# Informatyka — zadanie 3.2

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/maturazai-informatyka-inf-2019-05/zad/3.2
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Informatyka · Matura · maj 2019 (rozszerzona)
- rok: 2019
- poziom: rozszerzona
- typ: closed
- punkty: 1
- działy: Sprzęt komputerowy, dane i bazy

## Treść

Po pomnożeniu dwóch liczb 1111110₂ oraz 101₂ zapisanych w systemie dwójkowym otrzymamy poniższe alternatywne zapisy.

Oceń prawdziwość zdań dotyczących wyniku mnożenia liczb binarnych 1111110₂ × 101₂.

Wynik to 21312₄.
Wynik to 1001010110₂.
Wynik to 1166₈.
Wynik to 276₁₆.

## Rozwiązanie — maturazai.pl (AI)

## Poprawna odpowiedź

**P, F, P, P**

## Sposób 1 - obliczenie iloczynu i konwersje

**Krok 1: zamień liczby binarne na dziesiętne.**

`1111110₂` = 1·64 + 1·32 + 1·16 + 1·8 + 1·4 + 1·2 + 0·1 = 64+32+16+8+4+2 = **126**

`101₂` = 1·4 + 0·2 + 1·1 = **5**

**Krok 2: oblicz iloczyn dziesiętnie.**

126 · 5 = **630**

**Krok 3: konwersja 630 na różne systemy.**

### Na system czwórkowy (Stwierdzenie 1: 21312₄?)

630 : 4 = 157 r 2
157 : 4 = 39 r 1
39 : 4 = 9 r 3
9 : 4 = 2 r 1
2 : 4 = 0 r 2
Czytane od dołu: **21312₄** ✓

**Weryfikacja:** 2·256 + 1·64 + 3·16 + 1·4 + 2 = 512 + 64 + 48 + 4 + 2 = 630 ✓

**Werdykt 1: PRAWDA** ✓

### Na system binarny (Stwierdzenie 2: 1001010110₂?)

630 : 2 = 315 r 0
315 : 2 = 157 r 1
157 : 2 = 78 r 1
78 : 2 = 39 r 0
39 : 2 = 19 r 1
19 : 2 = 9 r 1
9 : 2 = 4 r 1
4 : 2 = 2 r 0
2 : 2 = 1 r 0
1 : 2 = 0 r 1
Czytane od dołu: **1001110110₂**

W stwierdzeniu jest 1001010110₂, czyli ma 0 zamiast 1 na pozycji bitu 6 (= wartości 64). Sprawdzimy: 1001010110₂ = 512 + 64 + 16 + 4 + 2 = 598 ≠ 630.

**Werdykt 2: FAŁSZ** ✗

### Na system ósemkowy (Stwierdzenie 3: 1166₈?)

630 : 8 = 78 r 6
78 : 8 = 9 r 6
9 : 8 = 1 r 1
1 : 8 = 0 r 1
Czytane od dołu: **1166₈** ✓

**Weryfikacja:** 1·512 + 1·64 + 6·8 + 6·1 = 512 + 64 + 48 + 6 = 630 ✓

**Werdykt 3: PRAWDA** ✓

### Na system szesnastkowy (Stwierdzenie 4: 276₁₆?)

630 : 16 = 39 r 6
39 : 16 = 2 r 7
2 : 16 = 0 r 2
Czytane od dołu: **276₁₆** ✓

**Weryfikacja:** 2·256 + 7·16 + 6 = 512 + 112 + 6 = 630 ✓

**Werdykt 4: PRAWDA** ✓

## Sposób 2 - mnożenie binarne (bez konwersji na dziesiętny)

1111110
× 101
1111110 (× 1, bit 0)
0000000 (× 0, bit 1) - zerowy
1111110 (× 1, bit 2, przesunięcie o 2)
1001110110

Dodawanie binarne (z przeniesieniami):
0001111110
+ 0000000000
+ 0111111000
1001110110₂

To nasze prawdziwe binarne **1001110110₂**, NIE "1001010110" - różnica w bicie nr 6 (wartość 64).

## Sposób 3 - weryfikacja Pythonem

```python
n = 0b1111110 * 0b101
print(n) # 630
print(bin(n)) # 0b1001110110
print(oct(n)) # 0o1166
print(hex(n)) # 0x276
print(int('21312', 4)) # 630 - czwórkowy

## Reference informatyczny - konwersje między systemami liczbowymi

> Reference - Konwersje:
> - **Bin → Dec:** suma bitów·potęg 2 od najmłodszego.
> - **Dec → Bin:** dzielenie z resztą przez 2, czyt. od dołu.
> - **Dec → Hex:** dzielenie z resztą przez 16. Cyfry 10=A, 11=B, , 15=F.
> - **Dec → Oct:** dzielenie z resztą przez 8.
> - **Bin → Hex:** grupuj po 4 bity od końca: 1001110110 → 0010|0111|0110 = 2|7|6 = 276₁₆.
> - **Bin → Oct:** grupuj po 3 bity od końca: 1|001|110|110 = 1|1|6|6 = 1166₈.
> - **Bin ↔ Czwórkowy:** grupuj po 2 bity: 10|01|11|01|10 = 2|1|3|1|2 = 21312₄.

## Schemat oceniania CKE

> Klucz CKE (zadanie 3.2, max 1 pkt):
> - **1 pkt** - wszystkie 4 odpowiedzi (P, F, P, P)
> - **0 pkt** - błędna lub niepełna

## Dlaczego inne opcje błędne - analiza

| Stw. | Wartość | Wynik 1·obliczenia | Werdykt |
| 1 | 21312₄ | 21312₄ = 2·256+64+48+4+2 = 630 ✓ | P |
| 2 | 1001010110₂ | = 512+64+16+4+2 = **598** ≠ 630 | F |
| 3 | 1166₈ | = 512+64+48+6 = 630 ✓ | P |
| 4 | 276₁₆ | = 512+112+6 = 630 ✓ | P |

## Typowe pułapki

- **Mnożenie binarne ręczne** - łatwo zgubić bit. Bezpieczniej najpierw przeliczyć na dziesiętny.
- **Mylenie liczby cyfr przy konwersji** - 630 to 10 cyfr binarnych, 4 cyfry czwórkowe, 4 cyfry oktalne, 3 cyfry hex.
- **Konwersja binary↔hex grupowaniem** - grupuj od PRAWEJ strony po 4 bity (uzupełnij zerami z lewej jeśli trzeba).
- **Sprawdzenie szybkim trickiem**: suma cyfr binarnych w 1001110110 = 6 jedynek, w 1001010110 = 5 jedynek - różne.

## Złożoność obliczeniowa

- Konwersja liczby N z systemu o podstawie b: O(log_b N) - liczba cyfr.
- Mnożenie binarne dwóch liczb o m i n bitach: O(m · n) algorytmem szkolnym.

## Linki

- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/maturazai-informatyka-inf-2019-05/zad/3.2)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=maturazai-informatyka-inf-2019-05%2Fzad%2F3.2)

## Podobne zadania

- [Zadanie 6](https://matura.lol/question/informatyka-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6) — Zadanie 6. (0-2) Wykonaj działania na liczbach zapisanych w systemach pozycyjnych o podstawach 5 i 6. Wynik dodawania liczb w systemie o podstawie 5 zapisz w ty
- [Zadanie 6](https://matura.lol/question/informatyka-2024-grudzien-probna-rozszerzona/zad/6) — Zadanie 6. (0-2) Wykonaj działania na liczbach zapisanych w systemie piątkowym. Wyniki podaj także w systemie piątkowym. 20245 + 10445 = 20245 - 10445 = Miejsce
- [Zadanie 6](https://matura.lol/question/informatyka-2024-maj-matura-rozszerzona/zad/6) — Zadanie 6. (0-2) Wykonaj działania na liczbach zapisanych w systemie trójkowym i systemie dziewiątkowym. Wyniki podaj w systemie trójkowym. 1011123 + 1219 = 101
- [Zadanie 3.2](https://matura.lol/question/maturazai-informatyka-einp-r12-100-2205/zad/3.2) — Kontekst zadania 3 (Test PF) - patrz zadanie 3.1. Po dodaniu liczb 132₄ oraz 3111₄ zapisanych w systemie czwórkowym otrzymamy: 1111011₂ 362₈ F3₁₆ 3303₄

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_
