# Egzamin zawodowy — zadanie PE

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/m32-2016-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Egzamin zawodowy M32 · styczeń 2016
- rok: 2016
- typ: open

## Treść

Zadanie egzaminacyjne
Podczas obchodu siłowni okrętowej stwierdzono brak przepływu ścieków z komory III do komory II
w biologicznej oczyszczalni ścieków przy właściwym poziomie cieczy we wszystkich komorach (nie ma
pustych komór) oraz drożnych wszystkich połączeniach (nie zalegają w nich żadne zanieczyszczenia stałe).
Korzystając ze schematu instalacji biologicznej oczyszczalni ścieków, wykazu dostępnych narzędzi,
materiałów i części zamiennych oraz fragmentu dokumentacji techniczno-ruchowej oczyszczalni ścieków
sporządź dokumentację przedstawiającą przebieg procesu lokalizacji i usunięcia możliwych uszkodzeń
powodujących niewłaściwą pracę oczyszczalni ścieków.
Aby w przyszłości uniknąć podobnych niesprawności w pracy biologicznej oczyszczalni ścieków sporządź
opis czynności zapobiegającym takim usterkom.
Niezbędne wykazy czynności prowadzących do lokalizacji i usunięcia przewidywanych uszkodzeń
powodujących niewłaściwą pracę biologicznej oczyszczalni oraz zestawienie narzędzi, materiałów i części
zamiennych wypisz w arkuszu egzaminacyjnym w wyznaczonych miejscach.
Następnie zgodnie z wykazem parametrów ustawianych w symulatorze biologicznej oczyszczalni ścieków
przygotuj symulator oczyszczalni pracującej w trybie automatycznym do uruchomienia oraz wykonaj
wydruk zakładek programu symulatora - Panel sterowania i Schemat - potwierdzających jej działanie.
Schemat instalacji biologicznej oczyszczalni ścieków
w: s GMEETEJ| (2)[ 0.00 Mea] =
TES] I
--2 oe CH] [A w|i
Bly | a) gids) GD R
a Te a) l is po |
Sees, | ES ee
Is D a O D W] |
Lo EU
+] 8 Sł
[]
ł 0) Ho bilge
(OR
I! 0 LEJ | a
(4)[ 0,00 MPa I I ! I 0.00 MPa (2)
| A © MOKI® ROM © OK roo,
(Soe || $3 XEO)
- ©)iw h sea 4
Legenda:
Compressors - sprężarki powietrza,
Circulating pump - pompa cyrkulacyjna,
Discharge pump - pompa opróżniająca,
Batcher - chlorator,
I. komora I (wstępna),
II. komora II (napowietrzania),
III. komora III (osadowa),
IV. komora IV (chlorowania),
1. zawór na wylocie ścieków z komory chlorowania,
2. zawór na tłoczeniu pompy opróżniającej,
3. zawór na ssaniu pompy cyrkulacyjnej,
4. zawór na rurociągu tłocznym pompy cyrkulacyjnej,
5. zawór na wylocie z komory wstępnej,
6. zawór na rurociągu ssącym pompy opróżniającej,
7. zawór na wylocie z komory osadowej,
8. zawór na wylocie z komory napowietrzania,
9. zawór na dolocie wody zaburtowej,
10. zawór na wylocie ścieków za burtę,
11. zawór na rurociągu tłoczącym pompy opróżniającej,
12. zawór na wylocie ścieków fekalnych za burtę,
13. zawór na dolocie ścieków fekalnych do oczyszczalni,
14. zawór na wylocie ścieków „szarych” za burtę,
15. zawór na dolocie ścieków ,,szarych” do oczyszczalni,
16. zawór na dolocie podchlorynu sodu do chloratora,
17. pływakowy czujnik poziomu - poziom dolny,
18. pływakowy czujnik poziomu - poziom górny,
19. pływakowy czujnik poziomu - poziom alarmowy,
20. pływakowy czujnik poziomu - poziom górny,
21. pływakowy czujnik poziomu - poziom dolny,
22. krata,
23. sito przepływowe,
24. zawór przeponowy zdalnie sterowany,
25. rurociąg napowietrzający,
26. eżektor powietrzny,
27. lej,
28. eżektorowy układ mieszania,
29. zawór zwrotny,
30. zawór elektromagnetyczny do sterowania zaworem przeponowym,
31. zawór elektromagnetyczny do sterowania pompą powietrzną chloratora,
32. połączenie próbkujące,
33. filtr powietrza na ssaniu sprężarki.
Wykaz dostępnych narzędzi, materiałów i części zamiennych
- komplet wkrętaków,
- szczypce uniwersalne,
- komplet kluczy płaskich i oczkowych,
- młotek stalowy,
- młotek gumowy,
- materiał na uszczelki,
- komplet wycinaków do uszczelek,
- nożyczki,
- szczotka ryżowa,
- szczotka stalowa,
- lutownica elektryczna,
- nóż monterski,
- ściągacz do łożysk,
- miernik uniwersalny,
- wskaźnik napięcia,
- zestaw naprawczy pompy cyrkulacyjnej,
- zestaw naprawczy pompy opróżniającej,
- nowy filtr powietrza na ssaniu sprężarki powietrza,
- zawór przeponowy zdalnie sterowany,
- nowy eżektor powietrzny,
- pływakowy czujnik poziomu cieczy,
- zestaw uszczelnień typu o-ring,
- zestaw zapasowych rurek plastikowych do eżektorów powietrznych,
- zapasowa sprężarka powietrza.
Wykaz parametrów ustawianych w symulatorze biologicznej oczyszczalni ścieków
Panel sterowania:
- wyłącznik główny w pozycji I,
- tryb pracy oczyszczalni w pozycji I (Auto),
- wybór sprężarki powietrza w pozycji II (No2 On),
- dozowanie ścieków w pozycji 0,
- dezynfekcja w pozycji 0.
Schemat:
- należy otworzyć następujące zawory: dolot ścieków fekalnych do oczyszczalni, dolot ścieków
„Sszarych” do oczyszczalni, wylot z komory wstępnej, ssanie pompy cyrkulacyjnej, zawór na
rurociągu tłocznym pompy cyrkulacyjnej, na wylocie ścieków z komory chlorowania, na
tłoczeniu pompy opróżniającej, na rurociągu tłoczącym pompy opróżniającej, na wylocie
ścieków za burtę, pozostałe zawory powinny być zamknięte,
- chlorator należy uzupełniać środkiem chemicznym za pomocą zaworu na dolocie podchlorynu
sodu do chloratora, tak aby przez cały czas pracy urządzenia był co najmniej w połowie
napełniony.
Procedura wydruku zakładek programu symulatora
Podczas pracy oczyszczalni ścieków należy:
1. uruchomić program „Paint” dostępny w menu Start- Programy- Akcesoria,
2. kombinacją klawiszy ALT TAB przejść do programu symulatora,
3. przejść na zakładkę Schemat i wcisnąć klawisz PRTSCR,
4. kombinacją klawiszy ALT TAB przejść do programu Paint,
5. kombinacją klawiszy CTRL V wkleić bitmapę do programu Paint,
6. wydrukować rysunek kombinacją klawiszy CTRL P,
7. powtarzając punkty od 2 do 6 wydrukować również zakładkę Panel kontrolny.
UWAGA:
wydruk schematu należy wykonać w momencie usuwania ścieków z komory IV (gdy pracuje pompa
opróżniająca).
Dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) biologicznej oczyszczalni ścieków
(wybrane fragmenty)
I. Zasada pracy biologicznej oczyszczalni ścieków
Scieki „czarne” pochodzące z toalet oraz ze szpitala statku trafiają do komory wstępnej, gdzie są
rozdrabniane i cyrkulują w celu ujednorodnienia. Co pewien czas część ścieków jest transportowana do
komory napowietrzania przez zawór przeponowy (porcjowanie ścieków). W komorze tej znajdują się
bakterie tlenowe oczyszczające ścieki. Komora ta musi być stale napowietrzana. W tym celu stosuje się
sprężarki powietrza dostarczające wymaganą ilość tlenu zawartą w powietrzu. Następnie oczyszczone
ścieki przelewane są do komory osadowej, gdzie następuje osadzenie się pozostałych zanieczyszczeń
w górnej i dolnej części tej komory. Zanieczyszczenia te są transportowane rurociągiem połączonym
z eżektorem powietrznym, z powrotem do komory napowietrzania, gdzie podlegają dodatkowemu
procesowi oczyszczenia. Do zasilenia eżektora powietrznego używane jest powietrze dostarczane
rurociągami ze sprężarek powietrza. Z komory osadowej oczyszczone ścieki przelewają się do komory
chlorowania, gdzie mieszane są z podchlorynem sodu i usuwane za burtę. Do mieszania oczyszczonych
ścieków z podchlorynem sodu używa się eżektora, który przez cały czas miesza ciecz znajdującą się
w ostatniej komorze. Podchloryn sodu należy uzupełniać systematycznie w chloratorze skąd za pomocą
sprężonego powietrza dostarczanego ze sprężarek jest transportowany do komory chlorowania.
Oczyszczone ścieki usuwane są za burtę za pomocą pompy opróżniającej sterowanej za pomocą
pływakowych czujników poziomu (górnego i dolnego). W przypadku nadmiernego wzrostu poziomu
(do poziomu alarmowego) uruchamiany jest alarm informujący o zbyt wysokim poziomie cieczy
w zbiorniku. Ścieki „szare” pochodzące z pryszniców i umywalek kierowane są bezpośrednio do komory
chlorowania.
II. Zawór dozowania ścieków
Zawór przeponowy zdalnie sterowany służy do zamknięcia przepływu ścieków w instalacji oczyszczalni
ścieków. Otwarcie zaworu następuje po zainicjowaniu sygnału włączającego z górnego pływakowego
czujnika poziomu cieczy w komorze I. W przypadku braku dopływu sprężonego powietrza zawór
samoczynnie się zamyka. Po stwierdzeniu unieruchomienia siłownika zaworu należy zawór zdemontować
i wymienić na sprawny. Wszelkie czynności naprawcze powinny być wykonywane przy stosowaniu
odpowiednich narzędzi i oryginalnych części zamiennych.
CEE
i
a": ry
Ją.
P> %
Rys. 1. Zawór przeponowy zdalnie sterowany.
II. Krata
Krata służy do zatrzymywania zanieczyszczeń stałych ze ścieków. Krata montowana jest bezpośrednio pod
pokrywą komory wstępnej. Cały element wykonany jest ze stali kwasoodpornej. Zadaniem jej jest
usuwanie ze ścieków zanieczyszczeń występujących w postaci substancji stałych o dużych rozmiarach.
Konstrukcja wymiennej kraty stanowi rząd metalowych prętów ustawionych pionowo w poprzek kanału.
Odległość między poszczególnymi prętami nazywa się prześwitem. W chwili stwierdzenia
nieprawidłowego działania oczyszczalni ścieków i podejrzeniu o nadmierne zanieczyszczenie kraty należy
ją wymontować i wyczyścić.
DY 2
// 4
Rys. 2. Konstrukcja kraty i jej mocowanie w oczyszczalni ścieków:
1-dolot Ścieków, 2-otwierana pokrywa, 3-ociekacz, 4-krata wymienna.
IV. Sito przepływowe
Sito przepływowe ma na celu powstrzymanie przepływu większych zanieczyszczeń do komory
napowietrzania. Należy je okresowo czyścić. Jeżeli brak jest przepływu ścieków do komory napowietrzania
przy otwartym zaworze dozowania ścieków, należy sprawdzić czystość sita.
1 2
a2 |
oge9e |
b Oy O° 3 z
A | |EŻ
oggo 4
b, Dgą%9?
U Qą%?
oge20
o? Ge
Rys. 3. Mocowanie sita przepływowego z wymiennym wkładem:
A-dopływ ścieków, B-wypływ ścieków, 1-pokrywa sita przeplywowego, 2-śruby mocujące pokrywę sita, 3-wkład
wymienny ze stali nierdzewnej, 4-obudowa sita przepływowego.
VI. Pływakowy czujnik poziomu cieczy
W komorze wstępnej zamontowane są dwa czujniki poziomu: dolny i górny. Czujniki te sygnalizują niski
i wysoki poziom ścieków w komorze wstępnej oraz sterują pracą pompy cyrkulacyjnej oraz otwarciem
przeponowego zaworu zdalnie sterowanego.
W komorze chlorowania zamontowane są trzy czujniki poziomu: dolny, górny i alarmowy.
Dolny i górny sterują pracą pompy opróżniającej, alarmowy natomiast uaktywnia sygnalizację alarmową
w przypadku przekroczenia dopuszczalnego poziomu cieczy w tej komorze.
W chwili stwierdzenia nieprawidłowego działania któregokolwiek z czujników, w celu zapewnienia
ciągłości pracy oczyszczalni ścieków, należy wymontować uszkodzony czujnik i wymienić go na nowy.
Rys. 4. Pływakowy czujnik poziomu cieczy.
VI. Sprężarki powietrza
Zamontowane sprężarki powietrza (2 sztuki) są typu łopatkowego. Powietrze zasysane jest z siłowni
i przechodząc przez filtry na ssaniu sprężarek, dostarczane jest do: komory napowietrzania, otwarcia
przeponowego zaworu zdalnie sterowanego, pompy powietrznej chloratora oraz zasilają eżektory
powietrzne układu mieszania oczyszczonych ścieków w komorze chlorowania i powrotu ścieków z komory
osadowej do komory napowietrzania. W przypadku zabrudzenia filtrów na ssaniu, co objawia się niższą
wydajnością sprężarek, doprowadzając w skrajnych przypadkach do braku zasilania układu w sprężone
powietrze, należy filtry wymienić. W razie awarii sprężarek, należy uszkodzoną sprężarkę zdemontować
i wymienić na nową. W przypadku, gdy są dostępne części zamienne, należy przeprowadzić remont
sprężarki. Należy używać tylko oryginalnych części zamiennych.
Filtr powietrza
Króciec im Króciec
tłoczny p z ssawny
wysokie LIT Wirnik
ciśnienie bl A irni
Ww
LU A Niskie
topatka ciśnienie
Rys. 5. Budowa sprężarki powietrza.
VII. Eżektor powietrzny
Celem eżektorów połączonych plastikowymi rurkami jest transport ścieków. Jeden z eżektorów służy do
transportu ścieków z komory osadowej do komory napowietrzania, drugi do wymuszenia cyrkulacji
oczyszczonych ścieków w komorze chlorowania w celu dokładnego wymieszania ich z podchlorynem
sodu.
Eżektory połączone są z plastikowymi rurkami transportującymi ścieki z komór do odpowiednich miejsc
w biologicznej oczyszczalni ścieków.
W przypadku uszkodzenia eżektorów bądź plastikowych rurek, co objawia się brakiem przepływu cieczy,
należy wymienić je na nowe. Należy używać tylko oryginalnych części zamiennych.
Dla zapewnienia szczelności oczyszczalni ścieków należy użyć uszczelek dociętych na wymiar.
odlot cieczy A ssanie
i powietrza a cieczy
wlot powietrza
Rys. 6. Zasada działania eżektora.
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 240 minut.
Ocenie podlegać będzie 6 rezultatów:
- wykaz przewidywanych uszkodzeń powodujących niewłaściwą pracę biologicznej oczyszczalni
Ścieków,
- wykaz czynności prowadzących do lokalizacji przewidywanych uszkodzeń,
- wykaz czynności prowadzących do usunięcia przewidywanych uszkodzeń i opis czynności
zapobiegających podobnym uszkodzeniom,
- wykaz narzędzi, materiałów i części zamiennych niezbędnych do usunięcia uszkodzeń,
- wydruk zakładki Panel sterowania symulatora biologicznej oczyszczalni ścieków
z odpowiednio ustawionymi przełącznikami,
- wydruk zakładki Schemat symulatora biologicznej oczyszczalni ścieków z odpowiednio
otwartymi zaworami ręcznymi i właściwym przepływem ścieków.
Wykaz przewidywanych uszkodzeń powodujących niewłaściwą pracę biologicznej oczyszczalni
Ścieków
Opis uszkodzenia (niesprawności)
Wykaz czynności prowadzących do lokalizacji przewidywanych uszkodzeń
Lp. | Czynności sprawdzające poprawność działania elementów i urządzeń mających wpływ na brak przepływu
ścieków
Wykaz czynności prowadzących do usunięcia przewidywanych uszkodzeń i opis czynności
zapobiegających podobnym uszkodzeniom
Czynności, jakie należy wykonać w celu usunięcia stwierdzonych niesprawności
Czynności zapobiegające powstawaniu podobnym niesprawnościom
Wykaz narzędzi, materiałów i części zamiennych niezbędnych do usunięcia uszkodzeń
Narzędzia i materiały

## Odpowiedź

**Odpowiedź (oficjalny klucz CKE):** Nazwa
kwalifikacji:
Organizacja i prowadzenie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i
instalacji okrętowych
Oznaczenie
kwalifikacji:
M.32
Numer zadania:
01
Kod arkusza:
M.32-01-16.01
Lp.
Elementy podlegające ocenie/kryteria oceny
R.1
Rezultat 1: Wykaz przewidywanych uszkodzeń powodujących niewłaściwą pracę
biologicznej oczyszczalni ścieków
R.1.1
zanieczyszczony filtr powietrza na ssaniu sprężarki powietrza
R.1.2
uszkodzona sprężarka powietrza
R.1.3
uszkodzony eżektor powietrzny w komorze III
R.1.4
uszkodzone rurki plastikowe do eżektora powietrznego
R.2
Rezultat 2: Wykaz czynności prowadzących do lokalizacji przewidywanych uszkodzeń
R.2.1
sprawdzić czystość filtra powietrza na ssaniu sprężarki powietrza
R.2.2
sprawdzić poprawność pracy sprężarki powietrza
R.2.3
sprawdzić poprawność pracy eżektora powietrznego w komorze III
R.2.4
sprawdzić stan techniczny plastikowych rurek eżektora powietrznego
R.3
Rezultat 3: Wykaz czynności prowadzących do usunięcia przewidywanych uszkodzeń i
opis czynności zapobiegających podobnym uszkodzeniom
R.3.1
wymienić filtr powietrza na ssaniu sprężarki powietrza
R.3.2
wymienić uszkodzoną sprężarkę powietrza
R.3.3
wymienić uszkodzony eżektor powietrzny w komorze III
R.3.4
wymienić plastikowe rurki eżektora powietrznego
R.3.5
częstsze kontrole czystości filtra powietrza na ssaniu sprężarki powietrza
R.3.6
częstsze kontrole poprawności pracy sprężarki powietrza
R.3.7
częstsze kontrole poprawności pracy eżektora powietrznego w komorze III
R.3.8
częstsze kontrole stanu technicznego plastikowych rurek eżektora powietrznego
R.4
Rezultat 4: Wykaz narzędzi, materiałów i części zamiennych niezbędnych do usunięcia
uszkodzeń
R.4.1
komplet kluczy płaskich i oczkowych
R.4.2
komplet wkrętaków
R.4.3
materiał na uszczelki
R.4.4
nożyczki
R.4.5
komplet wycinaków do uszczelek
R.4.6
zapasowa sprężarka powietrza
R.4.7
zapasowy filtr powietrza na ssaniu sprężarki powietrza
R.4.8
zapasowy eżektor powietrzny
R.4.9
zapasowy komplet rurek plastikowych do eżektora powietrznego
R.5
Rezultat 5: Wydruk zakładki „Panel sterowania” symulatora biologicznej oczyszczalni
ścieków z odpowiednio ustawionymi przełącznikami
R.5.1
wyłącznik główny ustawiony jest w pozycji I
R.5.2
przełącznik trybu pracy oczyszczalni ustawiony jest w pozycji I (Auto)
R.5.3
przełącznik wyboru sprężarki powietrza ustawiony jest w pozycji II (No2 On)
R.5.4
przełącznik „dozowania ścieków” ustawiony jest w pozycji 0
R.5.5
przełącznik „dezynfekcja” ustawiony jest w pozycji 0
R.6
Rezultat 6: Wydruk zakładki „Schemat” symulatora biologicznej oczyszczalni ścieków
z odpowiednio otwartymi zaworami ręcznymi i właściwym przepływem ścieków
na wydruku zakładki Panel sterowania:
R.6.1
otwarty zawór 1 (schemat instalacji biologicznej oczyszczalni ścieków, str. 3 ark egz.)
R.6.2
otwarty zawór 2 (schemat instalacji biologicznej oczyszczalni ścieków, str. 3 ark egz.)
R.6.3
otwarty zawór 3 (schemat instalacji biologicznej oczyszczalni ścieków, str. 3 ark egz.)
R.6.4
otwarty zawór 4 (schemat instalacji biologicznej oczyszczalni ścieków, str. 3 ark egz.)
R.6.5
otwarty zawór 5 (schemat instalacji biologicznej oczyszczalni ścieków, str. 3 ark egz.)
R.6.6
otwarty zawór 10 (schemat instalacji biologicznej oczyszczalni ścieków, str. 3 ark egz.)
R.6.7
otwarty zawór 11 (schemat instalacji biologicznej oczyszczalni ścieków, str. 3 ark egz.)
R.6.8
otwarty zawór 13 (schemat instalacji biologicznej oczyszczalni ścieków, str. 3 ark egz.)
R.6.9
otwarty zawór 15 (schemat instalacji biologicznej oczyszczalni ścieków, str. 3 ark egz.)
R.6.10
usuwanie ścieków z komory IV (gdy pracuje pompa opróżniająca)
Rezultat 5. Wydruk zakładki Panel sterowania
Rezultat 6. Wydruk zakładki Schemat
na wdruku zakładki Schemat:

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/m32-2016-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny#page=2)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/m32-2016-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=m32-2016-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny%2Fzad%2FPE)

## Podobne zadania

- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/m32-2020-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Podczas rutynowego obchodu chłodni prowiantowej pracującej w trybie automatycznym zauważono nadmierne oszronienie parownika w komorze doda
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/m32-2018-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Podczas obchodu siłowni okrętowej w trakcie rejsu uaktywnił się alarm wysokiego ciśnienia pary w kotle kombinowanym. Korzystając ze schema
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/m32-2024-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne W trakcie pracy hydroforu zaobserwowano zbyt niski poziom wody w hydroforze oraz nie włączanie się sprawnej pompy zasilającej wody słodkie
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/m32-2019-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Podczas obchodu siłowni okrętowej, dokonując odczytu manometru stwierdzono na tłoczeniu pompy oleju smarnego niskie ciśnienie w systemie s

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-07_