naklejania etykiet (tj. wsunął się siłownik A2 i wysunął A3), model urządzenia zatrzymał się
w położeniu początkowym oraz załączyła się lampka sygnalizacyjna H1.
Napisz instrukcję uruchamiania urządzenia do automatycznego naklejania etykiet na opakowaniach.
W instrukcji wymień, uwzględniając kolejność czynności, które powinien wykonać pracownik obsługujący
urządzenie przed jego uruchomieniami. Wymień również czynności, które należy wykonać, aby sprawdzić
czy urządzenie poprawnie reaguje na sygnały wejściowe od czujników i przycisku sterowniczego.
Do wykonania zadań wykorzystaj przygotowany na stanowisku komputer wraz z kablem do podłączenia
sterownika PLC, płytę CD, zawierającą środowisko programistyczne dla sterownika, płytę opisaną
E.18-01-15.05 wraz ze źródłami programowymi układu sterowania.
Na stanowisku egzaminacyjnym znajduje się model układu sterowania urządzenia (Rysunek 1), składający
się z płyty z zamontowanymi i sprawnymi elementami podłączonymi do wejść i wyjść sterownika PLC
(Rysunek. 4):
- wejście | - przycisk sterowniczy S1-START,
- wejście 2 - czujnik pojemnościowy S2,
- wejście 3 - łącznik krańcowy elektryczny z rolką S3,
- wejście 4 - czujnik magnetyczny krańcowy S4 montowany na siłowniku Al,
- wejście 5 - czujnik magnetyczny krańcowy S5 montowany na siłowniku A2,
- wejście 6 - czujnik indukcyjny S6,
- wyjście I - cewka Y1 elektrozaworu pneumatycznego 3/2 monostabilnego V1,
- wyjście 2 - cewka Y2 elektrozaworu pneumatycznego 3/2 monostabilnego V2,
- wyjście 3 - cewka Y3 elektrozaworu pneumatycznego 5/2 monostabilnegoV 3,
- wyjście 4 - cewka stycznika KI załączającego silnik elektryczny trójfazowy.
Uwaga:
Po wykonaniu zadania nie wyłączaj komputera i sterownika PLC.
A. B.
oz Al - A2
TOHOHOHOP 20:
PLC oe ros wio ae J; J;
H [= =
v4 V5 V6
aI | LANG | | ollie
Kl K2 K3KTLKT2 HL H2
v1 V2 V3
Rysunek 1. Schemat rozmieszczenia elementów modelu układu sterowania urządzenia do automatycznego
naklejania etykiet na opakowaniach: A - na szynie montażowej, B - na płycie montażowej.
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.
Ocenie podlegać będzie 6 rezultatów:
- uruchomione środowisko programistyczne oraz wykonane połączenie on-line z PLC,
- raport z diagnozy i napraw urządzenia w części elektrycznej modelu układu (na podstawie
wpisów do Tabeli 2),
- raport z diagnozy i napraw urządzenia w zakresie programu PLC oraz części pneumatycznej
modelu układu (na podstawie wpisów do Tabeli 2),
- regulacja modelu układu sterowania,
- wykaz czynności, które należy wykonać przed uruchomieniem urządzenia do automatycznego
naklejania etykiet na opakowaniach,
- wykaz czynności, które należy wykonać po uruchomieniu urządzenia do automatycznego
naklejania etykiet na opakowaniach.
Dokumentacja techniczna urządzenie do automatycznego naklejania etykiet na opakowaniach
(fragment)
Budowę urządzenia do automatycznego naklejania etykiet na opakowaniach przedstawiono na Rysunku 2.
Urządzenie wyposażone jest w pulpit sterowniczy, na którym znajdują się przycisk S1- START oraz
lampki sygnalizacyjne H1 i H2.
W układzie sterowania urządzenia zastosowano sterownik PLC (Rysunek 4), współpracujący z
- stycznikiem K1 sterującym silnikiem M1,
- czujnikiem magnetycznym krańcowym S4 montowanym na siłowniku Al,
- czujnikiem magnetycznym krańcowym S5 montowanym na siłowniku A2,
- czujnikiem indukcyjnym S6,
- czujnikiem pojemnościowym S2,
- łącznikiem krańcowym elektrycznym z rolką S3,
- cewkami zaworów Y1,Y2, Y3,
- przyciskiem sterowniczym S1.
Opakowanie z naniesioną warstwą kleju umieszcza się ręcznie w komorze pomiarowej urządzenia. Po
wciśnięciu przycisku sterowniczego Sl, w przypadku gdy drzwiczki komory są zamknięte, następuje
uruchomienie cyklu pracy urządzenia, sprawdzana jest obecność opakowania oraz konsystencja kleju
w procesie penetracji spoczynkowej.
Proces penetracji rozpoczyna się wysunięciem tłoczyska siłownika Al (poprzez obrót mechanizmu
mimośrodowego i obniżenie podparcia stożka pomiarowego - Rysunek 2). W przypadku właściwej
konsystencji kleju penetrator (stożek) utrzymuje się na powierzchni kleju przez czas trwania próby (koniec
penetratora znajduje się w zasięgu czujnika S6, sygnał S6 = 1). Przy złej konsystencji kleju penetrator
(stożek) zagłębi się w warstwie kleju (sygnał S6 = 0, tj. koniec penetratora znajdzie się poza zasięgiem
czujnika S6).
Po pierwszej próbie penetracji przy złej konsystencji kleju urządzenie schładza warstwę kleju (uruchamia
silnik M1 napędzający sprężarkę agregatu w procesie schładzania) i powtórnie sprawdza konsystencję.
Silnik MI uruchamiany jest stycznikiem K1 - Rysunek 7.
Na opakowanie z warstwą kleju o dobrej konsystencji urządzenie nakleja etykietę. Siłownik A2 podaje
etykietę, a siłownik A3 nakleja etykietę na opakowaniu.
Zakończenie cyklu pracy urządzenia sygnalizowane jest przez zapalenie lampki H1 (zielonej) lub H2
(czerwonej) - Rysunek 6, przy czym lampka zielona oznacza dobrą konsystencję kleju, a czerwona złą po
próbie wymrażania - Rysunek 6. Po otwarciu drzwiczek komory pomiarowej (S3 = 0) następuje zgaszenie
lampek, a urządzenie gotowe jest do wykonania kolejnego cyklu.
Podstawowe dane techniczne
- napięcie zasilania układu sterującego 24 VDC
- napięcie zasilania silnika 3 fazowego 230V/400VAC
- czas wysunięcia tłoczyska siłownika Al z położenia wsuniętego do położenia wysuniętego 8 s
- czas wsunięcia tłoczyska siłownika A2 i wysuwania A3 wynosi 2 s
- czas pracy silnika 3 fazowego 10 s
- ciśnienie powietrza w układzie pneumatycznym 4 bary
- zawory dławiąco zwrotne ustawione na ~50%
a ul ŁĄCZNIK KRAŃCOWY 53
a
gb
as
NR -
DRZWICZKI
SB
-- - F
\ 4 LU LL A2
Al | |
a H-]
Ni oS
PULPIT STEROWNICZY
8 Sl H1 H2
Rysunek 2. Schemat modelu urządzenia do automatycznego naklejania etykiet na opakowaniach.
S4 ss
1 U
[A _Ą_ AA | EEEE
A1 A2 A3
v4 VS ży v6
x U 2 2
BAS: rey Te
przyj | wo J wo
vi v2 i v3
2 2 4 2
wd rz" « zAlŻ
V VIV
1 3 1 3 5 3
1
Oz
ZS
Rysunek 3. Schemat pneumatyczny układu sterowania urządzenia do automatycznego naklejania etykiet na
opakowaniach. Siłownik Al - uruchamianie procesu penetracji, siłownik A2 - podawanie etykiety, siłownik
A3 - naklejanie etykiet.
+24V:
sl $2 REJ sA ss $6
{> \ {p> {> (>
l l |) L=) -
A WA W,
Pee Loe Loe fim | is | oe |
+24" Sterownik PLC
ov
re LY lę og
TX eC HX rL =
XA imal
Ov:
Rysunek 4. Schemat elektryczny układu sterowania urządzenia do automatycznego naklejania etykiet na
opakowaniach.
(51 = 1) 4 (53 = 1)
[N]_wYKRYWANIE OBECNOŚCI _| i
LO | OOMIERZANIE CZASU WYKRY|
(82-020>2 (52 = 1) * (U > 2)
[N]PENETRACJA SPOCZYNKOWA |
[O | OOMIERZANIE CZASU PENETR)
(54 = 1) * (56 = 0) * (12 > 8)
(54 = 1) * (56 = 1) * (02 > 8)
(O[GOwatiRZANECZAW |] [N] SCHŁADZANE KLEJU |
[D |OOMIERZANIE CZASU SORŁADZANA |
t3>6 t4 > 10
| 4 | [N] PENETRACJA SPOCZYNKOWA |
[0 |ODMIERZANIE CZASU PENETR)
12>8
-1
[N] OCENA KONSYSTENCJI KLEJU |
[0 JOONEERZANIE CZASU OCENIAJ
(56 = 0) * (t1 > 2) (56 = 1) * (Ul > 2)
[N|POOAWANIE trvaery |
$5-1
[N] POOAWANIE eryaery |
[N] DOCISKANIE ETYKIETY "|
[0 |OOMIERZANIE CZASU DOCISK)
(53 = 0) * (1 > 2)
Rysunek 5. Algorytm działania układu sterowania urządzenia do automatycznego naklejania etykiet na
opakowaniach.
+28 1 3 4 5 7
s
se Lvs LS
Ki
is ka ta
KT kz | H1 H2
w
U U U f U
4 7 4 6|5
8
Rysunek 6. Schemat elektryczny układu kontroli konsystencji kleju.
1
SB mimi "|" |. m
- u
I
I
| lolo
Kl KI
Ę I
Rysunek 7. Podłączenie silnika elektrycznego 3 fazowego MI.
Program sterowniczy urządzenia do automatycznego naklejania etykiet
Network 1 Network Title
10.3 MO.1
SR
pi m
R
M01 10.2 137
Network 2
ZZ. JJ
MO.1 10.2 T37 M0.2
MO.3 MOS
KK
MO.7
Network 3
->>>-.ĆŻ>_>_>->-Ź,, ŻA
MO.2 10.4 10.6 138 MO.3
- |--A
M0.4
Network 4
> === =-k<4<L<4<4<£<-ŁŻŻŻMŻIŻZŻZŹZŹZŹZZMŚKEZ. _ JĄ
MO.2 10.4 10.6 138 MO.5
SR
z a
JR
Network 5
MO.3 133 M0.4
-- ST GUT
SR
M0.6
Network 6
,/1XTLŹŻCĆ€ĆŹ[I
M0.4 138 MOS 140 MO.6
mas 106 137
-- *>>>--
MOZ
Network 7
-->-.---, „„))m m „m DD) |
MOS 106 137 MOZ
MO2 10.6 10.4 138 _
M1.0
a
Network 8
MO.7 10.5 M1.0
Network 3
17/7 „P-Z_ > Q >
mat 137
M06 W#+2042]
M1.0
Network 10
a]
MO.2 138
M0.4 W#+804P
Network 11
C------ Z2ZĘŻ-.Ż ZZ JĄ
MO.3 138
wWtt+604PT
Network 12
ZZŁŁŁŁŁ_--LMQ QD, DO O ŚŚ
mos 140
W#+10042
Network 13
MO.2 90.1
)
M0.4
M06
Network 14
L-EEE~h lle
MO.7 00.2
)
M1.0
Network 15
L-E~ ee
M10 003
>>--- )
Network 16
Lh SFSE>~xyxA~ ye
MO.5 00.4
- )
Tabela 1. Wykaz elementów układu sterowania urządzenia do automatycznego naklejania etykiet na
opakowaniach
Oznaczenie (symbol) Wybrane parametry katalogowe
Napięcie zasilania: 24 VDC
Moduł wejściowy: minimum 6 wejść 24 VDC
. Modut wyjsciowy: minimum 4 wyjscia 24 VDC
1. Sterownik PLC PLC Szyna montażowa TH 35 lub inny sposób mocowania do płyty
Programator: komputer klasy PC
Język programowania LAD lub FBD
Przycisk zwierny NO o samoczynnym powrocie
2. |Przycisk URZĄDZENIA Un<=230 V, In=1,5A
Montaż: szyna TH 35 lub inny
52
br y+
3 Czujnik cz no | Wyjścia cyfrowe typu PNP, styk NO
pojemnościowy n _ Zakres napiecia roboczego 10 30 VDC
PNP
4 Łącznik krańcowy 53 Styk NO i NC
z rolką elektryczny
Magnetyczny S4i55 z
5 czujnik krańcowy cz _ o. | Wyjścia cyfrowe typu PNP, styk NO
montowany na A _ |Zakres napięcia roboczego 10 30 VDC
siłowniku PNP
56 br +
NSE - cz no_ | Wyjścia cyfrowe typu PNP, styk NO
Czujnik indukcyjny > | n _ Zakres napięcia roboczego 10 30 VDC
PNP
Min. czas startu 10 ms
Czas pracy ciągłej 100%
. Współczynnik mocy cos@ 0,7
7 |stycznik KI Cewka 24 VDC: 4,5 W
Dopuszczalne wahania napięcia +/-10%
Stopień ochrony IP 65
Przekaźnik Napięcie cewki: 24 VDC, pobór prądu nie większy niż wydajność
elektryczn K2, K3 prądowa portu PLC,
yeany Montaz - szyna TH 35
Przekaznik Napięcie cewki: 24 VDC, pobór prądu nie większy niż wydajność
elektryczny KT1iKT2 prądowa portu PLC
czasowy Montaż - szyna TH 35
Lampka kontrolna, Lampka kontrolna, zielona 24 VDC, pobór prądu nie większy niż
10 zielona H1, H2 wydajność prądowa portu PLC
Montaż - szyna TH 35
Uo = 24 VDC (moc dobrana do zasilanych na stanowisku urządzeń)
11 Wyłącznik wyłącznik wyłącznik dobrany do parametrów sieci zasilającej i mocy
nadprądowy odbiorników
Silnik trójfazowy moc 0,25+1,1 kw
Tabela 2. Raport z diagnozy i napraw urządzenia
Usterka . . . EE
(w części elektrycznej) Sposób wykrycia Sposób naprawienia Rezultat naprawy
PRZYKŁAD: Usterka PRZYKŁAD: Analiza PRZYKŁAD: Zainstalowanie | PRZYKŁAD: Stycznik działa
1 elektryczna. Brak budowy urządzenia i podłączenie stycznika zgodnie z algorytmem
stycznika. i porównanie ze zgodnie ze schematem pracy urządzenia.
schematem elektrycznym. | elektrycznym urządzenia.
Usterka
L.p.| (programowa w części Sposób wykrycia Sposób naprawienia Rezultat naprawy
pneumatycznej)
Instrukcja uruchamiania urządzenia do automatycznego naklejania etykiet na opakowaniach
l. Wykaz czynności, które należy wykonać przed uruchomieniem urządzenia do automatycznego
naklejania etykiet na opakowaniach:
2. Wykaz czynności, które należy wykonać po uruchomieniu urządzenia do automatycznego naklejania
etykiet na opakowaniach:
Strona 15z 15

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/e18-2015-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny#page=2)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/e18-2015-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=e18-2015-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny%2Fzad%2FPE)

## Podobne zadania

- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/e18-2013-pazdziernik-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne W zakładzie produkcyjnym, w procesie łączenia elementów ram okiennych z tworzyw sztucznych zastosowano automatyczne urządzenie dociskające
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/e18-2015-wrzesien-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne W gnieździe produkcyjnym na stanowisku roboczym wykorzystywano układ elektropneumatyczny z dwoma siłownikami pracującymi synchronicznie. Z
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/e18-2016-pazdziernik-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Po roku eksploatacji nowatorskiego urządzenia mechatronicznego monitoring sygnalizuje zakłócenia w jego pracy. Okazało się, że niektóre el
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/e18-2017-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne W zakładzie produkcyjnym znajduje się linia technologiczna, której fragmentem jest układ elektropneumatyczny z dwoma siłownikami Al i A2 s

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-07_
