# Egzamin zawodowy — zadanie PE

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/m38-2016-pazdziernik-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Egzamin zawodowy M38 · październik 2016
- rok: 2016
- typ: open

## Treść

Zadanie egzaminacyjne
W przygotowanych tabelach 1, 2 i 3, uzupełnij dokumentację technologiczną procesu ulepszania cieplnego
6 000 sztuk tulei wykonanych ze stali C40 zgodnie z zamieszczonymi informacjami i zaleceniami działu
technologicznego. Proces należy przeprowadzić w piecach elektrycznych komorowych w atmosferze
powietrza. Materiał ma być układany w piecu w odległości d/2. Twardość materiału po obróbce cieplnej
powinna wynosić 220 HB.
W tabelach 4 i 5 określ i zapisz warunki kontroli twardości warstwy powierzchniowej tulei po procesie
ulepszania cieplnego oraz wartości wskazanych parametrów własności mechanicznych tulei oraz urządzenia
do przeprowadzenia badań.
Oblicz użyteczny czas pracy poszczególnych pieców, niezbędny do realizacji procesu ulepszania cieplnego.
Wyniki obliczeń zapisz w tabeli 6. Po wykonaniu zadania arkusz egzaminacyjny pozostaw na stanowisku.
Informacje do przeprowadzenia procesu ulepszania cieplnego 6000 szt. tulei ze stali C40
Szkic tulei
2x45°
2x45° Y
ZAM
| | S| 8
AU
LL Hartować i odpuszczać
Zakres temperatur nagrzewania do hartowania stali niestopowych
Q
{SERRE
500 p SĄ
B 800 RZZM | AM
= el A | SET.
= 700-4 ESET
KARAMNSREK
ao LJ LJ JEJ
0 02 04 06 08 10 12 14 %C
Wpływ temperatury odpuszczania na własności mechaniczne zahartowanej stali niestopowej
o zawartości 0,4% C
A,Z Bn „Re
[%]| [MPaj| [HB] Rn
62,5 ES
zę REZN
sot 1000|- 400] WZ | z
<a
37,5|- 800|- 300 AKIN
ASS.
A s
|NOKME Z:
Hi
12,5 400|- 100] <A
ASIMM,
8 58 03 300 400 500 600 700
Z TEMPERATURA ODPUSZCZANIA =
£ is 8
EJ c 3
Orientacyjny wskaźnik czasu grzania przedmiotów ze stali niestopowej T, dla różnych operacji
obróbki cieplnej
Operacja Hartowanie, wyżarzanie normalizujące i zupełne Odpuszczanie wysokie
obróbki Piec komorowy Kapiel solna Piec komorowy Kąpiel solna
cieplnej elektryczny ap elektryczny ap
Wartość min/1 mm średnicy lub grubości przedmiotu |
wskaźnika [08 | 02 | oss | or | 10 | 025 | oas | 012 |
Do obliczania czasu grzania ułożonych pojedynczo w piecu przedmiotów typu tuleja i pierścień przyjmuje się
wymiar redukowany, wyznaczany jako iloczyn S x K, gdzie:
- S, minimalny wymiar charakterystyczny przedmiotu,
- K, współczynnik kształtu.
Określanie wymiaru charakterystycznego S dla tulei i pierścieni w zależności od wymiarów elementu
D-d SH
LN | ISS 2 >
=a S=H
D-d
-<H
x 2
Loda | D-d
By sad! s
2
Wartość współczynnika kształtu K dla przedmiotów obrabianych cieplnie
Kształt przedmiotu Współczynnik kształtu K
Kula 0,7
Sześcian 0,7
Walec 1,0
Prostopadłościan 1,0
Pręt okrągły 1,0
Pręt kwadratowy 1,4
Pierścień 1,5
Płaskownik lub blacha 1,5
Wartość współczynnika m uwzględniającego sposób ułożenia materiału w piecu
Sposób ułożenia materiału [om | Sposób ułożenia materiatu (wsad EE
7 (wsad okrągły | 9 przekroju kwadrato |
' d | a
„m ZULU EH WML G
. d a
z m z
d d a a
. id NESZAK _ 2 SS U
ZZA Cia
b eke of2 a pf:
SN R KJ 15 || < 2,2
LIL
2d „d, 2d 2a m, 20
LENGSMIITT MIN AA USSLMMINN TEL
Wykaz urządzeń i oprzyrządowania dostępnego w zakładzie
Piec elektryczny komorowy typu D z atmosferą regulowaną - I stanowisko
| model | Maksymalna (EMpoEANE Wymiary wewnętrzne szer. x gł. x wys. Maameesinis
pracy °C mm
Piec elektryczny komorowy KRE do pracy w atmosferze powietrza - 1 stanowisko
| mode | Maksymalna temperatura Wymiary wewnętrzne szer. x gł. x wys. Masa wsadu kg
pracy °C mm
Piec elektryczny komorowy z cyrkulacją powietrza typu KK-U - I stanowisko
Maksymalna temperatura | Wymiary wewnętrzne szer. x gł. x wys. | Masa wsadu kg Moc kw
pracy °C mm
Wanna hartownicza - I stanowisko
Model ajjeńność ; Środek chłodzący Wymiary wewnętrzne
użyteczna dm szer. x gł. x wys. mm
VH640 olej hartowniczy 800 x 800 x 1000
Studzienka do studzenia - 4 stanowiska
Rolemncse ; Spade chijadkawe Wymiary wewnetrzne
uzyteczna dm szer. x gt. x wys. mm
$2400 2400 1100 x 1100 x 2000
Wykaz urządzeń do badań własności mechanicznych
Rodzaj urządzenia
Twardościomierz Brinnella
Twardościomierz Rockwella
Twardościomierz Vickersa
| 4. | Mikroskop metalograficzny EPITYP II
Maszyna wytrzymałościowa
| 6. | Młot Charpy'ego
Aparat Erichsena
Zalecenia działu technologicznego
W trakcie jednego cyklu do każdego pieca komorowego dostępnego w zakładzie można załadować 120 kół
o średnicy 70-100 mm. Załadunek należy przeprowadzić z wykorzystaniem koszy załadowczych.
Warunki prowadzenia procesu ulepszania cieplnego:
- nagrzewanie oraz wygrzewanie do hartowania należy prowadzić w atmosferze powietrza,
- chłodzenie podczas hartowania należy prowadzić w oleju OH120 w wannach hartowniczych przez
15 minut,
- nagrzewanie oraz wygrzewanie do odpuszczania wysokiego należy prowadzić w atmosferze powietrza,
- chłodzenie podczas odpuszczania należy prowadzić w spokojnym powietrzu w studzienkach do
studzenia przez 60 minut.
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.
Ocenie podlegać będzie 5 rezultatów:
- karta technologiczna obróbki cieplnej - parametry hartowania w tabeli 1,
- karta technologiczna obróbki cieplnej - opis operacji w tabeli 2,
- karta technologiczna odpuszczania - parametry operacji w tabeli 3,
- warunki kontroli twardości warstwy powierzchniowej tulei oraz oczekiwane własności mechaniczne
tulei i warunki ich kontroli w tabelach 4 i 5,
- wyniki obliczeń użytecznego czasu pracy pieców stosowanych w procesie ulepszania cieplnego tulei
w tabeli 6.
DOKUMENTACJA TECHNOLOGICZNA PROCESU ULEPSZANIA CIEPLNEGO 6000 szt. tulei ze
stali C40
Tabela 1. Karta technologiczna obróbki cieplnej
seen | [O ermet |romotowany
mę wę |
Gogo orm m |
ewe ]
Cee ee WON
toja tonerem gna |
powt |
Tabela 2. Karta technologiczna obróbki cieplnej
a KONKKNENK NEA
a KOOKNNNK ENEA
a KONENENK EEEE
a NOKENENK NEA
a EEEE KA
[6 || beromnienodene | |
Tabela 3. Karta technologiczna odpuszczania
Parametry operacji
Gatunek mateńau | Sata |
Temperatura odpuszczania, * KEN ee
CZCZO EM
Ce
Cas chłodzenia, min ee ee
Rodzaj pieca do opuszczania ee eee
Rodzaj Urządzenia do chłodzenia RENE eee
* obliczony czas nagrzewania i wygrzewania należy zaokrąglić do liczby całkowitej w górę
Tabela 4. Warunki kontroli twardości warstwy powierzchniowej tulei
Kontrola twardości warstwy powierzchniowej
Rodzaj urzadzenia PY Rodzaj welebnika PF
% wyrobów, które należy Liczba tulei badanych
poddać badaniom 10%
w 1 cyklu procesu*
kontrolnym
* obliczoną ilość elementów do badania kontrolnego należy zaokrąglić do liczby całkowitej w górę
Tabela 5. Oczekiwane własności mechaniczne tulei i warunki ich kontroli
Oczekiwana wartość, jednostka Urządzenia do przeprowadzenia badań
Wytraymatose s rozciąganie ee KOME
Granta plastyczności ee GM
Wydłużenie KONNE EEE
ramen |
Strona 8 z9
Tabela 6. Użyteczny czas pracy pieców stosowanych w procesie ulepszania cieplnego
. Liczba cykli NE
Użyteczny czas pracy w procesie Całkowity użyteczny czas pracy przy
Rodzaj pieca w 1 cyklu procesu 5 RA realizacji zamówienia
. realizacji .
min pen h, min
zamowienia

## Odpowiedź

**Odpowiedź (oficjalny klucz CKE):** Nazwa
kwalifikacji:
Organizacja i prowadzenie procesów metalurgicznych oraz obróbki plastycznej
metali
Oznaczenie
kwalifikacji:
M.38
Numer zadania:
01
Kod arkusza:
M.38-01-16.08
Lp.
Elementy podlegające ocenie/kryteria oceny
R.1
Rezultat 1: Karta technologiczna obróbki cieplnej - parametry
W tabeli 1, zapisano:
R.1.1
gatunek materiału: C40
R.1.2
temperatura hartowania: 820÷870°C
R.1.3
czas nagrzewania do hartowania: 27 minut
R.1.4
czas wygrzewania do hartowania: 7 minut
R.1.5
czas chłodzenia podczas hartowania: 15 minut
R.1.6
rodzaj pieca do nagrzewania i wygrzewnia: KRE-10/270
R.1.7
rodzaj urządzenia do chłodzenia: VH640
R.2
Rezultat 2: Karta technologiczna obróbki cieplnej - opis operacji
W tabeli 2:
R.2.1
w kolumnie Nazwa zabiegu zapisano co najmniej 5 spośród 6 operacji w kolejności
technologicznej: przygotowanie wsadu, załadunek wsadu, nagrzewanie,
wygrzewanie,wyładunek wsadu, hartowanie (chłodzenie)
R.2.2
w kolumnie Urządzenie/oprzyrządowanie w wierszu dotyczącym przygotowania lub/i
załadunku wsadu zapisano: kosz załadowczy
R.2.3
w kolumnie Urządzenie/oprzyrządowanie w wierszach dotyczących nagrzewania i
wygrzewania zapisano: piec KRE-10/270
R.2.4
w kolumnie Urządzenie/oprzyrządowanie w wierszu dotyczącym hartowania zapisano: wanna
hartownicza VH640
R.2.5
w kolumnie Ośrodek/atmosfera przy nagrzewaniu i wygrzewaniu do hartowania zapisano:
powietrze
R.2.6
w kolumnie Ośrodek/atmosfera przy hartowaniu zapisano: olej OH120
R.3
Rezultat 3: Karta technologiczna odpuszczania - parametry operacji
W tabeli 3, zapisano:
R.3.1
gatunek materiału: C40
R.3.2
stan materiału: hartowany
R.3.3
temperatura odpuszczania: 540±5°C
R.3.4
czas wygrzewania: 9 minut
R.3.5
czas chłodzenia, min: 60 minut
R.3.6
rodzaj pieca do odpuszczania: KK-U250
R.3.7
rodzaj urządzenia do chłodzenia: SP 2400
R.4
Rezultat 4: Warunki kontroli twardości warstwy powierzchniowej oraz oczekiwane
własności mechaniczne tulei i warunki ich kontroli w tabelach 4 i 5
W tabeli 4, zapisano warunki kontroli twardości warstwy powierzchniowej:
R.4.1
symbol twardości: HB
R.4.2
wymagana wartość: 220 HB
R.4.3
rodzaj urządzenia: twardościomierz Brinella
R.4.4
rodzaj wgłębnika: kulka stalowa
R.4.5
ilość tulei badanych w 1 cyklu procesu: 12 sztuk
W tabeli 5, zapisano parametry własności mechanicznych:
R.4.6
wydłużenie: wartość z zakresu 20±2%
R.4.7
przewężenie: wartość z zakresu 58±2%
R.4.8
urządzenie do sprawdzenia parametrów: maszyna wytrzymałościowa
R.5
Rezultat 5: Wyniki obliczeń użytecznego czasu pracy pieców stosowanych
w procesie ulepszania cieplnego tulei
W tabeli 6, zapisano urządzenia i wyniki obliczeń użytecznego czasu pracy pieców:
R.5.1
KRE-10/270 w 1 cyklu procesu: 34 minuty
R.5.2
KRE-10/270 przy realizacji zamówienia: 28 h 20 minut
R.5.3
KK-U250 w 1 cyklu procesu: 43 minuty
R.5.4
KK-U250 przy realizacji zamówienia: 35 h 50 minut

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/m38-2016-pazdziernik-egzamin-zawodowy-praktyczny#page=2)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/m38-2016-pazdziernik-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=m38-2016-pazdziernik-egzamin-zawodowy-praktyczny%2Fzad%2FPE)

## Podobne zadania

- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/m38-2019-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Uzupełnij w tabelach 1, 2 i 3 dokumentację technologiczną obróbki cieplno-chemicznej wałów wykonanych ze stali 18HGT zgodnie z zamieszczon
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/m38-2021-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Uzupełnij dokumentację technologiczną (tabela 1 i 2) procesu przygotowania wsadu w postaci krążków do wykonania wytłoczek ze stali DC03, z
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/m38-2020-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne W kuźni zamówiono wykonanie 300 odkuwek ze stali niestopowej C45. Z odkuwek mają być wykonane pierścienie o wymiarach określonych na rysun
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/m38-2019-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Uzupełnij kartę technologiczną dla jednego cyklu procesu produkcji anod miedzianych, jeżeli miedź anodowa ma być wytworzona w piecu anodow

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-07_