# Egzamin zawodowy — zadanie PE

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/m32-2016-pazdziernik-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Egzamin zawodowy M32 · październik 2016
- rok: 2016
- typ: open

## Treść

Zadanie egzaminacyjne
Podczas pracy biologicznej oczyszczalni ścieków uaktywnił się alarm wysokiego poziomu cieczy w komorze
IV. Korzystając ze schematu instalacji biologicznej oczyszczalni ścieków, wykazu dostępnych narzędzi,
materiałów i części zamiennych oraz fragmentu dokumentacji techniczno-ruchowej oczyszczalni ścieków,
sporządź dokumentację przedstawiającą przebieg procesu lokalizacji i usunięcia możliwych uszkodzeń
powodujących niewłaściwą pracę oczyszczalni ścieków.
Wypisz czynności zapobiegające usterkom w pracy biologicznej oczyszczalni ścieków, aby w przyszłości
uniknąć podobnych niesprawności.
Sporządź w wyznaczonych miejscach w arkuszu egzaminacyjnym niezbędne wykazy czynności
prowadzących do lokalizacji i usunięcia przewidywanych uszkodzeń powodujących niewłaściwą pracę
biologicznej oczyszczalni oraz zestawienie narzędzi, materiałów i części zamiennych.
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze biologicznej oczyszczalni ścieków
przygotuj symulator oczyszczalni pracującej w trybie automatycznym oraz wykonaj wydruk zakładek
programu symulatora Panel sterowania i Schemat, potwierdzających jej działanie.
Schemat instalacji biologicznej oczyszczalni ścieków
[compressors] (-)|0.00 Mea
je c [GB] . 2
Sf) Ooo CY ł
apo | GO zm
: 5 | 6
v BA | CELI EM
PKO ej W (W W il
| a
ł is (e) I | Batcher |
i
66 | I} to bane
o: © ®
| © 6 | ŚR
0.00 MPa JD dh als | [000 NFaj(7) @)
G>. "| oe)
E (hdl, sea _ za
|-circutsing pump | DAE nel water [Discharge pump |
Legenda do schematu instalacji biologicznej oczyszczalni ścieków:
Compressors - sprężarki powietrza,
Circulating pump - pompa cyrkulacyjna,
Discharge pump - pompa opróżniająca,
Batcher - chlorator,
I. komora I (wstępna),
Il. _ komora II (napowietrzania),
III. komora III (osadowa),
IV. komora IV (chlorowania),
1. zawór na wylocie ścieków z komory chlorowania,
2. zawór na tłoczeniu pompy opróżniającej,
3. zawór na ssaniu pompy cyrkulacyjnej,
4. zawór na rurociągu tłocznym pompy cyrkulacyjnej,
5. zawór na wylocie z komory wstępnej,
6. zawór na rurociągu ssącym pompy opróżniającej,
7. zawór na wylocie z komory osadowej,
8. zawór na wylocie z komory napowietrzania,
9. zawór na dolocie wody zaburtowej,
10. zawór na wylocie ścieków za burtę,
11. zawór na rurociągu tłoczącym pompy opróżniającej,
12. zawór na wylocie ścieków fekalnych za burtę,
13. zawór na dolocie ścieków fekalnych do oczyszczalni,
14. zawór na wylocie ścieków ,,szarych” za burtę,
15. zawór na dolocie ścieków ,,szarych” do oczyszczalni,
16. zawór na dolocie podchlorynu sodu do chloratora,
17. pływakowy czujnik niskiego poziomu w komorze I,
18. ptywakowy czujnik wysokiego poziomu w komorze I,
19. pływakowy czujnik alarmowego poziomu w komorze IV,
20. pływakowy czujnik wysokiego poziomu w komorze IV,
21. pływakowy czujnik niskiego poziomu w komorze IV,
22. krata,
23. sito przepływowe,
24. zawór przeponowy zdalnie sterowany,
25. rurociąg napowietrzający,
26. ezektor powietrzny,
27. lej,
28. eżektorowy układ mieszania,
29. zawór zwrotny,
30. zawór elektromagnetyczny do sterowania zaworem przeponowym,
31. zawór elektromagnetyczny do sterowania pompą powietrzną chloratora,
32. połączenie próbkujące,
33. filtr powietrza na ssaniu sprężarki.
Wykaz dostępnych narzędzi, materiałów i części zamiennych:
- komplet wkrętaków,
- szczypce uniwersalne,
- komplet kluczy płaskich i oczkowych,
- młotek stalowy,
- młotek gumowy,
- materiał na uszczelki,
- komplet wycinaków do uszczelek,
- nożyczki,
- szczotka ryżowa,
- szczotka stalowa,
- lutownica elektryczna,
- nóż monterski,
- ściągacz do łożysk,
- miernik uniwersalny,
- wskaźnik napięcia,
- zestaw naprawczy pompy cyrkulacyjnej,
- zestaw naprawczy pompy opróżniającej,
- nowy filtr powietrza na ssaniu sprężarki powietrza,
- zawór przeponowy zdalnie sterowany,
- nowy eżektor powietrzny,
- pływakowy czujnik poziomu cieczy,
- zestaw uszczelnień typu o-ring,
- zestaw zapasowych rurek plastikowych do eżektorów powietrznych,
- zapasowa sprężarka powietrza.
Wykaz parametrów ustawianych w symulatorze biologicznej oczyszczalni ścieków
Panel sterowania:
- wyłącznik główny w pozycji I,
- tryb pracy oczyszczalni w pozycji I (Auto),
- wybór sprężarki powietrza w pozycji I (Nol On),
- dozowanie ścieków w pozycji 0,
- dezynfekcja w pozycji 0.
Schemat:
- należy otworzyć następujące zawory: dolot ścieków fekalnych do oczyszczalni, dolot ścieków
„Szarych” do oczyszczalni, wylot z komory wstępnej, ssanie pompy cyrkulacyjnej, zawór na rurociągu
tłocznym pompy cyrkulacyjnej, na wylocie ścieków z komory chlorowania, na tłoczeniu pompy
opróżniającej, na rurociągu tłoczącym pompy opróżniającej - pozostałe zawory powinny być
zamknięte.
- chlorator należy uzupełniać środkiem chemicznym za pomocą zaworu na dolocie podchlorynu sodu do
chloratora, tak aby przez cały czas pracy urządzenia był co najmniej w połowie napełniony.
Procedura wydruku zakładek programu symulatora
Podczas pracy oczyszczalni Ścieków należy:
1. uruchomić program „Paint” dostępny w menu Start-Programy- Akcesoria,
2. kombinacją klawiszy ALT TAB przejść do programu symulatora,
3. przejść na zakładkę Schemat i wcisnąć klawisz PRTSCR,
4. kombinacją klawiszy ALT TAB przejść do programu Paint,
5. kombinacją klawiszy CTRL V wkleić bitmapę do programu Paint,
6. wydrukować rysunek kombinacją klawiszy CTRL P,
7. powtarzając punkty od 2 do 6 wydrukować również zakładkę Panel kontrolny.
UWAGA:
Należy wykonać wydruk schematu w momencie, gdy nie są usuwane Ścieki z komory IV (gdy nie pracuje
pompa opróżniająca).
Dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) biologicznej oczyszczalni ścieków (wybrane fragmenty)
I. Zasada pracy biologicznej oczyszczalni ścieków
Ścieki czarne” pochodzące z toalet oraz ze Szpitala statku trafiają do komory wstępnej, gdzie są
rozdrabniane i cyrkulują w celu ujednorodnienia. Co pewien czas część ścieków jest transportowana do
komory napowietrzania przez zawór przeponowy (porcjowanie ścieków). W komorze tej znajdują się
bakterie tlenowe oczyszczające Ścieki. Komora ta musi być stale napowietrzana. W tym celu stosuje się
sprężarki powietrza dostarczające wymaganą ilość tlenu zawartą w powietrzu. Następnie oczyszczone ścieki
przelewane są do komory osadowej, gdzie następuje osadzenie się pozostałych zanieczyszczeń w górnej
i dolnej części tej komory. Zanieczyszczenia te są transportowane rurociągiem połączonym z eżektorem
powietrznym, z powrotem do komory napowietrzania, gdzie podlegają dodatkowemu procesowi
oczyszczenia. Do zasilenia eżektora powietrznego używane jest powietrze dostarczane rurociągami ze
sprężarek powietrza. Z komory osadowej oczyszczone ścieki przelewają się do komory chlorowania, gdzie
mieszane są z podchlorynem sodu i usuwane za burtę. Do mieszania oczyszczonych ścieków z podchlorynem
sodu używa się eżektora, który przez cały czas miesza ciecz znajdującą się w ostatniej komorze. Podchloryn
sodu należy uzupełniać systematycznie w chloratorze skąd za pomocą sprężonego powietrza dostarczanego
ze sprężarek jest transportowany do komory chlorowania. Oczyszczone Ścieki usuwane są za burtę za
pomocą pompy opróżniającej sterowanej za pomocą pływakowych czujników poziomu (górnego i dolnego).
W przypadku nadmiernego wzrostu poziomu (do poziomu alarmowego) uruchamiany jest alarm informujący
o zbyt wysokim poziomie cieczy w zbiorniku. Ścieki ,,szare” pochodzące z pryszniców i umywalek
kierowane są bezpośrednio do komory chlorowania.
Il. Zawór dozowania ścieków
Zawór przeponowy zdalnie sterowany służy do zamknięcia przepływu ścieków w instalacji oczyszczalni
ścieków. Otwarcie zaworu następuje po zainicjowaniu sygnału włączającego z górnego pływakowego
czujnika poziomu cieczy w komorze I. W przypadku braku dopływu sprężonego powietrza zawór
samoczynnie się zamyka. Po stwierdzeniu unieruchomienia siłownika zaworu należy zawór zdemontować
i wymienić na sprawny. Wszelkie czynności naprawcze powinny być wykonywane przy stosowaniu
odpowiednich narzędzi i oryginalnych części zamiennych.
CAE
£
[M
Fam
ud;
e <= p
Pn %
Rys. 1. Zawór przeponowy zdalnie sterowany
IM. Krata
Krata służy do zatrzymywania zanieczyszczeń stałych ze ścieków. Krata montowana jest bezpośrednio pod
pokrywą komory wstępnej. Cały element wykonany jest ze stali kwasoodpornej. Zadaniem jej jest usuwanie
ze ścieków zanieczyszczeń występujących w postaci substancji stałych o dużych rozmiarach. Konstrukcja
wymiennej kraty stanowi rząd metalowych prętów ustawionych pionowo w poprzek kanału.
Odległość między poszczególnymi prętami nazywa się prześwitem. W chwili stwierdzenia nieprawidłowego
działania oczyszczalni ścieków i podejrzeniu o nadmierne zanieczyszczenie kraty należy ją wymontować
i wyczyścić.
t
Rys. 2. Konstrukcja kraty i jej mocowanie w oczyszczalni ścieków (1- dolot ścieków, 2- otwierana pokrywa,
3- ociekacz, 4- krata wymienna)
Ill. Sito przepływowe
Sito przepływowe ma na celu powstrzymanie przepływu większych zanieczyszczeń do komory
napowietrzania. Należy je okresowo czyścić. Jeżeli brak jest przepływu ścieków do komory napowietrzania
przy otwartym zaworze dozowania ścieków, należy sprawdzić czystość sita.
1 2
zzz
o,0,0 | A a R
oot Sm
OLO p zi
oo? ci
Ś oS oS o
ego ||
© ee i
Rys. 3. Mocowanie sita przepływowego z wymiennym wkładem (A- dopływ ścieków, B- wypływ ścieków,
1- pokrywa sita przeptywowego, 2- śruby mocujące pokrywę sita, 3- wkład wymienny ze stali nierdzewnej,
4-obudowa sita przepływowego)
IV. Pływakowy czujnik poziomu cieczy
W komorze wstępnej zamontowane są dwa czujniki poziomu: dolny i górny. Czujniki te sygnalizują niski
i wysoki poziom ścieków w komorze wstępnej oraz sterują otwarciem przeponowego zaworu zdalnie
sterowanego.
W komorze chlorowania zamontowane są trzy czujniki poziomu: dolny, górny i alarmowy.
Dolny i górny sterują pracą pompy opróżniającej, alarmowy natomiast uaktywnia sygnalizację alarmową
w przypadku przekroczenia dopuszczalnego poziomu cieczy w tej komorze.
W chwili stwierdzenia nieprawidłowego działania któregokolwiek z czujników, w celu zapewnienia ciągłości
pracy oczyszczalni ścieków, należy wymontować uszkodzony czujnik i wymienić go na nowy.
Rys. 4. Pływakowy czujnik poziomu cieczy
V. Sprężarki powietrza
Zamontowane sprężarki powietrza (2 sztuki) są typu łopatkowego. Powietrze zasysane jest z siłowni
i przechodząc przez filtry na ssaniu sprężarek, dostarczane jest do: komory napowietrzania, otwarcia
przeponowego zaworu zdalnie sterowanego, pompy powietrznej chloratora oraz zasilają eżektory powietrzne
układu mieszania oczyszczonych ścieków w komorze chlorowania i powrotu ścieków z komory osadowej do
komory napowietrzania. W przypadku zabrudzenia filtrów na ssaniu, co objawia się niższą wydajnością
sprężarek, doprowadzając w skrajnych przypadkach do braku zasilania układu w sprężone powietrze, należy
filtry wymienić. W razie awarii sprężarek, należy uszkodzoną sprężarkę zdemontować i wymienić na nową.
W przypadku, gdy są dostępne części zamienne, należy przeprowadzić remont sprężarki. Należy używać
tylko oryginalnych części zamiennych.
Filtr powietrza
Króciec fa Króciec
tłoczny te ssawny
Wysokie 4 U
ciśnienie /E. h Wirnik
W Niskie
Łopatka ciśnienie
Rys. 5. Budowa sprężarki powietrza
VI. Pompa opróżniająca
Pompa opróżniająca jest typu wirowego i służy do usuwania oczyszczonych ścieków z komory IV za burtę.
Pompa opróżniająca ma możliwość usuwania ścieków za burtę z pozostałych komór w celu przepłukania ich
przed czyszczeniem mechanicznych. Czyszczenie takie należy przeprowadzać co sześć miesięcy. Co trzy
miesiące należy przepłukać kilkakrotnie komorę pierwszą i trzecią. W przypadku zapowietrzenia się pompy,
co objawia się spadkiem ciśnienia na tłoczeniu, należy pompę odpowietrzyć. W przypadku uszkodzenia
pompy należy ją naprawić używając oryginalnych części zapasowych. Do naprawy należy użyć kluczy
płaskich i oczkowych oraz wkrętaków. Do połączeń kołnierzowych należy dorobić nowe uszczelki.
VII. System sterowania
W skład systemu sterowania wchodzą wszystkie elementy elektryczne sterujące pracą urządzenia zarówno
w trybie ręcznym jak i automatycznym. Do systemu sterowania dochodzą informacje na temat poziomu
cieczy w komorach I i IV oraz czasów włączania i wyłączania poszczególnych elementów oczyszczalni.
W przypadku nieprawidłowej pracy systemu należy sprawdzić wszystkie elementy pod kątem połączeń
elektrycznych i uszkodzonych elementów. W przypadku uszkodzenia któregokolwiek elementu należy
wymienić go na nowy o tych samych parametrach. Luźne połączenia elektryczne należy dokręcić.
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 240 minut.
Ocenie podlegać będzie 6 rezultatów:
- wykaz przewidywanych uszkodzeń powodujących niewłaściwą pracę biologicznej oczyszczalni
ścieków,
- wykaz czynności prowadzących do lokalizacji przewidywanych uszkodzeń,
- wykaz czynności prowadzących do usunięcia przewidywanych uszkodzeń oraz czynności
zapobiegających powstawaniu podobnym niesprawnościom w przyszłości,
- wykaz narzędzi, materiałów i części zamiennych niezbędnych do usunięcia uszkodzeń,
- wydruk zakładki „Panel sterowania” symulatora biologicznej oczyszczalni ścieków z odpowiednio
ustawionymi przełącznikami,
- wydruk zakładki „Schemat” symulatora biologicznej oczyszczalni ścieków z odpowiednio otwartymi
zaworami ręcznymi i właściwym przepływem ścieków.
Wykaz przewidywanych uszkodzeń powodujących niewłaściwą pracę biologicznej oczyszczalni ścieków
| bo. | Opis uszkodzenia (niesprawności)
Wykaz czynności prowadzących do lokalizacji przewidywanych uszkodzeń
>| Wykaz czynności sprawdzających poprawność działania elementów i urządzeń mających wpływ na brak
Wykaz czynności prowadzących do usunięcia przewidywanych uszkodzeń oraz czynności
zapobiegających powstawaniu podobnym niesprawnościom w przyszłości
Lp. Czynności, które należy wykonać w celu usunięcia stwierdzonych niesprawności oraz czynności
zapobiegających podobnym niesprawnościom w przyszłości
Czynności jakie należy wykonać w celu usunięcia stwierdzonych niesprawności
Czynności zapobiegające powstawaniu podobnym niesprawnościom
Wykaz narzędzi, materiałów i części zamiennych niezbędnych do usunięcia uszkodzeń
p. | Narzędzia, materiały i części zamienne potrzebne do usunięcia niesprawności
Narzędzia i materiały
Wypełnia zdający
Do arkusza egzaminacyjnego dołączam wydruki w liczbie kartek.
Wypełnia Przewodniczący ZN
Potwierdzam dołączenie przez zdającego do arkusza egzaminacyjnego wydruków w liczbie kartek.
Czytelny podpis Przewodniczącego ZN

## Odpowiedź

**Odpowiedź (oficjalny klucz CKE):** Nazwa
kwalifikacji:
Organizacja i prowadzenie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i
instalacji okrętowych
Oznaczenie
kwalifikacji:
M.32
Numer zadania:
01
Kod arkusza:
M.32-01-16.08
Lp.
Elementy podlegające ocenie/kryteria oceny
R.1
Rezultat 1: Wykaz przewidywanych uszkodzeń powodujących niewłaściwą pracę
biologicznej oczyszczalni ścieków
R.1.1
zapowietrzona pompa opróżniająca
R.1.2
uszkodzona pompa opróżniająca
R.1.3
uszkodzony pływakowy czujnik wysokiego poziomu cieczy w komorze IV
R.1.4
niesprawny system sterowania
R.2
Rezultat 2: Wykaz czynności prowadzących do lokalizacji przewidywanych uszkodzeń
R.2.1
sprawdzić czy nie jest zapowietrzona pompa opróżniająca
R.2.2
sprawdzić czy nie jest uszkodzona pompa opróżniająca
R.2.3
sprawdzić poprawność pracy pływakowego czujnika wysokiego poziomu w komorze IV
R.2.4
sprawdzić poprawność pracy systemu sterowania
R.3
Rezultat 3: Wykaz czynności prowadzących do usunięcia przewidywanych uszkodzeń
oraz czynności zapobiegających powstawaniu podobnym niesprawnościom w
przyszłości
R.3.1
odpowietrzyć pompę opróżniającą
R.3.2
naprawić uszkodzoną pompę opróżniającą
R.3.3
wymienić uszkodzony pływakowy czujnik wysokiego poziomu cieczy w komorze IV
R.3.4
dokręcić luźne połączenia elektryczne
R.3.5
częstsze kontrole zapowietrzenia pompy opróżniającej
R.3.6
częstsze kontrole poprawności pracy pompy opróżniającej
R.3.7
częstsze kontrole poprawności pracy pływakowego czujnika wysokiego poziomu cieczy w
komorze IV
R.3.8
częstsze kontrole stanu technicznego systemu sterowania
R.4
Rezultat 4: Wykaz narzędzi, materiałów i części zamiennych niezbędnych do usunięcia
uszkodzeń
R.4.1
komplet kluczy płaskich i oczkowych
R.4.2
komplet wkrętaków
R.4.3
materiał na uszczelki
R.4.4
nożyczki
R.4.5
komplet wycinaków do uszczelek
R.4.6
młotek stalowy
R.4.7
miernik uniwersalny
R.4.8
zestaw naprawczy pompy opróżniającej
R.4.9
zapasowy pływakowy czujnik poziomu cieczy
R.5
Rezultat 5: Wydruk zakładki „Panel sterowania” symulatora biologicznej oczyszczalni
ścieków z odpowiednio ustawionymi przełącznikami
R.5.1
wyłącznik główny w pozycji I (przełącznik nr 1)
R.5.2
tryb pracy oczyszczalni w pozycji I (Auto) (przełącznik nr 2)
R.5.3
wybór sprężarki powietrza w pozycji I (No1 On) (przełącznik nr 3)
R.5.4
dozowanie ścieków w pozycji 0 (przełącznik nr 4)
R.5.5
dezynfekcja w pozycji 0 (przełącznik nr 5)
R.6
Rezultat 6: Wydruk zakładki „Schemat” symulatora biologicznej oczyszczalni ścieków z
odpowiednio otwartymi zaworami ręcznymi i właściwym przepływem ścieków
R.6.1
otwarty zawór 1
R.6.2
otwarty zawór 2
R.6.3
otwarty zawór 3
R.6.4
otwarty zawór 4
R.6.5
otwarty zawór 5
R.6.6
otwarty zawór 6
R.6.7
otwarty zawór 7
R.6.8
otwarty zawór 8
R.6.9
otwarty zawór 9
wykaz czynności prowadzących do usunięcia przewidywanych uszkodzeń:
opis czynności zapobiegających podobnym niesprawnościom w przyszłości:
wykaz narzędzi i materiałów niezbędnych do usunięcia uszkodzeń:
wykaz części zamiennych niezbędnych do usunięcia uszkodzeń:
na wydruku zakładki Panel sterowania:
na wydruku zakładki Schemat:
R.6.10
w trybie automatycznym, usuwanie ścieków z komory IV (gdy nie pracuje pompa opróżniająca)
Rezultat 5. Wydruk zakładki Panel sterowania
Wydruk zakładki symulatora biologicznej oczyszczalni ścieków z odpowiednio ustawionymi
przełącznikami (numeracja przełączników do zadania)
Rezultat 6. Wydruk zakładki Schemat
Wydruk zakładki symulatora biologicznej oczyszczalni ścieków z odpowiednio otwartymi
zaworami ręcznymi i właściwym przepływem ścieków (numeracja zaworów do zadania).
(UWAGA: przepływ z pompy cyrkulacyjnej może być skierowany do komory I lub komory II).

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/m32-2016-pazdziernik-egzamin-zawodowy-praktyczny#page=2)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/m32-2016-pazdziernik-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=m32-2016-pazdziernik-egzamin-zawodowy-praktyczny%2Fzad%2FPE)

## Podobne zadania

- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/m32-2018-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Podczas obchodu siłowni okrętowej w trakcie rejsu uaktywnił się alarm wysokiego ciśnienia pary w kotle kombinowanym. Korzystając ze schema
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/m32-2020-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Podczas rutynowego obchodu chłodni prowiantowej pracującej w trybie automatycznym zauważono nadmierne oszronienie parownika w komorze doda
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/m32-2024-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne W trakcie pracy hydroforu zaobserwowano zbyt niski poziom wody w hydroforze oraz nie włączanie się sprawnej pompy zasilającej wody słodkie
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/m32-2019-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Podczas obchodu siłowni okrętowej, dokonując odczytu manometru stwierdzono na tłoczeniu pompy oleju smarnego niskie ciśnienie w systemie s

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-07_