# jezyk — zadanie 6

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/jezyk-francuski-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/6
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: jezyk · Matura · maj 2015 (rozszerzona)
- rok: 2015
- poziom: rozszerzona
- typ: closed
- punkty: 5

## Treść

Zadanie 6. (0-5)
Przeczytaj dwa teksty na temat szkoły. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną
z treścią tekstu. Zakreśl literę A, B, C albo D.
Tekst 1.
PÉRICLČS ET ARISTOTE
En quatričme notre professeur de latin était M. Galeazzi, plus connu sous le nom de Zizi.
Je ne dirais pas qu’il nous faisait peur : il nous inquiétait avec son comportement et son autorité
était grande. Il nous l’a montrée dčs le premier jour, en punissant les jumeaux.
Ces deux farceurs étaient des Grecs d’une grande famille marseillaise. Beaux comme
des statues, on ne pouvait pas les distinguer l’un de l’autre et ils portaient des vętements
rigoureusement semblables. L’un répondait modestement au prénom de Périclčs, l’autre était
Aristote. On les avait déjŕ mis ŕ la porte de plusieurs écoles, oů ils avaient abusé
de leur ressemblance pour compliquer l’existence des professeurs.
Périclčs s’était installé au premier rang, prčs de la porte, tandis qu’Aristote était assis
au dernier rang, prčs de la fenętre qui s’ouvrait sur la cour de l’internat. Zizi a d’abord été
stupéfait de voir le męme élčve en deux endroits différents, et il lui a fallu trois « allers-retours »
de la tęte pour s’assurer qu’il ne ręvait pas. Une fois trouvée la certitude, il leur
a demandé leurs prénoms, ce qui a fait éclater de rire toute la classe. Alors, Zizi a déclaré que
cette parfaite ressemblance le troublait, et qu’il ne se croyait pas capable de supporter
la présence d’un élčve double.
Il leur a ordonné de se présenter en classe le lendemain avec des cravates de couleurs
différentes. Le jour suivant, Aristote est venu avec une cravate rouge, tandis que celle
de Périclčs était verte. Zizi les a installés au tout premier rang, côte ŕ côte, devant le tableau.
Ainsi différenciés par la couleur, les jumeaux n’ont pas perdu courage. De temps ŕ autre -
et souvent deux fois dans la journée - ils échangeaient leurs prénoms et leurs cravates,
et semblaient tirer de cette situation de grandes satisfactions personnelles.
Zizi qui avait bien sűr deviné leur mančge, n’a jamais laissé percevoir ses soupçons.
Il a pris l’habitude de punir ou de récompenser, selon leur mérite, chacune des deux cravates,
sans se poser la question sur l’identité du porteur. Les jumeaux, dépersonnalisés par cette
indifférence, et réduits ŕ l’état de cravates, ont fini par se résigner. Ils ont appris leurs
déclinaisons et ils ont bientôt été capables de traduire les Commentaires de César.
d’aprčs Marcel Pagnol, Le temps des amours
6.1. Dans la classe de l’auteur, il y avait des jumeaux qui
A. adoraient la culture grecque.
B. faisaient des blagues en classe.
C. avaient des problčmes avec le latin.
D. supportaient mal le professeur de latin.
6.2. Le professeur a demandé ŕ Aristote et ŕ Périclčs de/d’
A. ne pas perdre courage.
B. échanger leurs cravates.
C. ne plus faire rire la classe.
D. s’asseoir ensemble prčs du tableau.
MJF-ąR
6.3. Laquelle des phrases n’est pas un fait mais une opinion présentée dans le texte ?
A. Aristote et Périclčs n’étaient pas d’origine française.
B. Finalement, les deux frčres ont réussi ŕ apprendre le latin.
C. Aristote et Périclčs s’amusaient bien en échangeant leurs prénoms.
D. Les frčres ont eu des ennuis dans plusieurs établissements scolaires.
Tekst 2.
Ŕ L’ÉCOLE DE GRANČS
On a l’impression qu’il est l’un des derniers dinosaures. Parce qu’ici, dans les petits villages,
l’instituteur est encore considéré comme une personnalité. En effet, ŕ Grančs (116 habitants),
oů il enseigne, Fernand Grauby, 48 ans, est assurément connu comme un maître d’école
exceptionnel. Il est aimé et respecté.
Regroupés ŕ Grančs, les neuf enfants de sa classe unique ont entre 6 et 11 ans. Ils s’installent
(les filles d’abord) en silence. Les plus petits ŕ gauche. Les plus grands, ŕ droite, sont invités
ŕ prendre leur livre de grammaire et ŕ recopier soigneusement la leçon de la veille. Pendant
ce temps, les petits vont au tableau pour apprendre ŕ compter. Fernand Grauby est partout
ŕ la fois : dans les rangs et au tableau. Il se déplace tout le temps.
Les enfants l’appellent monsieur. Ŕ chaque rentrée, il leur explique qu’ils sont ses élčves,
qu’il est leur maître, pas leur copain. Tandis que les petits retournent ŕ leur place avec le livre
de lecture, c’est au tour des grands d’aller au tableau pour faire des mathématiques.
Les avantages de la classe unique sont évidents. D’abord, on y apprend la tolérance.
Les 11-12 ans doivent cohabiter avec les 5-6 ans. Cela implique une entraide, chacun
bénéficiant de l’autre. Cela favorise aussi l’autonomie et la concentration. De plus,
il y a toujours une graine nouvelle qui peut tomber et germer dans l’oreille la plus inattentive.
Chaque matin, pendant vingt minutes, le maître commence la journée et lit « en faisant
l’acteur », des grands classiques français : « Les Misérables », « Sans famille ». Les plus grands
sont invités ŕ remplacer le maître et ŕ lire ŕ haute voix, chacun son tour, un paragraphe.
La finalité est naturellement d’éveiller la sensibilité des enfants, de leur faire analyser
et comprendre un texte avec toutes ses nuances.
Fernand Grauby veut que les enfants arrivent au collčge heureux, avec le maximum
de confiance en eux. Il n’a jamais oublié ce que lui disait l’un de ses anciens maîtres :
« La liberté ne s’acquiert qu’aprčs beaucoup de contraintes ». Il veut préserver les valeurs
auxquelles il croit profondément : l’amour du travail bien fait, la rigueur, la patience.
Il y a aussi la tolérance, dont on parle beaucoup, mais qu’on n’applique gučre.
Il faut dire que depuis qu’il enseigne dans la région, il en a formé, des jeunes, hé !
d’aprčs Bertrand Rhuys, Top Famille
6.4. Les élčves de Fernand Grauby
A. apprennent les uns des autres.
B. sont bons copains avec leur professeur.
C. négligent souvent les rčgles du savoir-vivre.
D. font les męmes exercices malgré la différence d’âge.
6.5. Les deux textes présentent
A. les traditions éducatives françaises.
B. une nouvelle vision de l’éducation.
C. la critique du systčme éducatif classique.
D. des enseignants ayant une personnalité remarquable.
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI !
MJF-ąR

## Odpowiedź

**Odpowiedź (oficjalny klucz CKE):** 6. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej
części pracy z rozwinięciem wypracowania.
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
W czasie pobytu we Francji zwróciłeś(-aś) uwagę na różnorodne działania mieszkańców
mające na celu upiększanie swojego miasta. Napisz artykuł do lokalnej gazety, w którym
opiszesz te działania oraz uzasadnisz, dlaczego warto podejmować podobne inicjatywy.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować
próbę kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
 ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
 zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu, np.
przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania, używając
barwnego języka
 może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat poruszany
w tekście.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się do działań
mieszkańców mających na celu upiększanie miasta ORAZ zachęcić do czytania artykułu
w ciekawy sposób, np. pytaniem lub cytatem, dotyczącym upiększania miasta.
2. Zdający nie musi odnosić się do wagi problemu.
Elementy tematu
Elementami są: (1) przedstawienie działań mieszkańców mających na celu upiększanie
miasta; (2) uzasadnienie, dlaczego warto podejmować takie inicjatywy.
(1) działania mieszkańców
Akceptowane są wypowiedzi, w których zdający przedstawia konkretne działania/akcje
mieszkańców mające na celu upiększanie miasta lub zrelacjonowanie wydarzenia, np. zdający
 pisze o pracach na rzecz poprawy estetyki najbliższego otoczenia, np. sadzenie drzew,
krzewów ozdobnych, kwiatów w ogródkach prywatnych, na balkonach i w miejscach
publicznych
 opisuje elementy małej architektury, współpracę z lokalnymi artystami (rzeźby w parku),
oznakowanie ciekawych obiektów
 relacjonuje akcje mające na celu ożywienie przestrzeni publicznej, np. przystanki miejskie-
spotkania z historią, murale, gry w plenerze miejskim (szachy/warcaby na świeżym
powietrzu)
 opisuje porządkowanie przestrzeni publicznej (usuwanie graffiti, reklam, sprzątanie śmieci)
Jeśli zdający opisuje działania, które nie są związane z upiększaniem miasta, to realizacja
pierwszego elementu tematu kwalifikowana jest na poziom 0.
(2) uzasadnienie
Akceptowane są uzasadnienia odnoszące się do: estetyki miasta, ochrony środowiska,
poprawy jakości życia, dbałości o zieleń i czystość w mieście, zagospodarowania terenów
zielonych, promowania wspólnych inicjatyw, promowania miasta/regionu, integracji
mieszkańców itp.
Zgodność z tematem
W czasie pobytu we Francji zwróciłeś(-aś) uwagę na różnorodne działania mieszkańców
mające na celu upiększanie swojego miasta. Napisz artykuł do lokalnej gazety, w którym
opiszesz te działania
oraz uzasadnisz, dlaczego warto podejmować podobne inicjatywy.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
 ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
 ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
 skutki działań mieszkańców (bez opisywania tych działań).
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
 luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
 opis ulubionego miejsca „zielonego” w swoim mieście (skwer, park…).
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
 w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
 opis działań mieszkańców, które nie są związane z upiększaniem miasta, np. opis
działań związanych z bezpieczeństwem w bloku / na osiedlu, z integracją
mieszkańców (bez odniesienia do upiększania miasta).
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona
kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie
są uwzględniane w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności
środków językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1-2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni on funkcję logicznego
łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam
fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.
element 1.
„główka”
element 2.
6. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0 pkt.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części
pracy z rozwinięciem wypracowania.
Spójność i logika wypowiedzi
2 p.
wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
1 p.
wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
0 p.
wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment pracy (np. dłuższe zdanie lub
2-3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się
0 punktów.
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość
dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między
zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest
klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski
wynikają logicznie z przesłanek).
Dodatkowe uwagi dotyczące spójności
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
 braku połączenia między częściami tekstu; odwoływania się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
 nieuzasadnionego
użycia
czasowników
w
różnych
czasach
gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
 błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się
czytając tekst
 poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
 braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie
przyjętymi zasadami rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia
/kontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację polecenia).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza
jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu.
Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/jezyk-francuski-2015-maj-matura-rozszerzona#page=6)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/jezyk-francuski-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/6)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=jezyk-francuski-2015-maj-matura-rozszerzona%2Fzad%2F6)

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_