# Język włoski — zadanie 9

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/jezyk-wloski-2015-maj-matura-podstawowa/zad/9
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Język włoski · Matura · maj 2015 (podstawowa)
- rok: 2015
- poziom: podstawowa
- typ: closed
- punkty: 5

## Treść

Zadanie 9. (0-5)
W zadaniach 9.1.-9.5. wybierz to wyrażenie, które jest tłumaczeniem fragmentu
podanego w nawiasie, poprawnie uzupełniającym lukę w zdaniu. Zakreśl literę A, B
albo C.
9.1.
(Jeśli będziesz umiał) parlare l’italiano, troverai un lavoro migliore.
A. Se dovrai
B. Se saprai
C. Se conoscerai
9.2.
Mio padre parte per Roma (z powodu) lavoro.
A. per modo di
B. per motivi di
C. per mezzo di
9.3.
Mario è (najwyższy) della classe.
A. più alto
B. altissimo
C. il più alto
9.4.
Questa torta è buona, (zjem) ancora un pezzo.
A. ne mangio
B. la mangio
C. lo mangio
9.5.
La mia professoressa di matematica mi (nauczyła) a calcolare a memoria.
A. ha insegnato
B. ha imparato
C. ha studiato
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJW-1P

## Rozwiązanie — maturazai.pl (AI)

**9.1.** ## Poprawna odpowiedź

**B** - Se saprai

## Sposób 1 - analiza tekstu

Zdanie do uzupełnienia:

> "(Jeśli będziesz umiał) parlare l'italiano, troverai un lavoro migliore."

"Jeśli będziesz umiał mówić po włosku" = "Se saprai parlare l'italiano"

- "umieć" = "sapere" (sapere + bezokolicznik = umieć coś robić)
- "będziesz umiał" = futuro di "sapere" = "saprai"

## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna

Analiza opcji:
- **A) Se dovrai** = "Se dovrai parlare" = Jeśli będziesz musiał mówić → "dovere" = musieć (obowiązek), nie umiejętność
- **B) Se saprai** = "Se saprai parlare" = Jeśli będziesz umiał mówić → "sapere + inf." = umieć → **POPRAWNA**
- **C) Se conoscerai** = "Se conoscerai parlare" = BŁĄD gramatyczny - "conoscere" nie łączy się z bezokolicznikiem; "conoscere" = znać (kogoś/coś konkretnego), nie "umieć"

Rozróżnienie kluczowe:
- "sapere + inf." = umieć (coś robić): "so parlare" = umiem mówić
- "conoscere + sost." = znać (kogoś/miejsce): "conosco Roma" = znam Rzym

## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

> 📋 **Klucz CKE - zadanie 9.1, max 1 pkt:**
> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**
> - **0 pkt** - A lub C

## Reference gramatyczny

> 📖 **Sapere vs Conoscere:**
> sapere + BEZOKOLICZNIK = umieć (coś robić): so guidare, sai cucinare, sappiamo nuotare
> conoscere + RZECZOWNIK = znać (kogoś/coś): conosco Maria, conosci Parigi?
> Futuro: sapere → saprò/saprai/saprà/sapremo/saprete/sapranno

## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Se dovrai (będziesz musiał) | dovere = musieć (obowiązek), nie umiejętność | Uczeń myli "musieć" z "umieć" |
| **B** | **Se saprai (będziesz umiał)** | **POPRAWNA** - sapere + inf. = umieć | - |
| C | Se conoscerai (będziesz znał) | conoscere + inf. = błąd; conoscere + rzeczownik | Uczeń myli sapere z conoscere |

## Typowe pułapki i uwaga

> ⚠️ **Uwaga:** "sapere vs conoscere" = klasyczna pułapka maturalna. Zapamiętaj: SAPERE + bezokolicznik (umieć coś robić), CONOSCERE + rzeczownik/zaimek (znać kogoś/coś).

**9.2.** ## Poprawna odpowiedź

**B** - per motivi di

## Sposób 1 - analiza tekstu

Zdanie do uzupełnienia:

> "Mio padre parte per Roma (z powodu) lavoro."

"z powodu pracy" = "per motivi di lavoro"

- "z powodu" = "per motivi di" (ze względów , z powodów )
- "per motivi di lavoro" = z powodów zawodowych / z powodu pracy

## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna

Analiza opcji:
- **A) per modo di** = "per modo di lavoro" = NIE ISTNIEJE jako idiom; "per modo di dire" = że tak powiem / żartem
- **B) per motivi di** = z powodu / ze względu na → "per motivi di lavoro" = z powodów zawodowych → **POPRAWNA**
- **C) per mezzo di** = za pomocą / przy użyciu → "per mezzo di lavoro" = za pomocą pracy = bez sensu kontekstowo

"motivo" = powód, przyczyna → "per motivi di" = z powodu (liczba mnoga: bardziej formalna wersja)

## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

> 📋 **Klucz CKE - zadanie 9.2, max 1 pkt:**
> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**
> - **0 pkt** - A lub C

## Reference gramatyczny

> 📖 **Wyrażenia przyczynowe:**
> per motivi di = z powodów (+ rzeczownik)
> a causa di = z powodu (+ rzeczownik, często negatywne)
> grazie a = dzięki (+ rzeczownik, pozytywne)
> per mezzo di = za pomocą, przy użyciu
> per modo di dire = że tak powiem

## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | per modo di (w sposób) | "per modo di" nie znaczy "z powodu" | Uczeń myli "modo" z "motivo" |
| **B** | **per motivi di (z powodów)** | **POPRAWNA** | - |
| C | per mezzo di (za pomocą) | "za pomocą pracy" = bez sensu | Uczeń nie zna różnicy |

## Typowe pułapki i uwaga

> ⚠️ **Uwaga:** "motivo" (powód) vs "mezzo" (środek/sposób) - bardzo podobne brzmienie w opcjach. Ucz się par: "per motivi di" (z powodów) i "per mezzo di" (za pomocą).

**9.3.** ## Poprawna odpowiedź

**C** - il più alto

## Sposób 1 - analiza tekstu

Zdanie do uzupełnienia:

> "Mario è (najwyższy) della classe."

"najwyższy" w odniesieniu do grupy (della classe) = **superlativo relativo** = "il più alto"

Forma: **il/la/i/le + più + przymiotnik** = stopień najwyższy względny.

## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna

Trzy stopnie przymiotnika "alto":
- **positivo**: alto = wysoki
- **comparativo di maggioranza**: più alto (di/che) = wyższy (niż)
- **superlativo relativo**: il più alto (della classe) = najwyższy (w klasie)
- **superlativo assoluto**: altissimo = bardzo wysoki / niezmiernie wysoki

Opcja A: "più alto" = wyższy NIŻ (ktoś) → komparatyw = "Mario è più alto di Luca" → NIE "della classe"
Opcja B: "altissimo" = superlativo assoluto = bardzo wysoki (BEZ odniesienia do grupy)
Opcja C: "il più alto" = superlativo relativo = najwyższy W GRUPIE (della classe) → **POPRAWNA**

## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

> 📋 **Klucz CKE - zadanie 9.3, max 1 pkt:**
> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**
> - **0 pkt** - A lub B

## Reference gramatyczny

> 📖 **Stopniowanie przymiotników:**
> Pozytyw: alto, bello, bravo
> Komparatyw: più alto (di/che) = wyższy niż
> Superlativo relativo: il più alto (della classe) = najwyższy w klasie
> Superlativo assoluto: altissimo = bardzo wysoki (bez porównania z grupą)

## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | più alto (wyższy) | Komparatyw wymaga "di/che" + osoba/rzecz, nie "della classe" | Uczeń stosuje komparatyw zamiast superlatywu |
| B | altissimo (bardzo wysoki) | Superlativo assoluto = bez odniesienia do grupy | Uczeń nie rozróżnia assoluto od relativo |
| **C** | **il più alto (najwyższy w klasie)** | **POPRAWNA** - "della classe" = wskaźnik relatywny | - |

## Typowe pułapki i uwaga

> ⚠️ **Uwaga:** Kluczowy wskaźnik: "della classe" (w klasie) = odniesienie do GRUPY = potrzebny superlativo RELATIVO (il più alto). Bez grupy użyj altissimo.

**9.4.** ## Poprawna odpowiedź

**A** - ne mangio

## Sposób 1 - analiza tekstu

Zdanie do uzupełnienia:

> "Questa torta è buona, (zjem) ancora un pezzo."

"zjem jeszcze kawałek (tej ciasto)" = "ne mangio ancora un pezzo"

- "ne" = zaimek partytywny = odnosi się do CZĘŚCI czegoś (kawałek TEGO ciasta)
- "ne mangio un pezzo" = zjem kawałek (z tego) → ne zastępuje "della torta"

## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna

Analiza opcji:
- **A) ne mangio** = zjem [kawałek] tego → "ne" partytywne zastępuje "di questa torta" → **POPRAWNA**
- **B) la mangio** = zjem ją (CAŁĄ tortę) → "la" = biernik = cały obiekt → bez "un pezzo" oznaczałoby całe ciasto
- **C) lo mangio** = zjem go (cały piernik/coś rodzaju męskiego) → błąd rodzaju ("torta" = rodzaj żeński) + błąd użycia

Zasada: "ne" = odnosi się do ILOŚCI/CZĘŚCI czegoś, zwłaszcza gdy mamy liczebnik lub "un pezzo".

"ne mangio **un pezzo**" = zjem **jeden kawałek** [z tego] → "ne" = partytywne odniesienie do torty.

## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

> 📋 **Klucz CKE - zadanie 9.4, max 1 pkt:**
> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**
> - **0 pkt** - B lub C

## Reference gramatyczny

> 📖 **Zaimek partytywny "ne":**
> "ne" zastępuje wyrażenie "di + rzeczownik" lub oznacza CZĘŚĆ/ILOŚĆ:
> "Vuoi del pane?" "Sì, ne voglio un po'." (= del pane)
> "Mangi delle mele?" "Ne mangio due." (= delle mele)
> Sygnał: liczebnik / "un pezzo" / "un po'" → użyj "ne"

## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| **A** | **ne mangio (zjem kawałek tego)** | **POPRAWNA** - ne partytywne | - |
| B | la mangio (zjem ją) | Odnosi się do całości, nie kawałka | Uczeń myśli: torta = żeński = la |
| C | lo mangio (zjem go) | Rodzaj męski - torta to żeński | Błąd rodzaju + kontekstu |

## Typowe pułapki i uwaga

> ⚠️ **Uwaga:** Gdy w zdaniu jest "un pezzo", "un po'", liczebnik + rzeczownik odnoszący się do już wspomnianego → zawsze "ne". To jeden z najczęstszych testów gramatycznych na maturze włoskiej.

**9.5.** ## Poprawna odpowiedź

**A** - ha insegnato

## Sposób 1 - analiza tekstu

Zdanie do uzupełnienia:

> "La mia professoressa di matematica mi (nauczyła) a calcolare a memoria."

"nauczyła mnie" (ktoś uczył kogoś czegoś) = "ha insegnato a qualcuno a fare qualcosa"

- Podmiot: "professoressa" (nauczycielka) → UCZY kogoś
- "insegnare a qualcuno a fare qc." = nauczyć kogoś robić coś

## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna

Kluczowe rozróżnienie:
- **insegnare** = uczyć (kogoś czegoś) → "la professoressa insegna" = nauczycielka uczy
- **imparare** = uczyć się (samemu) → "io imparo" = uczę się
- **studiare** = studiować/uczyć się (samemu, z książkami)

Analiza opcji:
- **A) ha insegnato** = passato prossimo od "insegnare" → nauczyła (mnie) → **POPRAWNA**
- **B) ha imparato** = nauczyła się (SAMA) → znaczenie odwrotne - to UCZEŃ uczy się, nie nauczyciel
- **C) ha studiato** = studiowała (SAMA) → też zbyt ogólne, bez sensu kontekstowego

Rekcja: "insegnare A qualcuno A fare qualcosa" → "mi ha insegnato A calcolare"

## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

> 📋 **Klucz CKE - zadanie 9.5, max 1 pkt:**
> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**
> - **0 pkt** - B lub C

## Reference gramatyczny

> 📖 **Insegnare vs Imparare:**
> insegnare (a qcn. a fare qc.) = uczyć (kogoś czegoś) → podmiot: NAUCZYCIEL
> imparare (a fare qc.) = nauczyć się (czegoś) → podmiot: UCZEŃ
> studiare = studiować, uczyć się (z materiałów)
> Rekcja: insegnare A + bezokolicznik: "mi insegna a scrivere"

## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| **A** | **ha insegnato (nauczyła)** | **POPRAWNA** - insegnare = uczyć kogoś | - |
| B | ha imparato (nauczyła się) | Imparare = uczyć się SAMEMU - nauczycielka się uczyła? | Uczeń myli insegnare z imparare |
| C | ha studiato (studiowała) | Studiare = uczyć się samemu, bez sensu przy nauczycielce | Uczeń stosuje zbyt ogólne słowo |

## Typowe pułapki i uwaga

> ⚠️ **Uwaga:** INSEGNARE vs IMPARARE to najczęstsza pułapka w j. włoskim. Zapamiętaj: nauczyciel INSEGNA (uczy innych), uczeń IMPARA (uczy się sam). Nigdy odwrotnie!

## Odpowiedź

**Odpowiedź (oficjalny klucz CKE):** 9. Zaimki oraz pospolite modyfikatory występujące przed przymiotnikiem lub przysłówkiem
(np. bardzo, dość, trochę) nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego
podpunktu polecenia.

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/jezyk-wloski-2015-maj-matura-podstawowa#page=10)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/jezyk-wloski-2015-maj-matura-podstawowa/zad/9)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=jezyk-wloski-2015-maj-matura-podstawowa%2Fzad%2F9)

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_