# Język włoski — zadanie 7

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/jezyk-wloski-2015-maj-matura-podstawowa/zad/7
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Język włoski · Matura · maj 2015 (podstawowa)
- rok: 2015
- poziom: podstawowa
- typ: closed
- punkty: 3

## Treść

Zadanie 7. (0-3)
Przeczytaj tekst, z którego usunięto trzy zdania. Wpisz w luki 7.1.-7.3. litery, którymi
oznaczono brakujące zdania (A-E), tak aby otrzymać logiczny i spójny tekst.
Uwaga: dwa zdania zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej luki.
IL CAFFÈ CONTRO IL TÈ
Un fatto curioso sul caffè risale al XVIII secolo in Svezia.
Un giorno il re Gustavo III vede due gruppi di cittadini che litigano tra di loro. Uno dei
gruppi afferma che il caffè è una bevanda superiore al tè. 7.1. Per risolvere il dubbio
il re pensa a un esperimento. Trova due fratelli gemelli condannati a morte e rinchiusi nella
prigione di Stoccolma. Dispone di dare da bere ad uno solo caffè, all’altro invece solo tè, e di
osservare chi dei due morirà per primo. 7.2. Il risultato avrebbe accertato quale gruppo
aveva ragione. L’esperimento inizia e i medici osservano i fratelli. Vari cittadini seguono
la prova con curiosità. Paradossalmente i due fratelli sopravvivono per diversi anni.
Addirittura i medici che li sorvegliano muoiono prima di loro. Un giorno muore perfino il re
senza sapere il risultato della sua prova. Dei due condannati muore per primo il gemello che
beveva il tè. 7.3. L’altro fratello finisce la sua vita quasi centenario, quindi oltre
cinquant’anni dopo l’inizio dell’esperimento.
adattato da www.caffeinpillole.it
A. L’altro dice il contrario.
B. Tutti i cittadini sono d’accordo sul suo risultato.
C. Così questa prova dimostrerà quale bevanda è migliore.
D. La prova finisce poche settimane dopo a causa della morte del re.
E. Però la colpa non è della bevanda, ma dell’età avanzata dell’uomo.
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJW-1P

## Rozwiązanie — maturazai.pl (AI)

**7.1.** ## Poprawna odpowiedź

**A** - L'altro dice il contrario

## Sposób 1 - analiza tekstu

Kontekst luki 7.1.:

> "Uno dei gruppi afferma che il caffè è una bevanda superiore al tè. **7.1. ** Per risolvere il dubbio il re pensa a un esperimento."

Logika:
- Jedna grupa twierdzi: kawa lepsza od herbaty
- Musi być DRUGA strona sporu (żeby był "dubbio" = wątpliwość)
- "Per risolvere il dubbio" = żeby rozwiązać wątpliwość → MUSI BYĆ SPÓR

Opcja A: "L'altro dice il contrario" = Drugi (grupo) mówi odwrotnie → spór istnieje → król ma wątpliwość → przeprowadza eksperyment.

→ Opcja A pasuje logicznie.

## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna

Eliminacja pozostałych:
- **B** (Tutti i cittadini sono d'accordo) → FAŁSZ: jeśli wszyscy się zgadzają, NIE MA wątpliwości → król nie potrzebuje eksperymentu
- **C** (Così questa prova dimostrerà) → mówi o PRZYSZŁOŚCI eksperymentu → pasuje do luki 7.2.
- **D** (La prova finisce poche settimane dopo) → koniec eksperymentu → zbyt wcześnie w narracji
- **E** (Però la colpa non è della bevanda) → o śmierci → pasuje do luki 7.3.

"L'altro" = "l'altro gruppo" = druga strona sporu.

## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

> 📋 **Klucz CKE - zadanie 7.1, max 1 pkt:**
> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**
> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź

## Reference gramatyczny

> 📖 **Spójność tekstu - wyrażenia kontrastowe:**
> uno l'altro = jeden drugi
> al contrario = odwrotnie
> invece = zamiast/natomiast
> d'accordo = zgadzać się

## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| **A** | **Drugi mówi odwrotnie** | **POPRAWNA** - logika sporu → wątpliwość króla |
| B | Wszyscy się zgadzają | Przy zgodzie nie byłoby wątpliwości/eksperymentu |
| C | Ta próba pokaże który napój lepszy | Pasuje do luki 7.2. (po opisie eksperymentu) |
| D | Próba kończy się po tygodniach | Nie pasuje - eksperyment trwał lata |
| E | Wina nie w napoju, lecz w wieku | Pasuje do luki 7.3. (po śmierci bliźniaka) |

## Typowe pułapki i uwaga

> ⚠️ **Uwaga:** Kluczowe słowo łączące: "Per risolvere il **dubbio**" = żeby rozwiązać WĄTPLIWOŚĆ. Wątpliwość istnieje tylko gdy dwie strony się kłócą - potwierdza to opcja A ("contrario").

**7.2.** ## Poprawna odpowiedź

**C** - Così questa prova dimostrerà quale bevanda è migliore

## Sposób 1 - analiza tekstu

Kontekst luki 7.2.:

> "Dispone di dare da bere ad uno solo caffè, all'altro invece solo tè, e di osservare chi dei due morirà per primo. **7.2. ** Il risultato avrebbe accertato quale gruppo aveva ragione."

Logika:
- Przed luką: opis eksperymentu (jeden pije kawę, drugi herbatę, obserwują kto umrze pierwszy)
- Po luce: "Il risultato avrebbe accertato quale gruppo aveva ragione" = wynik potwierdziłby, która strona ma rację
- Luka powinna łączyć opis eksperymentu z oczekiwanym wynikiem

Opcja C: "Così questa prova dimostrerà quale bevanda è migliore" = W ten sposób ta próba pokaże, który napój jest lepszy → logiczne przejście.

## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna

- "Così" = w ten sposób → nawiązuje do poprzedniego opisu eksperymentu
- "questa prova" = ta próba → "dispone di osservare" = opis eksperymentu/próby
- "dimostrerà" = futuro (pokaże) → przyszły wynik eksperymentu
- Logiczny ciąg: opis eksperymentu → CEL eksperymentu (C) → oczekiwany wynik (Il risultato )

## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

> 📋 **Klucz CKE - zadanie 7.2, max 1 pkt:**
> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**
> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź

## Reference gramatyczny

> 📖 **Spójniki logiczne:**
> così = w ten sposób (skutek/podsumowanie)
> quindi = więc (wniosek)
> perciò = dlatego (przyczyna → skutek)

## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | Drugi mówi odwrotnie | Już użyta w luce 7.1. |
| B | Wszyscy się zgadzają | Sprzeczne z kontekstem sporu |
| **C** | **Ta próba pokaże, który napój lepszy** | **POPRAWNA** - "Così" łączy eksperyment z celem |
| D | Próba kończy się po tygodniach | Sprzeczne: eksperyment trwał dziesiątki lat |
| E | Wina nie w napoju, lecz w wieku | Pasuje do luki 7.3. |

## Typowe pułapki i uwaga

> ⚠️ **Uwaga:** Opcja D jest pułapką - tekst mówi, że eksperyment trwał LATA (bliźniacy przeżyli nawet lekarzy i króla), więc "poche settimane" (kilka tygodni) jest sprzeczne z treścią.

**7.3.** ## Poprawna odpowiedź

**E** - Però la colpa non è della bevanda, ma dell'età avanzata dell'uomo

## Sposób 1 - analiza tekstu

Kontekst luki 7.3.:

> "Dei due condannati muore per primo il gemello che beveva il tè. **7.3. ** L'altro fratello finisce la sua vita quasi centenario."

Logika:
- Przed luką: bliźniak pijący herbatę umarł pierwszy
- Po luce: drugi brat dożył prawie 100 lat
- Luka: komentarz/wyjaśnienie do śmierci tego pijącego herbatę

Opcja E: "Però la colpa non è della bevanda, ma dell'età avanzata dell'uomo" = Jednak wina nie leży w napoju, lecz w podeszłym wieku → wyjaśnia, dlaczego herbata nie "zabiła" - umarł ze starości.

## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna

- "però" = jednak → kontrastuje z oczekiwaniem (kawa vs herbata = wynik eksperymentu?)
- "la colpa non è della bevanda" = wina nie leży w napoju → dystansuje od prostego wniosku
- "età avanzata" = podeszły wiek → obaj bracia dożyli starości (przeżyli króla i lekarzy)
- Paradoks eksperymentu: wyniki niejednoznaczne → E je komentuje

## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

> 📋 **Klucz CKE - zadanie 7.3, max 1 pkt:**
> - **1 pkt** - odpowiedź: **E**
> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź

## Reference gramatyczny

> 📖 **Wyrażenia przyczynowe:**
> la colpa è di + [cause] = wina leży w
> a causa di = z powodu
> per via di = przez
> non ma = nie lecz (kontrast)

## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | Drugi mówi odwrotnie | Użyta już w luce 7.1. |
| B | Wszyscy się zgadzają | Sprzeczne z kontekstem |
| C | Próba pokaże, który napój lepszy | Użyta już w luce 7.2. |
| D | Próba kończy się po tygodniach | Sprzeczne z treścią (trwała dziesiątki lat) |
| **E** | **Wina nie w napoju, lecz w starości** | **POPRAWNA** - komentarz do śmierci bliźniaka |

## Typowe pułapki i uwaga

> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniu gap-fill z 5 opcjami i 3 lukami - po wyborze A i C do luk 7.1 i 7.2, opcja E jest jedyną sensowną dla luki 7.3. Stosuj metodę eliminacji!

## Odpowiedź

**Odpowiedź (oficjalny klucz CKE):** 7. Realizacja podpunktu polecenia przy pomocy wyrażeń synonimicznych lub wzajemnie
wykluczających się słów/wyrażeń, lub przy pomocy równorzędnych słów odnoszących
się do jednego aspektu, jest traktowana jako jedno odniesienie, np.
 opiszesz swojego instruktora
Era bello e brutto. Non era alto ed era abbastanza basso.
 przedstawisz problemy zdrowotne, które uniemożliwiły Ci ukończenie kursu
Avevo mal di gola e mi faceva male.
Non potevo finire il corso, ho scritto un messaggio alla mamma e sono andato in
ospedale. (ho scritto un messaggio alla mamma nie dotyczy problemów
zdrowotnych)

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/jezyk-wloski-2015-maj-matura-podstawowa#page=8)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/jezyk-wloski-2015-maj-matura-podstawowa/zad/7)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=jezyk-wloski-2015-maj-matura-podstawowa%2Fzad%2F7)

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_