# Język włoski — zadanie 5

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/jezyk-wloski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/5
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Język włoski · Matura · maj 2019 (podstawowa)
- rok: 2019
- poziom: podstawowa
- typ: closed
- punkty: 3

## Treść

Zadanie 5. (0-3)
Przeczytaj trzy teksty związane z podróżami morskimi. Z podanych odpowiedzi wybierz
właściwą, zgodną z treścią tekstu. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.
Tekst 1.
ALLA SCOPERTA DEL POLO NORD
Se vuoi vivere un’avventura indimenticabile, il viaggio di 14 giorni fino al Polo Nord con il
rompighiaccio “Vittoria” fa proprio per te. La nave dispone di varie comodità: i pasti
abbondanti, il servizio professionale, l’ambiente piacevole. A bordo della nave troverai una
piscina climatizzata e una palestra. Nel salone potrai fare uno spuntino e conoscere i compagni
di viaggio. Durante la navigazione vedrai numerose specie di fauna artica, foche, uccelli e orsi
polari. Non aspettare! Compila il formulario e noi ti contatteremo.
adattato da www.terrepolari.com
5.1. Il testo presentato è caratteristico per
A. un romanzo d’avventura.
B. un diario di viaggio.
C. un’offerta turistica.
Tekst 2.
IN MARE APERTO
Il giorno dopo le navi erano pronte, il carico di cibo e di acqua completato, gli uomini erano
seduti ai remi. Sono salito su una nave reale. La mia. Ho dato il segnale della partenza. La flotta
ha fatto un ampio cerchio all’interno del porto, poi io per primo sono uscito in mare aperto.
Dopo nove giorni tranquilli, poco prima dell’alba, ho visto all’orizzonte una massa scura, il
profilo di una montagna impossibile da confondere con qualsiasi altra terra. Era Itaca. La mia
isola, il suo profumo, il suo colore, i suoi contorni erano per me come un sogno desiderato
a lungo. Gli occhi si riempivano di lacrime. Stavo per toccare i sassi, la sabbia e le rocce, stavo
per vedere mio figlio.
adattato da Valerio Massimo Manfredi Il mio nome è nessuno
5.2. L’autore del testo descrive
A. il ritorno in patria.
B. le difficoltà del viaggio.
C. l’aspetto di una nave reale.
Tekst 3.
LA SPEDIZIONE
Il 17 aprile 1524 il navigatore italiano Giovanni da Verrazzano, nato a Greve nei pressi di
Firenze in una famiglia povera, entrava con la sua nave nel porto di New York. Il re di Francia
Francesco I aveva chiesto al grande navigatore Verrazzano di esplorare il continente americano
per trovare un nuovo percorso verso il Pacifico. L’impresa era partita in grande stile. Anche se
voluta dal re francese, in realtà non era stata pagata da lui. Lo stesso Verrazzano aveva chiesto
un aiuto economico ai mercanti fiorentini che disponevano di grosse somme di denaro.
adattato da www.corriere.it
5.3. Chi aveva finanziato la spedizione di Giovanni da Verrazzano?
A. Il re di Francia.
B. Lo stesso Verrazzano.
C. I ricchi cittadini di Firenze.
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJW-1P

## Rozwiązanie — maturazai.pl (AI)

**5.1.** ## Poprawna odpowiedź
**C** - un'offerta turistica (oferta turystyczna)

## Sposób 1 - analiza tekstu (Tekst 1 - ALLA SCOPERTA DEL POLO NORD)

> "Se vuoi vivere un'avventura indimenticabile, il viaggio di 14 giorni fino al Polo Nord con il rompighiaccio 'Vittoria' fa proprio per te."

> "Non aspettare! Compila il formulario e noi ti contatteremo."

Tekst ma cechy typowej oferty turystycznej: adresuje się bezpośrednio do czytelnika ("Se vuoi", "troverai", "fa proprio per te"), opisuje atrakcje (piscina, palestra, fauna), podaje czas trwania (14 giorni), wzywa do działania ("Compila il formulario").

→ **Wniosek:** C jest poprawne - to oferta turystyczna.

## Sposób 2 - eliminacja opcji

- A ("romanzo d'avventura") - powieść przygodowa to narracja fikcyjna, pisana w 3 os. lub 1 os. narracyjnej. Ten tekst zwraca się bezpośrednio do czytelnika (2 os.) i zawiera formularz kontaktowy.
- B ("diario di viaggio") - dziennik podróży to relacja osobista z przeżytej podróży (czas przeszły, 1 os.). Ten tekst jest w czasie teraźniejszym/przyszłym i reklamuje podróż.

## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego

> **Reference - Typy tekstów włoskich:**
> - Offerta turistica: forma reklamowa, imperativo ("Compila!"), 2 os. ("ti contatteremo"), opis usług
> - Romanzo: narracja fikcyjna, 3 os., brak formularza
> - Diario di viaggio: relacja z własnych przeżyć, czas przeszły, 1 os.

## Schemat oceniania CKE

> **Klucz CKE - zadanie 5.1., max 1 pkt:**
> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**
> - **0 pkt** - A lub B

## Reference gramatyczny

> **Reference - Offerta turistica:**
> Cechy: tryb rozkazujący (imperativo), zaimki 2 os. ("ti", "te"), opis udogodnień, cena/czas, wezwanie do działania (CTA), formularz kontaktowy.

## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Powieść przygodowa | Brak narracji fikcyjnej, jest formularz | Słowo "avventura" w tekście |
| B | Dziennik podróży | Brak relacji z przeszłości, czas przyszły + imperativo | "Polo Nord" kojarzy się z ekspedycją/dziennikiem |
| **C** | **POPRAWNA** | Formularz + imperativo + opis usług + "ti contatteremo" | - |

## Typowe pułapki

> Uwaga: Słowo "avventura" (przygoda) pojawia się w tekście, co może mylnie kojarzyć z powieścią przygodową. Kluczowy wskaźnik gatunku to "Compila il formulario" - formularz rejestracyjny to cecha oferty turystycznej, nie powieści.

**5.2.** ## Poprawna odpowiedź
**A** - il ritorno in patria (powrót do ojczyzny)

## Sposób 1 - analiza tekstu (Tekst 2 - IN MARE APERTO)

> "Ho visto all'orizzonte una massa scura, il profilo di una montagna impossibile da confondere con qualsiasi altra terra. Era Itaca."

> "La mia isola, il suo profumo, il suo colore, i suoi contorni erano per me come un sogno desiderato a lungo."

> "Stavo per toccare i sassi, la sabbia e le rocce, stavo per vedere mio figlio."

Narrator (Odys/Odyseusz) zmierzał ku Itace - swojej ojczyźnie - po długiej podróży. "La mia isola" (moja wyspa), "stavo per vedere mio figlio" (miałem zaraz zobaczyć syna) - to emocjonalny powrót do domu.

→ **Wniosek:** A jest poprawne - opis powrotu do ojczyzny.

## Sposób 2 - eliminacja opcji

- B ("le difficoltà del viaggio") - podróż była "nove giorni tranquilli" (9 spokojnych dni). Brak trudności - wręcz odwrotnie, podróż była spokojna.
- C ("l'aspetto di una nave reale") - statek jest wspomniony krótko na początku, ale główny temat to dotarcie do Itaki.

## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego
W tym zadaniu wystarczy analiza tekstu. Reference gramatyczny nie jest potrzebny.

## Schemat oceniania CKE

> **Klucz CKE - zadanie 5.2., max 1 pkt:**
> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**
> - **0 pkt** - B lub C

## Reference gramatyczny
W tym zadaniu wystarczy analiza tekstu. Reference gramatyczny nie jest potrzebny.

## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| **A** | **POPRAWNA** | "Era Itaca. La mia isola stavo per vedere mio figlio" | - |
| B | Trudności podróży | "nove giorni tranquilli" = 9 spokojnych dni | Słowo "mare aperto" może sugerować niebezpieczeństwo |
| C | Wygląd królewskiego statku | Statek wspomniany krótko w 1. zdaniu, nie jest głównym tematem | Wzmianka o "nave reale" w transkrypcji |

## Typowe pułapki

> Uwaga: Tekst pochodzi z powieści Valerio Massimo Manfrediego *Il mio nome è nessuno* - to literacka adaptacja historii Odyseusza. "Itaca" = Itaka = ojczyzna Odyseusza. Znajomość mitologii może pomóc w identyfikacji kontekstu.

> Uwaga: "Stavo per + infinito" = miałem właśnie coś zrobić (zbliżało się). "Stavo per toccare i sassi" = zaraz miałem dotknąć kamieni (prawie dotarł).

**5.3.** ## Poprawna odpowiedź
**C** - I ricchi cittadini di Firenze (bogaci obywatele Florencji)

## Sposób 1 - analiza tekstu (Tekst 3 - LA SPEDIZIONE)

> "Lo stesso Verrazzano aveva chiesto un aiuto economico ai mercanti fiorentini che disponevano di grosse somme di denaro."

> "Anche se voluta dal re francese, in realtà non era stata pagata da lui."

Tekst wyraźnie mówi: król Francji CHCIAŁ wyprawy, ale jej NIE zapłacił. Zapłacili "mercanti fiorentini" (kupcy florenccy) - czyli bogaci obywatele Florencji.

→ **Wniosek:** C jest poprawne - florenccy kupcy sfinansowali wyprawę.

## Sposób 2 - eliminacja opcji

- A ("il re di Francia") - wykluczone przez "in realtà non era stata pagata da lui" (w rzeczywistości nie zapłacił za nią)
- B ("Lo stesso Verrazzano") - Verrazzano prosił kupców o pomoc ("aveva chiesto un aiuto economico") - czyli SAM nie miał pieniędzy, zwrócił się do innych

## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego

> **Reference - Passato prossimo vs Passato remoto vs Trapassato prossimo:**
> "non era stata pagata" = trapassato prossimo passivo (wypadek przed innym wypadkiem w przeszłości). Oznacza: mimo że wyprawa była zamówiona przez króla, nie była przezeń opłacona.

## Schemat oceniania CKE

> **Klucz CKE - zadanie 5.3., max 1 pkt:**
> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**
> - **0 pkt** - A lub B

## Reference gramatyczny

> **Reference - Trapassato prossimo:**
> Forma: aveva / era + participio passato (np. "non era stata pagata")
> Znaczenie: czynność zakończona PRZED inną czynnością w przeszłości
> W zdaniu: wyprawa nie była opłacona przez króla (mimo jego zamówienia)

## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Król Francji | "in realtà non era stata pagata da lui" - wyraźnie zaprzecza | Król CHCIAŁ wyprawy, ale nie zapłacił |
| B | Sam Verrazzano | "aveva chiesto un aiuto economico" = prosił o pomoc = sam nie miał środków | Mylenie tego, kto prosił o pieniądze z tym, kto zapłacił |
| **C** | **POPRAWNA** | "mercanti fiorentini che disponevano di grosse somme" | - |

## Typowe pułapki

> Uwaga: A jest bardzo mylące - król Franciszek I zlecił wyprawę, ale tekst explicite mówi, że jej nie opłacił. Należy odróżnić "zamówienie" od "finansowania".

> Uwaga: "mercanti fiorentini" = kupcy florenccy = bogaci obywatele Florencji. "Fiorentini" od "Firenze" (Florencja). C mówi "i ricchi cittadini di Firenze" - synonimy.

## Odpowiedź

**Odpowiedź (oficjalny klucz CKE):** 5. W przypadku podpunktów polecenia, które składają się z dwóch członów:
a. jeśli zdający w minimalnym stopniu nawiązał do jednego członu, a drugiego nie
zrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu.
b. jeśli zdający nawiązał do obydwu członów w minimalnym stopniu, należy uznać, że
odniósł się do danego podpunktu.
c. jeśli zdający rozbudował swoją wypowiedź tylko w zakresie jednego członu, a drugiego
nie zrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu.
d. jeśli zdający odniósł się do obydwu członów i przynajmniej jeden z nich przedstawił
w sposób bardziej szczegółowy, należy uznać, że rozwinął wypowiedź.

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/jezyk-wloski-2019-maj-matura-podstawowa#page=5)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/jezyk-wloski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/5)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=jezyk-wloski-2019-maj-matura-podstawowa%2Fzad%2F5)

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_