# Język włoski — zadanie 8 > Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/jezyk-wloski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/8 > Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej. - arkusz: Język włoski · Matura · maj 2016 (podstawowa) - rok: 2016 - poziom: podstawowa - typ: closed - punkty: 5 ## Treść Zadanie 8. (0-5) Przeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny i gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl literę A, B albo C. LE CASE COSTRUITE SUGLI ALBERI Queste costruzioni si trovano in un villaggio del Piemonte. Il villaggio è in continuo sviluppo e la prima casa è stata costruita nel 2002. Le case si trovano a 6-7 metri 8.1. altezza e sono collegate tra loro da ponti di legno. In questo modo si può evitare il contatto con il terreno per passare da un luogo all’altro. La gente che ci abita non è isolata dal mondo e ogni giorno 8.2. per raggiungere il proprio posto di lavoro. Nel villaggio vivono biologi, infermieri, ricercatori, farmacisti. Per arrivarci si deve prendere un sentiero tra le montagne. L’ultimo pezzo si fa a piedi. Le case sono ovviamente fatte di legno e ci abitano dodici adulti ed una bimba di un anno. Ci sono case che hanno un 8.3. e una casa ancora in fase di costruzione che ne avrà tre. Per costruire questo straordinario villaggio dei sogni 8.4. vogliono molti materiali. Naturalmente tutti sono riciclabili o provengono da quello che offre il bosco. Gli abitanti di questo villaggio in continua espansione hanno tutto quello di cui hanno bisogno. Quasi tutti 8.5. telefonino, computer con Internet e ogni tipo di comodità. adattato da: www.mondoaeroporto.it 8.1. A. per B. da C. di 8.2. A. si sposti B. si sposta C. si spostano 8.3. A. piano B. terreno C. luogo 8.4. A. ne B. si C. ci 8.5. A. possiedono B. rimangono C. chiamano PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI! MJW-1P ## Rozwiązanie — maturazai.pl (AI) **8.1.** ## Poprawna odpowiedź **C** - *di* ## Sposób 1 - analiza tekstu Zdanie z luką: "Le case si trovano a 6-7 metri altezza" > "a N metri di altezza" = na wysokości N metrów - stała konstrukcja gramatyczna **Analiza:** Wyrażenie "a [liczba] metri di altezza" = na wysokości [liczba] metrów → stały idiom włoski. Przyimek "di" łączy "metri" z "altezza" (rzeczownik + di + rzeczownik = typowy włoski konstrukcja dopełniacza). ## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna Eliminacja: - **A (per)**: "a 6-7 metri per altezza" = bez sensu w tym kontekście - **B (da)**: "a 6-7 metri da altezza" = poprawne tylko gdy mówimy o odległości od jakiegoś punktu (np. "3 metri dal soffitto" = 3 metry od sufitu), ale "da altezza" bez artykułu i bez konkretnego punktu odniesienia jest niepoprawne - **C (di)**: "a 6-7 metri DI altezza" = na wysokości 6-7 metrów → **POPRAWNE** (di łączy miarę z cechą) Inne przykłady tej samej konstrukcji: - "una parete di 3 metri di altezza" = ściana o wysokości 3 metrów - "un bambino di 1 metro di altezza" = dziecko o wysokości 1 metra - "un pozzo di 10 metri di profondità" = studnia o głębokości 10 metrów ## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego > **Reference - Przyimek "di" w wyrażeniach miary:** > Konstrukcja: "a X [unità di misura] DI [dimensione]" > - "a 6 metri di altezza" = na wysokości 6 metrów > - "a 5 km di distanza" = w odległości 5 km > - "a 30 minuti di cammino" = w 30 minutach pieszo > DI łączy liczebnik+jednostkę miary z cechą (altezza, distanza, profondità) ## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co > **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):** > - **1 pkt** - odpowiedź **C (di)** > - **0 pkt** - odpowiedź A (per) lub B (da) > - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych. ## Reference gramatyczny > "a N metri DI altezza" - konstrukcja idiomatyczna: przyimek di łączy miarę z cechą fizyczną (altezza, larghezza, profondità, distanza). ## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne | Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka | | A | per | Brak uzasadnienia gramatycznego w tej konstrukcji | Pułapka: "per" jest powszechnym przyimkiem → uczeń go losuje | | B | da | "da" oznacza odległość od punktu ("3 metri dal suolo"), ale nie "a X metri da altezza" | Pułapka: "da" często służy do wyrażania miary (np. "una stanza da 3 euro" = pokój za 3 euro) | | **C** | **di** | **POPRAWNA** | - | ## Typowe pułapki i uwaga > Uwaga: "a X metri di altezza" vs "alto X metri" - oba wyrażenia znaczą to samo. "di altezza" to DOPEŁNIACZ miary. Nie mylić z "dall'altezza" (od wysokości) czy "per l'altezza" (ze względu na wysokość). > Uwaga: Inne wymiary używają tej samej konstrukcji: "di larghezza" (szerokość), "di profondità" (głębokość), "di lunghezza" (długość). Zapamiętaj wzorzec! **8.2.** ## Poprawna odpowiedź **B** - *si sposta* ## Sposób 1 - analiza tekstu Zdanie z luką: "ogni giorno per raggiungere il proprio posto di lavoro" Podmiot: "la gente che ci abita" = ludzie tam mieszkający **Analiza:** 1. Podmiot "la gente" = ludzie - gramatycznie LICZBA POJEDYNCZA (rzeczownik zbiorowy) 2. "la gente" wymaga czasownika w 3. osobie l. poj. 3. Tryb: indicativo (oznajmujący) - fakty o codziennym życiu 4. Czas: presente indicativo (opis codziennych czynności) Forma poprawna: "si sposta" = 3 os. l.poj. presente indicativo → odpowiedź **B**. ## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna Eliminacja: - **A (si sposti)**: congiuntivo presente (tryb łączący) → wymagałby zdania zależnego z "che" ("voglio che si sposti") - tu brak takiego kontekstu - **B (si sposta)**: indicativo presente, 3 os. l.poj. → POPRAWNE (la gente = singolare) - **C (si spostano)**: indicativo presente, 3 os. l.mn. → błędne, bo "la gente" rządzi liczbą pojedynczą Reguła kluczowa: "la gente" = SINGOLARE mimo że znaczy "ludzie" (pluralne znaczenie, singularna gramatyka). ## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego > **Reference - "la gente" jako rzeczownik zbiorowy singolare:** > "la gente" = ludzie (znaczenie mnogi, gramatyka pojedyncza) > Czasownik: zawsze 3 os. l.poj. presente > POPRAWNIE: "la gente SI SPOSTA", "la gente CAMMINA", "la gente PARLA" > BŁĘDNIE: "la gente si spostano", "la gente camminano" > Analogicznie: "la famiglia è " (nie: "la famiglia sono") ## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co > **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):** > - **1 pkt** - odpowiedź **B (si sposta)** > - **0 pkt** - odpowiedź A (si sposti) lub C (si spostano) > - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych. ## Reference gramatyczny > "La gente" - rzeczownik zbiorowy wymaga czasownika w 3 os. l.poj. (singolare). ## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne | Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka | | A | si sposti | Congiuntivo - wymaga zdania z "che" lub wyrażenia wątpliwości/życzenia | Pułapka: forma brzmi podobnie do B, różni się tylko końcówką | | **B** | **si sposta** | **POPRAWNA** | - | | C | si spostano | Liczba mnoga - błędna z podmiotem "la gente" | Pułapka: "la gente" znaczy "ludzie" (pl.) → uczeń wybiera formę plurale | ## Typowe pułapki i uwaga > Uwaga: "La gente" to jeden z najczęstszych błędów Polaków uczących się włoskiego. Po polsku "ludzie" → liczba mnoga → "chodzą". Po włosku "la gente" → SINGOLARE → "si sposta". Zapamiętaj: gente = singolare! > Uwaga: Różnica "si sposta" (indicativo) vs "si sposti" (congiuntivo) - litera "i" na końcu. W wypracowaniach uczniowie często mylą te dwie formy. Congiuntivo wymaga specjalnego kontekstu (wątpliwość, życzenie, po "che"), którego tu nie ma. **8.3.** ## Poprawna odpowiedź **A** - *piano* ## Sposób 1 - analiza tekstu Zdanie z luką: "Ci sono case che hanno un e una casa ancora in fase di costruzione che ne avrà tre." **Analiza:** 1. "case che hanno un " = domy mające jedno 2. "una casa che ne avrà TRE" = dom, który będzie miał TRZY (zastępowane przez "ne") 3. Coś w budynku, czego może być 1 lub 3 → to "piano" = piętro! 4. "un piano" = jedno piętro, "ne avrà tre" = będzie miał trzy piętra Kontekst: tekst mówi o domach na drzewach, o budynkach → piętra to logiczny element. ## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna Eliminacja: - **A (piano)**: "un piano" = jedno piętro; "ne avrà tre" = będzie miał trzy (piętra) → SPÓJNE - **B (terreno)**: "un terreno" = grunt/teren → nie liczy się w sztukach (3 tereny w domu? - bez sensu) - **C (luogo)**: "un luogo" = jedno miejsce; "ne avrà tre" = będzie miał trzy miejsca → bez sensu w kontekście budowlanym Kluczowe: "ne" = zaimek partytywny zastępujący "di + rzeczownik". "Ne avrà tre" = będzie ich mieć trzy (pianów = pięter). ## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego > **Reference - Zaimek "ne" jako zastępnik:** > "ne" zastępuje wyrażenie "di + rzeczownik" lub liczyć coś (z liczebnikiem) > "avere un piano → ne avrà tre" = mieć jedno piętro → będzie miał ich trzy > "ne" tutaj = "di piani" (pięter) > > **Uwaga na znaczenie "piano":** > "il piano" (1) = piętro (w budynku) > "il piano" (2) = plan (np. un piano di lavoro) > "il piano" (3) = pianino (instrument) > Tu: kontekst budowlany → "piano" = piętro ## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co > **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):** > - **1 pkt** - odpowiedź **A (piano)** > - **0 pkt** - odpowiedź B (terreno) lub C (luogo) > - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych. ## Reference gramatyczny > "Piano" = piętro (w kontekście budowlanym). "Ne" = zaimek partytywny: "ne avrà tre" = będzie miał ich trzy (pięter). ## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne | Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka | | **A** | **piano** | **POPRAWNA** | - | | B | terreno | Nie liczy się w sztukach (3 tereny?); "terreno" = grunt, podłoże | Pułapka: tekst mówi o "evitare il contatto con il terreno" - "terreno" jest w tekście w innym sensie | | C | luogo | "3 luoghi" w domu - bez sensu w kontekście budowlanym | Pułapka: "luogo" = miejsce - ogólne słowo | ## Typowe pułapki i uwaga > Uwaga: "piano" to słowo wieloznaczne w języku włoskim: piętro / plan / pianino / miękko/powoli (przysłówek). W kontekście "case che hanno un piano" → jedynie znaczenie PIĘTRO ma sens. > Uwaga: "ne avrà tre" - "ne" zastępuje "piani" (pięter). Bez "ne" zdanie brzmiałoby: "una casa che avrà tre piani" = dom który będzie miał trzy piętra. Zapamiętaj: "ne" z liczebnikiem = ile czegoś (ile pięter, ile samochodów, ile dni). **8.4.** ## Poprawna odpowiedź **C** - *ci* ## Sposób 1 - analiza tekstu Zdanie z luką: "Per costruire questo straordinario villaggio dei sogni vogliono molti materiali." **Analiza:** Chodzi o czasownik bezosobowy "volerci" = być potrzebnym (w sensie bezosobowym): - "ci vuole tempo" = potrzeba czasu / to zajmuje czas - "ci vogliono molti soldi" = potrzeba dużo pieniędzy - "ci vogliono molti materiali" = potrzeba wielu materiałów → odpowiedź C ## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna Eliminacja: - **A (ne)**: "ne vogliono molti materiali" - bez sensu; "ne" zastępuje wyrażenie z "di", brak tu takiego kontekstu - **B (si)**: "si vogliono molti materiali" - forma si passivante (strona bierna) brzmiałaby "si vogliono molti materiali" ale to nie jest naturalny wyraz tego zdania po włosku; "si" + voler e = "si vuole" (chce się), nie "potrebbero servire" - **C (ci)**: "ci vogliono molti materiali" → bezosobowy "volerci" w 3 os. l.mn. (bo "materiali" jest podmiotem gramatycznym w zdaniu z "ci vuole/vogliono") Reguła: "volerci" = zajmować (czas/wysiłek) lub być potrzebnym - "Ci vuole" + singolare: "ci vuole un'ora" = potrzeba godziny - "Ci vogliono" + plurale: "ci vogliono due ore" = potrzeba dwóch godzin - "Ci vogliono molti materiali" = potrzeba wielu materiałów (plurale → vogliono) ## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego > **Reference - "Volerci" (bezosobowe):** > Forma: ci + voler e (presente) > - l.poj.: "ci vuole" + singolare (ci vuole tempo, ci vuole coraggio) > - l.mn.: "ci vogliono" + plurale (ci vogliono soldi, ci vogliono due giorni) > Użycie: coś jest potrzebne / zajmuje tyle a tyle > Nie mylić z "volere" (chcieć) w innych konstrukcjach ## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co > **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):** > - **1 pkt** - odpowiedź **C (ci)** > - **0 pkt** - odpowiedź A (ne) lub B (si) > - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych. ## Reference gramatyczny > "Volerci" bezosobowe: "ci vogliono molti materiali" = potrzeba wielu materiałów. > "ci vuole/vogliono" - konkordancja z podmiotem gramatycznym (sing./pl.). ## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne | Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka | | A | ne | "Ne vogliono" - bez sensu (ne zastępuje wyrażenie z "di") | Pułapka: "ne" to częsty zaimek → uczeń próbuje go tu zastosować | | B | si | "Si vogliono" = forma passivante, ale brzmi nienaturalnie w tym zdaniu | Pułapka: "si" jako partykuła bezosobowa; "si vogliono" techniczne możliwe ale "ci vogliono" jest tu poprawne | | **C** | **ci** | **POPRAWNA** | - | ## Typowe pułapki i uwaga > Uwaga: "ci vuole" vs "ci vogliono" - liczba zależy od podmiotu gramatycznego: > - "ci vuole un'ora" (godzina = singolare → vuole) > - "ci vogliono due ore" (dwie godziny = plurale → vogliono) > - "ci vogliono molti materiali" (materiały = plurale → vogliono) > Uwaga: "Volerci" to jeden z trudniejszych idiomów włoskich dla Polaków. W polskim "potrzeba" jest nieodmienna, po włosku czasownik się dopasowuje do podmiotu (materiałów). **8.5.** ## Poprawna odpowiedź **A** - *possiedono* ## Sposób 1 - analiza tekstu Zdanie z luką: "Quasi tutti telefonino, computer con Internet e ogni tipo di comodità." **Analiza:** 1. Podmiot: "Quasi tutti" = prawie wszyscy (l.mn.) 2. Dopełnienie: "telefonino, computer e ogni tipo di comodità" = telefon, komputer, wszelkie wygody 3. Logika: "prawie wszyscy POSIADAJĄ telefon i komputer" → "possiedono" = posiadają → odpowiedź A ## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna Eliminacja: - **A (possiedono)**: "possedere" = posiadać, mieć. "Quasi tutti possiedono telefonino, computer" = prawie wszyscy posiadają telefon, komputer → SPÓJNE ZNACZENIOWO - **B (rimangono)**: "rimanere" = pozostawać. "Quasi tutti rimangono telefonino" = prawie wszyscy pozostają telefon → BRAK SENSU - **C (chiamano)**: "chiamare" = nazywać / dzwonić. "Quasi tutti chiamano telefonino" = prawie wszyscy dzwonią telefon → błędna składnia (chiamare wymaga innego dopełnienia) Jedyny czasownik pasujący semantycznie i składniowo: "possiedono" (mają/posiadają). ## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego > **Reference - "Possedere" (posiadać):** > Coniugazione presente indicativo: > io possIEdo / tu possIEdi / lui-lei possIEde > noi possediamo / voi possedete / loro possIEdono > Forma 3 os. l.mn.: "possiedono" (dyftong ie!) > Nie mylić z "possono" (mogą) - to "potere" ## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co > **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt):** > - **1 pkt** - odpowiedź **A (possiedono)** > - **0 pkt** - odpowiedź B (rimangono) lub C (chiamano) > - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych. ## Reference gramatyczny > "Possedere" - czasownik nieregularny: possIEdo, possIEdi, possIEde, possediamo, possedete, possIEdono. Dyftong "ie" w formach z akcentem na rdzeniu. ## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne | Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka | | **A** | **possiedono** | **POPRAWNA** | - | | B | rimangono | "Rimangono telefonino" = pozostają telefon → brak sensu semantycznego | Pułapka: "rimanere" jest powszechnym czasownikiem → uczeń próbuje go tu zastosować | | C | chiamano | "Chiamano telefonino" - niepoprawna składnia; "chiamare" wymaga żywotnego obiektu lub numeru | Pułapka: "chiamare" kojarzy się z telefonem (dzwonić), ale nie pasuje do tej składni | ## Typowe pułapki i uwaga > Uwaga: "Quasi tutti" = prawie wszyscy → wymaga czasownika w 3 os. l.mn. "Quasi tutti possiedono" (nie: quasi tutto possiede). > Uwaga: "possiedono" ma dyftong IE (wymawia się "poss-YE-do-no"). To nieregularna forma od "possedere". Czasownik akcent przesuwa się na rdzeń w formach singolare i 3 os. l.mn. → stąd dyftong "ie" (jak w "piede" = stopa, "piedistallo" = postument). ## Odpowiedź **Odpowiedź (oficjalny klucz CKE):** 8. Realizacja podpunktu polecenia przy pomocy co najmniej trzech słów/wyrażeń odnoszących się do różnych aspektów, jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.  opiszesz zakupiony sprzęt Era grande, nera e cara. ## Linki - [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/jezyk-wloski-2016-maj-matura-podstawowa#page=9) - [dane JSON](https://matura.lol/api/question/jezyk-wloski-2016-maj-matura-podstawowa/zad/8) - [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=jezyk-wloski-2016-maj-matura-podstawowa%2Fzad%2F8) _Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_