# Egzamin zawodowy — zadanie PE

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/m37-2016-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Egzamin zawodowy M37 · czerwiec 2016
- rok: 2016
- typ: open

## Treść

Zadanie egzaminacyjne
Opracuj rysunek surowego odlewu tulei na podstawie rysunku konstrukcyjnego. Odlew wykonany jest z żeliwa
EN-GJL-250 w klasie dokładności ISO 8062-CT12-RMA G. Dobierz z norm naddatki na obróbkę skrawaniem
oraz wartość pochyleń odlewniczych. Formy będą wykonywane ręcznie z masy wilgotnej przy użyciu modeli
drewnianych.
Uzupełnij formularz zapisów fotografii dnia pracy na stanowisku formierskim i oblicz jednostkowy czas
wykonania jednej formy przyjmując, że formierz na jednej zmianie wykonał 24 formy. Oblicz najmniejsze
dopuszczalne wymiary skrzynek formierskich przyjmując, że w jednej formie będą formowane cztery modele,
a wlew rozprowadzający zostanie usytuowany między odlewami (tabela 4). Szerokość wlewu rozprowadzającego
(wr) wynosi 24 mm, a masa odlewu jest równa 9 kg.
Na podstawie wykonanych obliczeń i rysunku 2 dobierz i wpisz w przygotowanej tabeli główne wymiary
skrzynek formierskich.
Rysunek 1. Rysunek konstrukcyjny tulei
2240
©200
A
2120 5
% @80+0,3 4
x =“ Ra 2,5
W (ENO ave
OO
RM 8
AVY HZE
| CD
Ra 2,5 p
R15 g
LZ) a
Se
Ra 2,5 250
0140
WA | /Ra 2,5 sa
vekiad Mecham
fProiektowot_ | | TT -eO"
rest PI Meterict | EN-GL -250
seowdał | || || | | ||| | sc octewy | ISO 8062-CT12-RMA G
1:2 Tuleja - odlew Nr rysunku
WP-42-2010/2
Tabela 1. Pochylenia odlewów wykonywanych w masach formierskich za wyjątkiem mas
samoutwardzalnych wg PN-89/H-54216
Wysokość H
Doma | e | © | aw | am | « | aH | amm |
= fs | | am | o | rw | am | os |
los | 0 | aso | amo | wo | w | ass | 07 |
me fo | w | se | s | | se | wo |
e | w | ms | re | o | w | sao | wo |
m | w | w | re | w | s | nas | so |
Tabela 2. Naddatki na obróbkę skrawaniem wg PN-ISO 8062
Największy wymiar gabarytowy
odlewu po obróbce końcowej
G, mm Stopień naddatku na obróbkę skrawaniem
powyżej włącznie
- 40 0,1 0,1 02 | 03 | 04 | 05 05 | 0.7 I 1,4
40 63 0.1 0,2 03 | 03 0,4 1,5 0,7 I 1,4 2
63 100 | 02 | 03 | OF | OS | 0,7 I 1.4 2 2,8 4
100 160 0,3 0,4 0,5 | 0,8 Il 1,5 2,2 3 4 6
160 250 0,3 0,5 0,7 | I 1,4 2 2,8 4 5,5 8
250 400 0,4 0,7 0,9 | 1.3 1.8 2.5 3,5 5 7 10
400 630 0.5 0,8 1,1 | 1,5 22 | 3 4 6 9 12
630 1000 0,6 0.9 2 18 2.5 3.5 5 7 10 14
1000 1600 | 0.7 I 14 | 2 | 28 | 4 | 55 | 8 u | 16
1600 2500 0,8 It 1,6 | 2.2 3,2 | 4,5 | 6 9 13 18
2500 4000 0,9 1.3 1.8 | 25 35 | 5 | 7 10 14 20
4000 6300 I 1.4 2 | 2.8 4 | 5,5 8 It 16 22
6300 1000 | it | 15 | 22 | 3 | 45 | 6 9 2 | 17 | 24
oprzyrządowanie modelowe, proces odlewania i proces obróbki odniesiony do poszczególnych powierzchni i
powierzchni bazowych oraz innych został uzgodniony pomiędzy zamawiającym a producentem.
Tabela 3. System tolerancji wymiarowych (wg PN-ISO 8062)
Minimal ymi ee
poacdsianąj Pole tolerancji odlewu [mm]
surowego odlewu
K, mm Klasa tolerancji odlewu CT
do
powyżej i 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 i 12 13 | 14 15 | 16
włącznie
10 0,09 | 0.13 | 0.18 | 0.26 | 0.36 | 0.52 | 0,74 1.5 2 2.8 | 4.2
16 0.1 | 0.14) 0.2 | 0.28 | 0,38 | 0.54 | 0.78 1.6 | 2.2 3 4.4
25 0.1! |0.15 | 0.22 | 0.3 | 0.42 | 0.58 | 0,82 1.7 | 24 | 3.2 | 46
25 40 0.12 | 0.17 | 0.24 | 0.32 | 0.46 | 0.64 1.3 1.8 | 26 | 36 7
40 63 0.13 | 0.18 | 0.26 | 0.36] 0.5 | 0.7 1.4 2 2.8 + 8
63 100 0.14 | 0.2 | 0.28 | 0.4 | 0.56 | 0.78 1.6 | 2.2 | 3.2 | 44 9
100 160 0.22 | 0.3 | 0.44 | 0.62 1.2 | 1.8 | 2.5 | 3.6 5 7
160 250 0.24 | 0.34 | 0.5 | 0.7 1.4 2 2.8 + 5.6 8
250 400 - | O4 | 0.56 | 0.78 1.6 | 2.2 | 3.2 | 4.4 | 6.2 9
400 630 0.64 | 0.9 | 1.2 | 1.8 | 26 | 3.6 s 7 10 14 18 22 28
630 1000 - I 1.4 2 2.8 4 6 LJ i 16 20 | 25 32
1000 1600 - | - 1.6 | 2.2 | 3.2 | 46 7 9 13 18 | 23 | 29 | 37
1600 2500 2.6 | 38 | 54 15 | 21 42
2500 4000 - | 44 | 6.2 17 | 24 49
4000 6300 - - 7 20 | 28 56
6300 | 10000 m | ms | = 8 | 32 64
Tabela 4. Najmniejsze dopuszczalne odległości między odlewami a poszczególnymi elementami formy
do 5 40 40 30 30 30 30
5-10 50 50 40 40 40 30
10-+25 60 60 40 50 50 30
25-50 70 70 50 50 60 50
50-100 90 90 50 | 60 70 50
100-250 100 100 60 70 100 60
2504-500 120 120 10 80 - 70
500->1 000 150 150 90 90 - 120
1 000+-2 000 200 200 100 100 = 150
2 000--3 000 250 250 125 125 m 200
3 000-+4 000 275 275 150 150 = 225
4 000--5 000 300 300 175 175 - 250
5 000-:-10 000 | 350 350 200 | 200 - 250
ponad 10 000 400 400 250 250 = 250
A-A
z 7 >
PP WŻZAMZNM,
* Z
s)
>
Tran!
ee,
m Ea
Rysunek 2. Główne wymiary typowych skrzynek formierskich w mm
(czarnymi punktami oznaczono wymiary zalecane)
m L 5 WF of 62.69 0 a 42 96 P O
x= 5000 ATA eo
La ZLA JĄ
4200 | good 2 6787.87.07 8" 87 A LA
2780 0.800 AAA AAA TZ A orp
3380 3200 LZLAMN AJM M MIA
2980 2800|-£-LAJELAZ ATZ JĄ PY
== 2660 2500 ATA eA AY
| 4300 20 dep att
-. Att iY A /| a -
} | h 21607) 2000 --- ZEW GREYA ALA, IIL.Skrzynki suwni
a mara 04 ioŻłkcii
a GH------H8 17405 1600 EEE ASA A ATA cowe ciężkie
1305 1250 SHELL ATA A)
| OM roo IZ AACE RA
1126 | 1000 EE TAD
E--- ---=-2 92020 800 900 UZBZOZWAWZWY |
730 630 eRe ge 1I.Skrzynki suwnicowe lekkie
c 660 jo aay
600 500 AL AK |
540 0 LEP
490 400 44 4 |
450 3801-17, 3 I
400 320 ZLA U.Skrzynki ręczne
x 360 280 EZ
330 250-]4
aigl$lalslaislsisisialsls
Blub D sesseees se sToNoflońoto
= -- VN HSS
63 DR
A |: 80 rat Ne
go SN NEA
100 PASTOWNENI
no PRAS NASADA
125 --NARRSEERA
10 SSS NANS SEA
160 -BZESRNRARNK
760 RORORORNANANANANANANŃ
c 200 -SOS SSE RISER A
220 SESS KO KOK LI
250 -NLEERSSN KS
280 ORDER RDA SARA
320 LUKA ANON NAN NVNANANTS <>
PPE RSA NRORORNBKNANRSA SR SRSBNE
400 DRR Tę RE R ROG TY ©
450 NESEY
500 SANNA NON 6
560 [SEA SSNS AS oS
630 -- CRNA ARN, @
700 NEAINISENANENCROAY e
800 PPR ORK O Ś
b TT GEESE AS EERE
1000 = LS ASSIS ©
B 0 ao Seo Se Bs Fo
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.
Ocenie podlegać będą 4 rezultaty:
- rysunek surowego odlewu tulei,
- formularz zapisów fotografii dnia pracy,
- obliczone minimalne wymiary skrzynek formierskich,
- dobrane główne wymiary skrzynek formierskich.
a Strona 7 z 10 ,
5\VXQHN VXURZHJR RGOHZX WXOHL
Formularz zapisów fotografii dnia pracy
H3 dnia pracy obserwacji 321 2/8
ONECIE SZA EA
| tm] | [min] | [min] grupy czynności | normy czasu
la] 800000 ss | z]
ocztekowem | || ||| | 6 | | UT
[1 |Preveotowaniestanowiska recy | 6 |o | 7 |||
[2 |Romowiasdem | 6 |u | a |||
lama | os |ow | oe | ||
[4 |przerwaśniadanowa | | o | aus | s | ||
ps rece tl Pl | os |||
[6 |Porebańgooiam | o | oe | 6 | ||
lama | | se | e | ||
[8 |czekenienadostowęmasytormierskej | u | s | m | ||
po jee 0000 | m |ss | e | ||
[10 |Pójieposzikifomieke _ | 2 | oe | e | |
[11 [Piciewodyminerainey |, | 2 | os | 20 | ||]
lejma | ||| | e | e | e | ||]
[23 |Rormowazsasadem | | e | 4. | ||
pu jr | e |a| oe | ||
[15 |Rozmowazmisreem | a | e | s | ||
ps free dt e |a| os | ||
[17 |Poradkoweniesenowstamy | 2 | e | e | ||
[as |eymć |e | w | u | |]
[2 |rośćwyonwmenimm ||
|2 |sumacrasow wykonaniaform mint |
2 [sina ssvomasonncortoncenomenne 7]
04 |omocoówrwpanowwwewgeme me ||
05 |smacmówooemowa ma 7
06 |smaamycwomae
ert wri om
Stanistaw Nowak 22.11.2015 r.
O - obsługa stanowiska, P - postój niezależny od pracownika, R - strata czasu z winy pracownika.
Składniki normy czasu: tpz, tw, tr, to.
Obliczenia najmniejszych dopuszczalnych wymiarów skrzynek formierskich
Główne wymiary skrzynek formierskich
wnt ni
rr WE
a WA
oe |
w |

## Odpowiedź

**Odpowiedź (oficjalny klucz CKE):** Nazwa
kwalifikacji:
Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego
Oznaczenie
kwalifikacji:
M.37
Numer zadania:
01
Kod arkusza:
M.37-01-16.05
Lp.
Elementy podlegające ocenie/kryteria oceny
R.1
Rezultat 1: Rysunek surowego odlewu tulei
R.1.1
powierzchnia podziału formy w odległości 60 mm od podstawy tulei, oznaczona linią
kreska-kropka
R.1.2
umieszczone są symbole dolnej i górnej części odlewu oraz linia wyznaczająca powierzchnię
podziału formy oznaczona na końcach krzyżykami
R.1.3
wykonany linią ciągłą zarys odlewu przed obróbką skrawaniem (z naddatkami na obróbkę)
R.1.4
narysowany w zarysie surowego odlewu kształt odlewu po obróbce skrawaniem,
z zastosowaniem linii kreska-dwie kropki-kreska
R.1.5
naddatki na obróbkę skrawaniem narysowane liniami o gęstości dwa razy większej
w porównaniu do kreskowania pozostałej powierzchni przekroju tulei
R.1.6
wypełnienia otworów o średnicy 14 mm, oznaczone przy użyciu kreskowania o podwójnej
gęstości
R.1.7
podane są wymiary określające wielkość naddatków na obróbkę skrawaniem na powierzchni
górnej i dolnej oraz na powierzchniach wewnętrznych odlewu tulei - 2,8 mm Uwaga:
wielkość naddatków na powierzchni górnej oraz powierzchniach wewnętrznych może być
powiększona o 50%
R.1.8
oznaczone są pochylenia ścian przy zastosowaniu kreskowania o podwojonej gęstości
R.1.9
podane są wymiary określające pochylenia ścian tulei
R.1.10
naniesione są niezbędne wymiary do wykonania tulei
R.2
Rezultat 2: Formularz zapisów fotografii dnia pracy
R.2.1
symboli grup czynności w kolumnie 6, formularza w kolejności wierszy: PZ; R; W; F; W; F; W;
P; W; O; F; W; R; W; O; W; PZ; R (zapisane jest co najmniej 12 symboli grup)
R.2.2
oznaczeń składnikow normy czasu w kolumnie 7, formularza w kolejności wierszy: tPZ; brak
(lub kreska); tW; tF; tW; tF; tW; brak (lub kreska); tW; tO; tF; tW; brak; tW; tO; tW; tPZ; brak (lub
kreska) (zapisane jest co najmniej 12 oznaczeń składników normy czasu)
R.2.3
ilości wykonanych form - 24 sztuki
R.2.4
sumy czasów wykonania form - 396 minut
R.2.5
sumy czasów przygotowawczo-zakończeniowych - 15 minut
R.2.6
sumy czasów na potrzeby fizjologiczne - 23 minuty
R.2.7
sumy czasów obsługi stanowiska - 13 minut
R.2.8
sumay strat czasu - 33 minuty
R.2.9
jednostkowego czasu wykonania formy -18 minut
R.3
Rezultat 3: Obliczone minimalne wymiary skrzynek formierskich
Wpisane wyniki obliczeń minimalnych wymiarów:
R.3.1
długości skrzynek formierskich: 644 mm
R.3.2
szerokości skrzynek formierskich: 600 mm
R.3.3
wysokości górnej skrzynki: 95,6 mm
R.3.4
wysokości dolnej skrzynki: 110 mm
R.4
Rezultat 4: Główne wymiary skrzynek formierskich
W tabeli wpisane są dobrane wymiary:
R.4.1
L = 800 mm
R.4.2
C = 920 mm
R.4.3
B = 630 mm
R.4.4
Hg = 100 mm lub 125 mm
R.4.5
Hd = 125 mm
Rysunek surowego odlewu tulei (przykładowe rozwiązanie)
Na rysunku surowego odlewu:
Zawiera zapisy:

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/m37-2016-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny#page=2)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/m37-2016-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=m37-2016-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny%2Fzad%2FPE)

## Podobne zadania

- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/m37-2019-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Opracuj uproszczony rysunek surowego odlewu piasty przedstawionej na rysunku 1, wg PN-85/H-01550. Odlew należy wykonać w klasie dokładnośc
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/m37-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Opracuj rysunek surowego odlewu III kategorii (bez układu wlewowego) kołnierza redukcyjnego przedstawionego na rysunku. Odlew należy wykon
- [Zadanie 13](https://matura.lol/question/m37-2019-czerwiec-egzamin-zawodowy-pisemny/zad/13) — Zadanie 13. Najbardziej ekonomiczną metodą oddzielania układu wlewowego dla drobnych odlewów z żeliwa szarego jest A. cięcie łukowe. B. obcinanie tarczami. C. o
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/m37-2020-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Opracuj rysunek surowego odlewu III kategorii (bez układu wlewowego) korpusu łożyska przedstawionego na rysunku 1. Odlew należy wykonać w 

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-07_