# Język włoski — zadanie 9

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/jezyk-wloski-2018-maj-matura-podstawowa/zad/9
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Język włoski · Matura · maj 2018 (podstawowa)
- rok: 2018
- poziom: podstawowa
- typ: closed
- punkty: 5

## Treść

Zadanie 9. (0-5)
W zadaniach 9.1.-9.5. wybierz wyraz, który poprawnie uzupełnia luki w obydwu
zdaniach. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.
9.1.
Ora devi fare un po’ di ordine. Metti tutte le cose in questo , per favore!
Questo ragazzo ha sempre un di storie interessanti da raccontare.
A. cassetto
B. sacco
C. posto
9.2.
Sei veramente un genio! La tua idea mi sembra !
La pietra di quest’anello è come una stella.
A. buona
B. ottima
C. brillante
9.3.
Prima di tornare a casa devo da un’amica.
Quest’anno ho deciso di le vacanze in città.
A. aspettare
B. andare
C. passare
9.4.
Non vado a ballare perché di nuovo mi fa male la
Luigi è innamorato cotto: ha perso la per questa ragazza.
A. testa
B. gamba
C. schiena
9.5.
Marcello ha deciso di partire per l’Italia insieme suo padre.
Domani andiamo teatro, sono proprio contento.
A. a
B. in
C. con
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJW-1P

## Rozwiązanie — maturazai.pl (AI)

**9.1.** ## Poprawna odpowiedź
**B** - sacco

## Sposób 1 - analiza obu zdań (use of English / leksyka)
Zdanie 1: "Ora devi fare un po' di ordine. Metti tutte le cose in questo , per favore!"
→ "Metti tutte le cose in questo " = Włóż wszystkie rzeczy do tego
→ Kontekst: sprzątanie, wkładanie rzeczy → "sacco" (worek/torba) pasuje

Zdanie 2: "Questo ragazzo ha sempre un di storie interessanti da raccontare."
→ "un sacco di storie" = dosłownie "worek historii" = mnóstwo historii
→ "un sacco di" = mnóstwo, dużo (idiom) → bardzo częste wyrażenie

Analiza opcji:
- "cassetto" (A) = szuflada → wkładamy do szuflady, ale "un cassetto di storie" to nie idiom
- "sacco" (B) = worek / "un sacco di" = mnóstwo → pasuje do obu zdań
- "posto" (C) = miejsce → "metti le cose in questo posto" brzmi nienaturalnie; "un posto di storie" - nie ma takiego idiomu

→ **Wniosek:** B "sacco" pasuje do obu zdań.

## Sposób 2 - analiza idiomów

**"un sacco di"** = mnóstwo czegoś (idiom częstszy w języku potocznym):
- "un sacco di soldi" = mnóstwo pieniędzy
- "un sacco di tempo" = mnóstwo czasu
- "un sacco di problemi" = mnóstwo problemów
- "un sacco di storie" = mnóstwo historyjek

## Wzór
Idiom: **un sacco di + sostantivo** = mnóstwo, dużo (potocznie)

Inne synonimy:
- **un sacco di** = tanto/tanta + sostantivo = molti/molte + sostantivo
- "Ho un sacco di amici" = "Ho tanti amici" = Mam mnóstwo przyjaciół

## Punkty CKE
> **Klucz CKE - zadanie 9.1 (max 1 pkt):**
> - **1 pkt** - B (sacco)
> - **0 pkt** - A lub C
> - Kluczowy idiom: "un sacco di" = mnóstwo → typowe dla języka potocznego włoskiego

**9.2.** ## Poprawna odpowiedź
**C** - brillante

## Sposób 1 - analiza obu zdań (leksyka)
Zdanie 1: "Sei veramente un genio! La tua idea mi sembra !"
→ "sei un genio" = jesteś geniuszem → idea geniusza = "brillante" (błyskotliwa, świetna)

Zdanie 2: "La pietra di quest'anello è come una stella."
→ "come una stella" = jak gwiazda (świeci, błyszczy) → "brillante" = błyszcząca, lśniąca

Analiza opcji:
- "buona" (A) = dobra → "buona idea" jest naturalne, ale "pietra buona come una stella" nie ma sensu
- "ottima" (B) = świetna (stopień najwyższy) → "ottima idea" OK, ale "pietra ottima come una stella" - nie ma sensu wizualnego
- "brillante" (C) = błyskotliwa (metaforycznie) / błyszcząca (dosłownie) → pasuje do obu znaczeń

→ **Wniosek:** C "brillante" łączy znaczenie przenośne (genialna idea) i dosłowne (błyszcząca jak gwiazda).

## Sposób 2 - polisemia "brillante"
- **brillante** (przymiotnik) = 1. błyszczący, lśniący (o kamieniu, powierzchni) 2. błyskotliwy, świetny (o osobie, idei)
- Zadanie 9.2 wykorzystuje właśnie polisemię - oba zdania wymagają "brillante" w różnych znaczeniach

## Wzór
Przymiotniki oceniające - stopniowanie:
- **buono** → migliore (komparativo) → ottimo (superlativo assoluto)
- **brillante** = świetny / błyszczący (nie ma nieregularnego stopniowania)
- "come una stella" = jak gwiazda → porównanie = simile

## Punkty CKE
> **Klucz CKE - zadanie 9.2 (max 1 pkt):**
> - **1 pkt** - C (brillante)
> - **0 pkt** - A lub B
> - Kluczowa umiejętność: rozpoznanie polisemii słowa "brillante" (błyskotliwy / błyszczący)

**9.3.** ## Poprawna odpowiedź
**C** - passare

## Sposób 1 - analiza obu zdań (leksyka)
Zdanie 1: "Prima di tornare a casa devo da un'amica."
→ "passare da qualcuno" = wpaść do kogoś, zajść do kogoś → "devo passare da un'amica" = muszę zajść do przyjaciółki

Zdanie 2: "Quest'anno ho deciso di le vacanze in città."
→ "passare le vacanze" = spędzić wakacje → bardzo częste wyrażenie

Analiza opcji:
- "aspettare" (A) = czekać → "aspettare da un'amica" nie ma sensu; "aspettare le vacanze" = czekać na wakacje (ale nie "spędzić")
- "andare" (B) = iść → "andare da un'amica" OK, ale "andare le vacanze" jest gramatycznie błędne
- "passare" (C) = 1. zajść do kogoś ("passare da") 2. spędzić (czas) → pasuje do obu zdań

→ **Wniosek:** C "passare" - polisemiczne zastosowanie.

## Sposób 2 - analiza kolokacji "passare"

**passare** ma kilka znaczeń:
1. **passare da** + osoba/miejsce = zajść do kogoś/gdzieś
- "passo da te stasera" = zajdę do ciebie dziś wieczorem
2. **passare + czas** = spędzić (czas)
- "passare le vacanze" = spędzić wakacje
- "passare il tempo" = spędzać czas
3. **passare** = przechodzić, mijać (dosłownie)

## Wzór
Kolokacje z "passare":
- **passare da qualcuno** = zajść do kogoś
- **passare le vacanze** = spędzić wakacje
- **passare del tempo** = spędzić czas
- **passare da un posto** = przejść przez jakieś miejsce

## Punkty CKE
> **Klucz CKE - zadanie 9.3 (max 1 pkt):**
> - **1 pkt** - C (passare)
> - **0 pkt** - A lub B
> - "passare le vacanze" to stała kolokacja - trzeba ją znać na pamięć

**9.4.** ## Poprawna odpowiedź
**A** - testa

## Sposób 1 - analiza obu zdań (leksyka + idiomy)
Zdanie 1: "Non vado a ballare perché di nuovo mi fa male la "
→ Boli coś fizycznego, przez co nie może tańczyć → "testa" (głowa), "gamba" (noga) lub "schiena" (plecy) możliwe
→ "testa" jest najbardziej neutralna i pasuje

Zdanie 2: "Luigi è innamorato cotto: ha perso la per questa ragazza."
→ "essere innamorato cotto" = być szaleńczo zakochanym (idiom: cotto = gotowany/upieczony = totalnie)
→ "perdere la testa" = stracić głowę (za kimś) = szaleńczo się zakochać (IDIOM)

→ **Wniosek:** A "testa" - zarówno "fa male la testa" (boli głowa) jak i "ha perso la testa" (stracił głowę).

## Sposób 2 - eliminacja opcji przez idiom

| Opcja | Zdanie 1 | Zdanie 2 | Oba pasują? |
| A | mi fa male la **testa** | ha perso la **testa** (= idiom: stracić głowę za kimś) | **TAK** |
| B | mi fa male la **gamba** | ha perso la **gamba** → nie ma takiego idiomu | NIE |
| C | mi fa male la **schiena** | ha perso la **schiena** → nie ma takiego idiomu | NIE |

## Wzór
Idiomy z częściami ciała:
- **perdere la testa** = stracić głowę (dosłownie lub z miłości)
- **essere innamorato cotto** = być szaleńczo zakochanym
- **fare male** = boleć → "mi fa male la testa" = boli mnie głowa
- **avere mal di testa** = mieć ból głowy (synonim)

## Punkty CKE
> **Klucz CKE - zadanie 9.4 (max 1 pkt):**
> - **1 pkt** - A (testa)
> - **0 pkt** - B lub C
> - Klucz: idiom "perdere la testa per qualcuno" = stracić dla kogoś głowę (zakochać się szaleńczo)

**9.5.** ## Poprawna odpowiedź
**A** - a

## Sposób 1 - analiza obu zdań (gramatyka: przyimki)
Zdanie 1: "Marcello ha deciso di partire per l'Italia insieme suo padre."
→ "insieme a" = razem z (ktoś) → "insieme a suo padre" = razem z ojcem
→ UWAGA: "insieme" łączy się z "a", NIE z "con": "insieme a" jest bardziej formalne/poprawne

Zdanie 2: "Domani andiamo teatro, sono proprio contento."
→ "andare a teatro" = iść do teatru → stała kolokacja z przyimkiem "a"

Analiza opcji:
- "a" (A): "insieme a suo padre" + "andare a teatro" → oba pasują
- "in" (B): "insieme in suo padre" → błąd; "andare in teatro" → błąd gramatyczny
- "con" (C): "insieme con suo padre" → możliwe potocznie, ale "andare con teatro" → błąd

→ **Wniosek:** A "a" pasuje do obu zdań.

## Sposób 2 - kolokacje z przyimkiem "a"

**Stałe kolokacje z "a" - miejsca kulturalne:**
- **andare a teatro** = iść do teatru
- **andare al cinema** = iść do kina (a + il = al)
- **andare a scuola** = iść do szkoły
- **andare a casa** = iść do domu

**"insieme a" vs "insieme con":**
- "insieme a" = razem z (częstszy i bardziej poprawny)
- "insieme con" = razem z (potoczny, akceptowany)
- W zadaniu maturalnym → "insieme a" (opcja A)

## Wzór
Stałe kolokacje z "a":
- **a teatro / a scuola / a casa / a letto** = do teatru / szkoły / domu / łóżka
- **insieme a** = razem z (ktoś)
- Nie mylić: "andare in" + kraj/region/kontynent: "andare in Italia", "andare in Francia"

## Punkty CKE
> **Klucz CKE - zadanie 9.5 (max 1 pkt):**
> - **1 pkt** - A (a)
> - **0 pkt** - B lub C
> - "insieme a" i "andare a teatro" to kolokacje, które trzeba znać na pamięć

## Odpowiedź

**Odpowiedź (oficjalny klucz CKE):** 9. Zaimki oraz pospolite modyfikatory występujące przed przymiotnikiem lub przysłówkiem
(np. bardzo, dość, trochę) nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu
polecenia.

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/jezyk-wloski-2018-maj-matura-podstawowa#page=10)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/jezyk-wloski-2018-maj-matura-podstawowa/zad/9)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=jezyk-wloski-2018-maj-matura-podstawowa%2Fzad%2F9)

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_