# Język włoski — zadanie 9 > Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/jezyk-wloski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/9 > Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej. - arkusz: Język włoski · Matura · maj 2019 (podstawowa) - rok: 2019 - poziom: podstawowa - typ: closed - punkty: 5 ## Treść Zadanie 9. (0-5) W zadaniach 9.1.-9.5. spośród podanych opcji (A-C) wybierz tę, która może najlepiej zastąpić zaznaczony fragment. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. 9.1. Mio zio, che vive in America da molti anni, si ferma da noi quest’estate. A. viene a trovarci B. ci invita a casa C. parte con noi 9.2. Per imparare una lingua straniera bisogna studiare regolarmente. A. si vuole B. si deve C. si può 9.3. Questo tiramisù è più buono di quello che abbiamo mangiato ieri. A. maggiore B. minore C. migliore 9.4. Se vai a fare la spesa, prendimi una confezione di biscotti. A. consigliami una marca di biscotti B. compra per me un po’ di biscotti C. vedi il prezzo dei biscotti 9.5. La mamma e il papà vogliono che io torni a casa prima delle 22. A. preferiscono tornare con me B. hanno voglia di tornare C. mi chiedono di tornare PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI! MJW-1P ## Rozwiązanie — maturazai.pl (AI) **9.1.** ## Poprawna odpowiedź **A** - viene a trovarci (przyjeżdża nas odwiedzić) ## Sposób 1 - analiza transformacji Oryginał: "Mio zio **si ferma da noi** quest'estate." "Si ferma da noi" = zatrzymuje się u nas (przy naszym domu = u nas). Wujek mieszka w Ameryce od wielu lat, więc „zatrzymuje się u nas" = przyjeżdża i zostaje na jakiś czas. "Viene a trovarci" = przyjeżdża nas odwiedzić (= venire + a + infinito = przyjść/przyjechać żeby ; trovarci = znaleźć nas = odwiedzić nas). Oba wyrażenia opisują tę samą sytuację: wujek z Ameryki przyjeżdża i przebywa u rodziny. → **Wniosek:** A jest poprawne. ## Sposób 2 - eliminacja opcji - B ("ci invita a casa") = zaprasza nas do siebie. Tu podmiot przyjeżdża DO NAS, a nie zaprasza NAS do swojego domu - odwrotny kierunek. - C ("parte con noi") = wyjeżdża z nami. "Si ferma da noi" = zostaje u nas, a nie wyjeżdża z nami. ## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego > **Reference - "fermarsi da + persona":** > "fermarsi da qn" = zatrzymać się u kogoś / zostać u kogoś > Ekwiwalenty: venire a trovare, fare visita, passare da, stare da > Przykład: "Si ferma da noi" = przebywa u nas, zatrzymuje się u nas > "Venire a trovarci" = przyjeżdżać nas odwiedzić (venire + a + inf.) ## Schemat oceniania CKE > **Klucz CKE - zadanie 9.1., max 1 pkt:** > - **1 pkt** - odpowiedź: **A** (viene a trovarci) > - **0 pkt** - B (ci invita a casa) lub C (parte con noi) ## Reference gramatyczny > **Reference - "venire a + infinito":** > Forma: venire + a + infinito > Znaczenie: przyjść / przyjechać, żeby coś zrobić > Przykłady: "viene a trovarci" (przyjeżdża nas odwiedzić), "vengo a mangiare da te" (przychodzę do ciebie na obiad) > "trovarci" = "trovare" + ci (nas) - clitic pronoun dołączony do bezokolicznika ## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne | Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka | | **A** | **POPRAWNA** | "si ferma da noi" = zatrzymuje się u nas = przyjeżdża nas odwiedzić | - | | B | ci invita a casa | Zaprasza NAS do SIEBIE - odwrotny kierunek | "da noi" vs "a casa (sua)" | | C | parte con noi | Wyjeżdża z nami - nie zatrzymuje się u nas | Nie ma związku z "fermarsi" | ## Typowe pułapki > Uwaga: "si ferma DA noi" (zatrzymuje się U NAS) vs "ci invita A CASA" (zaprasza nas DO NIEGO). Przyimki wskazują kierunek: "da" = od/u, "a" = do. > Uwaga: "trovarci" - zaimek "ci" (nas) dołącza się do bezokolicznika: "trovare + ci = trovarci". Analogicznie: "visitarci" (odwiedzić nas), "aiutarci" (pomóc nam). **9.2.** ## Poprawna odpowiedź **B** - si deve (trzeba / powinno się) ## Sposób 1 - analiza transformacji Oryginał: "Per imparare una lingua straniera **bisogna** studiare regolarmente." "Bisogna" = trzeba, należy (bezosobowy czasownik modalny wyrażający konieczność). Konstrukcja: "bisogna + bezokolicznik". "Si deve" = trzeba, powinno się (bezosobowa konstrukcja z "si"). Konstrukcja: "si deve + bezokolicznik". Oba wyrażają tę samą konieczność: trzeba regularnie się uczyć. → **Wniosek:** B jest poprawne. ## Sposób 2 - analiza modalna Trzy tryby modalne w zdaniu bezosobowym: - **Konieczność**: bisogna / si deve / è necessario / occorre → **B** - **Wola/chęć**: si vuole / si desidera → **A** - nie konieczność - **Możliwość**: si può / è possibile → **C** - nie konieczność ## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego > **Reference - "Bisogna" vs "Si deve" vs "Si può":** > "bisogna + inf." = trzeba (konieczność obiektywna) > "si deve + inf." = trzeba / powinno się (konieczność) > "si vuole + inf." = chce się (wola) > "si può + inf." = można (możliwość) > WAŻNE: "bisogna" jest zawsze BEZOSOBOWE (nie ma podmiotu, jest tylko l.poj.). ## Schemat oceniania CKE > **Klucz CKE - zadanie 9.2., max 1 pkt:** > - **1 pkt** - odpowiedź: **B** (si deve) > - **0 pkt** - A (si vuole) lub C (si può) ## Reference gramatyczny > **Reference - Wyrażenia konieczności w języku włoskim:** > bisogna + inf. = trzeba (bezosobowe, zawsze l.poj.) > si deve + inf. = trzeba / powinno się ("si" bezosobowe) > è necessario + inf. = jest konieczne > occorre + inf. = trzeba / konieczne jest > bisogna ≠ bisogno ("ho bisogno di" = potrzebuję - tu "bisogno" to rzeczownik) ## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne | Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka | | A | si vuole | Wyraża wolę/chęć, nie konieczność | "si vuole" = chce się / pragnie się | | **B** | **POPRAWNA** | Konieczność = "bisogna" = "si deve" | - | | C | si può | Wyraża możliwość, nie konieczność | "si può" = można - inne znaczenie | ## Typowe pułapki > Uwaga: "si vuole studiare" = chce się uczyć (jest wola uczenia się) - to nie to samo co konieczność. "Bisogna" jest mocniejsze - wyraża obowiązek/konieczność, nie preferencję. > Uwaga: Forma bezosobowa "si + verbo" jest bardzo częsta we włoskim: "si parla" (mówi się), "si mangia" (je się), "si deve" (trzeba). Zawsze dotyczy ogółu, nie konkretnej osoby. **9.3.** ## Poprawna odpowiedź **C** - migliore (lepszy) ## Sposób 1 - analiza transformacji Oryginał: "Questo tiramisù è **più buono** di quello che abbiamo mangiato ieri." "Più buono" = lepszy (forma REGULARNA stopnia wyższego od "buono"). "Migliore" = lepszy (forma NIEREGULARNA stopnia wyższego od "buono"). Obie formy są poprawne i synonimiczne - "migliore" jest bardziej literackie/eleganckie. → **Wniosek:** C jest poprawne. ## Sposób 2 - analiza gramatyczna Nieregularne stopniowanie przymiotników włoskich: | Przymiotnik | Stopień wyższy (reg.) | Stopień wyższy (irreg.) | | buono (dobry) | più buono | **migliore** | | cattivo (zły) | più cattivo | peggiore | | grande (duży/wielki) | più grande | maggiore | | piccolo (mały) | più piccolo | minore | A ("maggiore") = stopień wyższy od "grande" (duży/wielki) - nie od "buono". B ("minore") = stopień wyższy od "piccolo" (mały) - nie od "buono". ## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego > **Reference - Nieregularne stopniowanie:** > buono → migliore (lepszy) / il migliore (najlepszy) > cattivo → peggiore (gorszy) / il peggiore (najgorszy) > grande → maggiore (większy/starszy) / il maggiore > piccolo → minore (mniejszy/młodszy) / il minore > UWAGA: "maggiore/minore" w kontekście osób = starszy/młodszy (np. "il fratello maggiore" = starszy brat) ## Schemat oceniania CKE > **Klucz CKE - zadanie 9.3., max 1 pkt:** > - **1 pkt** - odpowiedź: **C** (migliore) > - **0 pkt** - A (maggiore) lub B (minore) ## Reference gramatyczny > **Reference - "migliore" vs "maggiore" vs "minore":** > migliore = lepszy (od buono) - dotyczy JAKOŚCI > maggiore = większy / starszy / ważniejszy (od grande) - dotyczy ROZMIARU/WIEKU > minore = mniejszy / młodszy (od piccolo) - dotyczy ROZMIARU/WIEKU > W kontekście jedzenia ("tiramisù è migliore") = smakuje lepiej → migliore ## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne | Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka | | A | maggiore | Stopień wyższy od "grande" (duży), nie od "buono" | Zna nieregularne formy, ale myli które od czego | | B | minore | Stopień wyższy od "piccolo" (mały) | Jak wyżej | | **C** | **POPRAWNA** | "più buono" = "migliore" = lepszy (jakość smaku) | - | ## Typowe pułapki > Uwaga: W maturze włoskiej często pytają o nieregularne stopniowanie. Trzeba pamiętać PARY: buono↔migliore, cattivo↔peggiore, grande↔maggiore, piccolo↔minore. > Uwaga: "Più buono" i "migliore" są wymienne, ale w języku literackim/formalnym preferuje się "migliore". "Più buono" jest bardziej potoczne, szczególnie w odniesieniu do smaku jedzenia. **9.4.** ## Poprawna odpowiedź **B** - compra per me un po' di biscotti (kup dla mnie trochę ciastek) ## Sposób 1 - analiza transformacji Oryginał: "Se vai a fare la spesa, **prendimi una confezione di biscotti**." "Prendimi" = weź mi / kup mi (tu: przy zakupach = kup). "Una confezione di biscotti" = paczka ciastek. Prośba: kup mi paczkę ciastek. Opcja B: "compra per me un po' di biscotti" = kup dla mnie trochę ciastek. Różnica ilościowa ("una confezione" vs "un po' di") jest akceptowalna - sens prośby jest taki sam. → **Wniosek:** B jest poprawne. ## Sposób 2 - eliminacja opcji - A ("consigliami una marca di biscotti") = poleć mi markę ciastek - to prośba o rekomendację, nie o zakup - C ("vedi il prezzo dei biscotti") = sprawdź cenę ciastek - to prośba o informację o cenie, nie o zakup ## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego > **Reference - "prendere" w kontekście zakupów:** > "prendere" = wziąć, ale w kontekście zakupów = kupić > "prendi il latte" (w sklepie) = kup mleko > Ekwiwalent: "comprare" = kupić (bardziej bezpośrednie) > "Prendimi" = "weź mi" → w kontekście zakupów = "kup dla mnie" ## Schemat oceniania CKE > **Klucz CKE - zadanie 9.4., max 1 pkt:** > - **1 pkt** - odpowiedź: **B** (compra per me un po' di biscotti) > - **0 pkt** - A (consigliami una marca) lub C (vedi il prezzo) ## Reference gramatyczny > **Reference - "prendere" vs "comprare":** > W kontekście zakupów: "prendere" = "comprare" (kupić) > Poza tym "prendere" ma wiele znaczeń: wziąć, złapać, chwycić, zabrać > W sklepie/na targu: "hai preso il pane?" = kupiłeś chleb? ## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne | Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka | | A | consigliami una marca | Prośba o rekomendację marki - nie o zakup | Obie zaczynają się od prośby (imperativo) | | **B** | **POPRAWNA** | "prendimi" = "compra per me" - obydwa = prośba o zakup | - | | C | vedi il prezzo | Prośba o sprawdzenie ceny - nie o zakup | "vedi" = sprawdź, nie kup | ## Typowe pułapki > Uwaga: A ("consigliami una marca") może brzmieć podobnie do "prendimi" - bo obie to prośby. Ale prośba oryginalna dotyczy KUPNA, a A dotyczy rekomendacji marki. > Uwaga: "una confezione" (paczka) vs "un po' di" (trochę) - różnica ilości, ale nie znaczenia w tym kontekście. Egzaminatorzy akceptują B jako semantycznie równoważne. **9.5.** ## Poprawna odpowiedź **C** - mi chiedono di tornare (proszą mnie, żebym wrócił/a) ## Sposób 1 - analiza transformacji Oryginał: "La mamma e il papà **vogliono che io torni** a casa prima delle 22." "Vogliono che io torni" = chcą, żebym wrócił/a (subjonctivo presente po "volere che"). "Mi chiedono di tornare" = proszą mnie, żebym wrócił/a. Oba zdania wyrażają, że rodzice chcą/proszą mnie o powrót przed 22:00. → **Wniosek:** C jest poprawne. ## Sposób 2 - analiza gramatyczna Oryginał używa: "volere + che + Congiuntivo" - typowa struktura wyrażająca życzenie dotyczące INNEJ osoby - podmiot główny: "la mamma e il papà" (rodzice) - podmiot w zdaniu podrzędnym: "io" (ja) - Wymagany Congiuntivo: "torni" (nie: "torno") Przekształcenie: "chiedere a qn di + infinito" - inna struktura wyrażająca tę samą prośbę - "mi chiedono" = proszą mnie - "di tornare" = żebym wrócił/a ## Sposób 3 - odwołanie do reference gramatycznego > **Reference - Congiuntivo presente po "volere che":** > Struktura: soggetto 1 + volere che + soggetto 2 + Congiuntivo > Używana gdy podmiot główny i podrzędny są RÓŻNE > Przykłady: "voglio che tu venga" (chcę, żebyś przyszedł), "vuole che io studi" (chce, żebym się uczył) > Alternatywne wyrażenia: "chiedere a qn di fare", "pregare qn di fare", "dire a qn di fare" ## Schemat oceniania CKE > **Klucz CKE - zadanie 9.5., max 1 pkt:** > - **1 pkt** - odpowiedź: **C** (mi chiedono di tornare) > - **0 pkt** - A (preferiscono tornare con me) lub B (hanno voglia di tornare) ## Reference gramatyczny > **Reference - Congiuntivo vs Infinito:** > "volere che io torni" (Congiuntivo) ↔ "chiedere a me di tornare" (Infinito) > Gdy podmiot główny ≠ podmiot podrzędny → Congiuntivo > Przekształcenie: usuń "che + Congiuntivo", zamień na "di + Infinito" po czasowniku komunikacji ## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne | Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka | | A | preferiscono tornare con me | Rodzice wolą SAMI wrócić ze mną - nie chodzi o mój powrót | Podmiot zdania - kto wraca? | | B | hanno voglia di tornare | Rodzice SAMI chcą wrócić - nie chodzi o mój powrót | Podmiot zdania - kto wraca? | | **C** | **POPRAWNA** | Rodzice proszą MNIE, żebym wrócił/a | - | ## Typowe pułapki > Uwaga: A i B są błędne, bo ich podmiotem wykonującym "tornare" są rodzice - "tornare con me" (wrócić ze mną) i "hanno voglia di tornare" (chcą wrócić). Oryginał mówi o TY wracaniu do domu, nie o rodzicach. > Uwaga: "Congiuntivo presente" od "tornare": io torni, tu torni, lui/lei torni, noi torniamo, voi torniate, loro tornino. "Torni" = forma dla 1 i 2 i 3 os. sg. ## Odpowiedź **Odpowiedź (oficjalny klucz CKE):** 9. Zaimki oraz pospolite modyfikatory występujące przed przymiotnikiem lub przysłówkiem (np. bardzo, dość, trochę) nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu polecenia. ## Linki - [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/jezyk-wloski-2019-maj-matura-podstawowa#page=10) - [dane JSON](https://matura.lol/api/question/jezyk-wloski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/9) - [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=jezyk-wloski-2019-maj-matura-podstawowa%2Fzad%2F9) _Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_