# Język włoski — zadanie 5

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/jezyk-wloski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/5
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Język włoski · Matura · maj 2016 (podstawowa)
- rok: 2016
- poziom: podstawowa
- typ: closed
- punkty: 3

## Treść

Zadanie 5. (0-3)
Przeczytaj trzy teksty o przyjęciach urodzinowych. Z podanych odpowiedzi wybierz
właściwą, zgodną z treścią tekstu. Zakreśl literę A, B albo C.
Tekst 1.
Desiderate che i vostri 18 anni siano davvero fuori dalla routine quotidiana? Ecco
una proposta per voi! Che cosa ha di speciale questo particolare mezzo di trasporto d’epoca
a due piani che vi proponiamo? Chi sogna un viaggio a Londra, o chi ci è già stato, apprezzerà
il nostro bus inglese che vi porterà in un viaggio virtuale. Uno spettacolo di luci e tante altre
cose vi permetteranno di creare un’atmosfera decisamente originale senza lasciare la Capitale
italiana. Lo spazio su due piani sarà teatro della festa più originale per il vostro diciottesimo
compleanno. Ci saranno giochi e musica accompagnati da straordinari effetti speciali
che lasceranno a bocca aperta voi e gli ospiti. Saltate a bordo per festeggiare nel più originale
dei modi!
adattato da: www.festa18anniaroma.org
5.1. L’agenzia propone per il diciottesimo compleanno di
A. fare un viaggio a Londra.
B. organizzare il ricevimento sull’autobus.
C. andare a vedere uno spettacolo a teatro.
Tekst 2.
A diciotto anni mi sentivo già come un trentenne snob che non voleva festeggiare il proprio
diciottesimo compleanno. Ho detto: no, grazie, non è per me. Ora che sto per compiere
ventotto anni mi sento diciottenne. Ho deciso, dunque, di tornare indietro nel tempo con te
e le persone che conoscevo a quell’epoca. Organizzo il mio diciottesimo compleanno con
i vestiti di quei tempi, ci sarà la musica che abbiamo ascoltato a scuola e ci divertiremo come
diciottenni. Ti vuoi teletrasportare nel passato insieme a me? Sono convinto che sarà
un’esperienza unica.
adattato da: www.distantisaluti.com
5.2. L’autore di questo testo
A. rifiuta l’invito alla festa di compleanno.
B. ringrazia per gli auguri di compleanno.
C. invita a una festa di compleanno.
Tekst 3.
Caro diario, anche se compivo i mitici 18 anni non mi aspettavo tanto da ieri sera.
In programma c’era solo una cena con i miei genitori. I nonni non sono potuti venire ma mi
hanno mandato un bel regalo. Ho detto a mia madre di non preparare niente di speciale.
Lei, però, non mi ha ascoltato. Ha fatto un cenone con tantissime cose da mangiare come nei
migliori ristoranti. Ha ordinato anche una torta al cioccolato squisitissima con sopra il mio
nome. Quando alle 20.00 è suonato il campanello e ho aperto la porta di casa ho visto tutti
i miei amici con un enorme orso di peluche e mazzi di rose rosse. È stata una serata
indimenticabile.
Tekst własny
5.3. In questo testo si parla di
A. una festa a sorpresa.
B. una serata dai nonni.
C. un pranzo al ristorante.
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJW-1P

## Rozwiązanie — maturazai.pl (AI)

**5.1.** ## Poprawna odpowiedź

**B** - *organizzare il ricevimento sull'autobus*

## Sposób 1 - analiza tekstu

Reklama agencji imprez propponuje wyjątkową oprawę 18. urodzin:

> "Lo spazio su due piani sarà teatro della festa più originale per il vostro diciottesimo compleanno. Ci saranno giochi e musica accompagnati da straordinari effetti speciali che lasceranno a bocca aperta voi e gli ospiti."

**Analiza:**
1. "un particolare mezzo di trasporto d'epoca a due piani" = wyjątkowy zabytkowy pojazd dwupiętrowy = autobus
2. "Lo spazio su due piani sarà teatro della festa" = przestrzeń na dwóch piętrach będzie sceną imprezy → impreza na autobusie
3. "bus inglese" = angielski autobus (double-decker)

Agencja proponuje zorganizowanie przyjęcia NA AUTOBUSIE → odpowiedź **B**.

## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna

Eliminacja błędnych opcji:
- **A** (wyjazd do Londynu): "Chi sogna un viaggio a Londra apprezzerà il nostro bus inglese che vi porterà in un viaggio VIRTUALE" → podróż do Londynu jest WIRTUALNA (na autobusie w Rzymie)
- **C** (spektakl w teatrze): "senza lasciare la Capitale italiana" = bez wyjazdu z włoskiej stolicy → to impreza w Rzymie, nie w teatrze. "Teatro" użyte jest metaforycznie ("sarà teatro della festa" = będzie sceną imprezy)

Kluczowe słowo: "bus inglese" (angielski autobus) + "su due piani" (dwupiętrowy) → przyjęcie na autobusie.

## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego

> **Reference - "sarà teatro di qualcosa" (metafora):**
> "teatro" dosłownie = teatr; metaforycznie = scena, miejsce gdzie coś się dzieje
> "Lo spazio sarà teatro della festa" = przestrzeń stanie się sceną imprezy (nie: teatrem dosłownym)

## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):**
> - **1 pkt** - odpowiedź **B**
> - **0 pkt** - odpowiedź A, C lub brak
> - Wymaganie szczegółowe: 3.3. Zdający znajduje w tekście określone informacje.

## Reference gramatyczny

W tym zadaniu wystarczy analiza tekstu i rozumienie metaforycznego użycia słowa "teatro".

## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Wyjazd do Londynu | Podróż do Londynu jest WIRTUALNA - autobus jest w Rzymie | Pułapka: "viaggio a Londra" pojawia się, ale jako podróż wirtualna |
| **B** | **Przyjęcie na autobusie** | **POPRAWNA** | - |
| C | Spektakl w teatrze | "teatro" użyte metaforycznie; impreza jest "senza lasciare la Capitale" | Pułapka: słowo "teatro" w tekście → uczeń myśli o teatrze dosłownym |

## Typowe pułapki i uwaga

> Uwaga: "viaggio virtuale" = WIRTUALNA podróż do Londynu - uczeń może pomylić z prawdziwą wycieczką. Autobus jest w Rzymie ("senza lasciare la Capitale italiana"), a Londyn to tylko atmosfera/motyw dekoracyjny.

> Uwaga: "sarà teatro della festa" - "teatro" tu to metafora (= arena, scena), NIE dosłowny teatr. To klasyczna pułapka na nierozumienie przenośnych znaczeń słów.

**5.2.** ## Poprawna odpowiedź

**C** - *invita a una festa di compleanno*

## Sposób 1 - analiza tekstu

Autor zaprasza odbiorcę na swoje 28. urodziny z motywem 18-stki:

> "Ho deciso, dunque, di tornare indietro nel tempo con te e le persone che conoscevo a quell'epoca. Organizzo il mio diciottesimo compleanno con i vestiti di quei tempi, ci sarà la musica che abbiamo ascoltato a scuola e ci divertiremo come diciottenni. Ti vuoi teletrasportare nel passato insieme a me?"

**Analiza:**
1. "tornare indietro nel tempo con TE" = wrócić w czasie razem Z TOBĄ → zaproszenie konkretnej osoby
2. "Ti vuoi teletrasportare nel passato insieme a me?" = Chcesz teleportować się do przeszłości razem ze mną? → bezpośrednie zaproszenie
3. Autor organizuje imprezę z motywem 18. urodzin (ma teraz 28 lat)

Intencja: zaproszenie na przyjęcie urodzinowe → odpowiedź **C**.

## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna

Eliminacja błędnych opcji:
- **A** (odmawia zaproszenia): autor ORGANIZUJE imprezę i zaprasza, nie odmawia
- **B** (dziękuje za życzenia): brak "grazie" ani żadnego podziękowania za urodzinowe życzenia

Kluczowe: "Ti vuoi teletrasportare ?" = pytanie retoryczne będące zaproszeniem (forma "ti" = Ci, tobie → kierowane do konkretnej osoby).

## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego

> **Reference - Intencja komunikacyjna: zaproszenie:**
> Formy zaproszenia po włosku:
> - Pytanie: "Ti vuoi unire a noi?" / "Vuoi venire ?"
> - Bezpośrednie: "Ti invito alla mia festa"
> - Retoryczne: "Ti vuoi teletrasportare?" = Czy chcesz się teleportować? (= przyjdź!)
> Kontekst + forma pytania = zaproszenie

## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):**
> - **1 pkt** - odpowiedź **C**
> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub brak
> - Wymaganie szczegółowe: 3.4. Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu.

## Reference gramatyczny

W tym zadaniu kluczowe jest określenie intencji nadawcy.

## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Odmawia zaproszenia | Autor ZAPRASZA, nie odmawia | Pułapka: "No, grazie, non è per me" na początku odnosi się do postawy z 18 lat, nie do teraźniejszości |
| B | Dziękuje za życzenia | Brak podziękowań za życzenia | Pułapka: kontekst urodzinowy → uczeń zakłada życzenia |
| **C** | **Zaprasza na przyjęcie** | **POPRAWNA** | - |

## Typowe pułapki i uwaga

> Uwaga: "No, grazie, non è per me" = To nie dla mnie (tak twierdził 10 lat temu, w wieku 18 lat). To cytowanie PRZESZŁEJ postawy, NIE obecne odmówienie zaproszenia. Uczeń może pomylić tę frazę z opcją A.

> Uwaga: Autor ma teraz 28 lat ("sto per compiere ventotto anni") ale organizuje przyjęcie w stylu 18. urodzin. Treść opcji C "invita a una festa di compleanno" jest poprawna niezależnie od charakteru tematycznego imprezy.

**5.3.** ## Poprawna odpowiedź

**A** - *una festa a sorpresa*

## Sposób 1 - analiza tekstu

Pamiętnik opisuje niespodziewane wydarzenie:

> "anche se compivo i mitici 18 anni non mi aspettavo tanto da ieri sera. In programma c'era solo una cena con i miei genitori."
> "Quando alle 20.00 è suonato il campanello e ho aperto la porta di casa ho visto tutti i miei amici con un enorme orso di peluche e mazzi di rose rosse."

**Analiza:**
1. "non mi aspettavo tanto" = nie spodziewałam się tyle → element niespodzianki
2. "In programma c'era solo una cena con i miei genitori" = planowana była tylko kolacja z rodzicami → nie spodziewała się gości
3. "ho visto tutti i miei amici" = zobaczyłam WSZYSTKICH przyjaciół → niespodzianka!

Kiedy ktoś się NIE spodziewa gości, a oni przychodzą → to **przyjęcie-niespodzianka** → odpowiedź **A**.

## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna

Eliminacja błędnych opcji:
- **B** (wieczór u dziadków): "I nonni non sono potuti venire" = dziadkowie NIE mogli przyjść → impreza nie była u dziadków
- **C** (obiad w restauracji): mama przygotowała "cenone" w domu ("Ha fatto un cenone con tantissime cose da mangiare"); "come nei migliori ristoranti" = jak w najlepszych restauracjach, ale TO NIE JEST restauracja

Kluczowe: "non mi aspettavo" + nieoczekiwane pojawienie się przyjaciół = festa a sorpresa (przyjęcie-niespodzianka).

## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego

> **Reference - "aspettarsi" = oczekiwać, spodziewać się:**
> "non mi aspettavo tanto" = nie spodziewałam się tyle
> "aspettarsi" (riflessivo) = spodziewać się (czegoś)
> Negacja "non mi aspettavo" + zaskoczenie = typowy opis niespodzianki

## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):**
> - **1 pkt** - odpowiedź **A**
> - **0 pkt** - odpowiedź B, C lub brak
> - Wymaganie szczegółowe: 3.1. Zdający określa główną myśl tekstu.

## Reference gramatyczny

> "Non mi aspettavo" - imperfetto od aspettarsi: brak oczekiwania/spodziewania się = klucz do rozpoznania "festa a sorpresa".

## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| **A** | **Przyjęcie-niespodzianka** | **POPRAWNA** | - |
| B | Wieczór u dziadków | Dziadkowie NIE przyszli ("non sono potuti venire") | Pułapka: dziadkowie są wspomniani jako NIEOBECNI |
| C | Obiad w restauracji | Mama gotowała w DOMU (nie w restauracji); "come nei migliori ristoranti" = porównanie | Pułapka: "come nei migliori ristoranti" → uczeń myśli o restauracji |

## Typowe pułapki i uwaga

> Uwaga: "Ha fatto un cenone come nei migliori ristoranti" = ugotowała kolację jak w najlepszych restauracjach - to PORÓWNANIE jakości, NIE informacja o miejscu (restauracja). Impreza odbywa się w domu.

> Uwaga: "a sorpresa" = niespodzianka / z zaskoczenia (festa a sorpresa = surprise party). Kluczem jest "non mi aspettavo" (nie spodziewałam się) jako potwierdzenie, że to była niespodzianka.

## Odpowiedź

**Odpowiedź (oficjalny klucz CKE):** 5. W przypadku podpunktów polecenia, które składają się z dwóch członów:
a. jeśli zdający w minimalnym stopniu nawiązał do jednego członu, a drugiego nie
zrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu.
b. jeśli zdający nawiązał do obydwu członów w minimalnym stopniu, należy uznać, że
odniósł się do danego podpunktu.
c. jeśli zdający rozbudował swoją wypowiedź tylko w zakresie jednego członu,
a drugiego nie zrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu.
d. jeśli zdający odniósł się do obydwu członów i przynajmniej jeden z nich przedstawił
w sposób bardziej szczegółowy, należy uznać, że rozwinął wypowiedź.
 przedstawisz problem związany z tym zakupem i wyjaśnisz, w jaki sposób go
rozwiązałeś(-aś)
La bicicletta non è arrivata in tempo e allora ho telefonato lo stesso giorno al negozio
chiedendo il motivo del ritardo. Mi hanno confermato la spedizione ma volevo essere
sicuro e quindi gli ho scritto anche un’e-mail. (rozwinął; jedna informacja dotycząca
problemu, rozbudowany opis sposobu rozwiązania).

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/jezyk-wloski-2016-maj-matura-podstawowa#page=5)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/jezyk-wloski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/5)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=jezyk-wloski-2016-maj-matura-podstawowa%2Fzad%2F5)

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_