# Informatyka — zadanie 3.3

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/maturazai-informatyka-inf-2019-05/zad/3.3
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Informatyka · Matura · maj 2019 (rozszerzona)
- rok: 2019
- poziom: rozszerzona
- typ: closed
- punkty: 1
- działy: Sieci komputerowe, sieci

## Treść

Zadania dotyczące systemu DNS (Domain Name System).

Oceń prawdziwość zdań dotyczących systemu DNS.

DNS to skrót od Domain Name System.
Do danego adresu IP może być przypisanych wiele różnych nazw.
Przy zmianie adresu IP komputera pełniącego funkcję serwera WWW jest konieczna zmiana nazwy domeny internetowej.
System DNS ma jedną centralną bazę danych adresów IP i nazw.

## Rozwiązanie — maturazai.pl (AI)

## Poprawna odpowiedź

**P, P, F, F**

## Sposób 1 - analiza każdego stwierdzenia

### Stwierdzenie 1: "DNS to skrót od Domain Name System."

**Werdykt: PRAWDA** ✓

DNS = **D**omain **N**ame **S**ystem (system nazw domen). To system tłumaczący czytelne dla człowieka nazwy domen (np. `maturazai.pl`) na adresy IP (np. `104.21.x.x`), z których faktycznie korzysta sieć.

### Stwierdzenie 2: "Do danego adresu IP może być przypisanych wiele różnych nazw."

**Werdykt: PRAWDA** ✓

Na jednym serwerze (jeden adres IP) może być **wiele domen** - to mechanizm **wirtualnego hostingu**. Przykładowo, jedna maszyna na IP 192.168.1.10 może obsługiwać domeny `example.com`, `firma.pl`, `blog.eu` - wszystkie wskazują na ten sam IP. Serwer WWW rozróżnia żądania po nagłówku `Host:` w HTTP.

### Stwierdzenie 3: "Przy zmianie adresu IP komputera pełniącego funkcję serwera WWW jest konieczna zmiana nazwy domeny internetowej."

**Werdykt: FAŁSZ** ✗

Wręcz przeciwnie - **kluczową zaletą DNS** jest możliwość zmiany IP **BEZ zmiany nazwy domeny**. Administrator po prostu aktualizuje **rekord A** (lub AAAA dla IPv6) w bazie DNS - domena pozostaje ta sama, ale wskazuje na nowy adres IP. Użytkownik tego nie zauważy.

### Stwierdzenie 4: "System DNS ma jedną centralną bazę danych adresów IP i nazw."

**Werdykt: FAŁSZ** ✗

DNS to **system rozproszony i hierarchiczny**, NIE jedna centralna baza:
- **Serwery root** (13 logicznych, fizycznie wiele tysięcy) - szczyt hierarchii.
- **Serwery TLD** (Top-Level Domain) - np. `.pl`, `.com`, `.eu`.
- **Serwery autoritatywne** dla konkretnych domen (np. `maturazai.pl`).
- **Serwery cache/resolvery** (np. ISP, Google 8.8.8.8, Cloudflare 1.1.1.1).

Gdyby DNS był centralny, awaria jednej maszyny zablokowałaby cały Internet. Rozproszenie zapewnia **odporność** i **skalowalność**.

## Sposób 2 - wizualizacja hierarchii DNS

[root .]
.pl .com .org (serwery TLD)
maturazai.pl (serwer autoritatywny)
www.maturazai.pl → 104.21.x.x (rekord A)

Zapytanie typowego klienta:
1. "Co to www.maturazai.pl?" → lokalny resolver (np. 8.8.8.8).
2. Resolver pyta root → "idź do serwera .pl".
3. Pyta .pl → "idź do autoritatywnego serwera maturazai.pl".
4. Pyta autoritatywny → "to jest 104.21.x.x".
5. Resolver zwraca odpowiedź klientowi i CACHEUJE wynik (TTL).

## Reference informatyczny - DNS

> Reference - DNS (Domain Name System):
> - **Cel:** mapuje czytelne nazwy domen na adresy IP (i odwrotnie).
> - **Architektura:** rozproszona, hierarchiczna (drzewo).
> - **Port:** 53 (UDP najczęściej, TCP dla dużych odpowiedzi i transferów strefy).
> - **Typy rekordów:**
> - `A` - IPv4 dla nazwy.
> - `AAAA` - IPv6 dla nazwy.
> - `CNAME` - alias dla innej nazwy.
> - `MX` - serwer pocztowy.
> - `NS` - serwer nazw dla domeny.
> - `TXT` - dowolny tekst (np. SPF, DKIM).
> - `PTR` - odwrotne DNS (IP → nazwa).
> - **TTL** (Time To Live) - jak długo wynik jest cache'owany.
> - **Korzyści:** dynamiczne IP bez zmiany nazwy, wirtualny hosting, load balancing.

## Schemat oceniania CKE

> Klucz CKE (zadanie 3.3, max 1 pkt):
> - **1 pkt** - wszystkie 4 odpowiedzi (P, P, F, F)
> - **0 pkt** - niepełna lub błędna

## Dlaczego inne odpowiedzi błędne - pułapki

| Stw. | Pułapka | Trafna ocena |
| 1 | - | P (definicja) |
| 2 | Mylenie z odwrotnym kierunkiem (kilka IP na 1 nazwie - to też prawda, ale tu chodzi o drugi kierunek) | P |
| 3 | Założenie, że IP i nazwa są "sztywno powiązane" | F (DNS dynamicznie aktualizuje rekordy) |
| 4 | Założenie, że "globalny system" = "centralna baza" | F (DNS rozproszony) |

## Typowe pułapki

- **Mylenie DNS z DHCP** - DHCP przydziela adresy IP w sieci lokalnej, DNS mapuje nazwy.
- **Mylenie DNS z hostami pliku `/etc/hosts`** - w `hosts` możesz lokalnie nadpisać DNS dla testów, ale to nie jest sam DNS.
- **"Jedna centralna baza"** - częsta intuicja, ale BŁĘDNA. DNS to rozproszony system tysięcy serwerów.
- **"DNS i URL to to samo"** - URL zawiera nazwę domeny, ale to dwie różne rzeczy.

## Złożoność obliczeniowa

- Czas zapytania DNS: średnio **~10-50 ms** (z cache lokalnym, lub <1ms gdy resolver lokalny zna odpowiedź).
- Skalowanie: hierarchiczność umożliwia obsługę **miliardów domen** bez wąskiego gardła.

## Linki

- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/maturazai-informatyka-inf-2019-05/zad/3.3)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=maturazai-informatyka-inf-2019-05%2Fzad%2F3.3)

## Podobne zadania

- [Zadanie 3.3](https://matura.lol/question/informatyka-2020-kwiecien-probna-rozszerzona/zad/3.3) — Zadanie 3.3. (0-1) Protokół HTTPS 1. jest protokołem pobierania poczty elektronicznej ze zdalnego serwera przez połączenie TCP/IP. P F 2. jest szyfrowaną wersją
- [Zadanie 3.1](https://matura.lol/question/informatyka-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/3.1) — Zadania dotyczące systemu DNS (Domain Name System). Oceń prawdziwość zdań dotyczących systemu DNS. DNS to skrót od Domain Name System. Do danego adresu IP może 
- [Zadanie 3.3](https://matura.lol/question/informatyka-2019-maj-matura-rozszerzona/zad/3.3) — Zadanie 3.3. (0-1) 1. DNS to skrót od Domain Name System. P F 2. Do danego adresu IP może być przypisanych wiele różnych nazw. P F 3. Przy zmianie adresu IP kom
- [Zadanie 3.3](https://matura.lol/question/informatyka-2019-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3.3) — Zadanie 3.3. (0-1) Protokół HTTPS 1. jest protokołem pobierania poczty elektronicznej ze zdalnego serwera przez połączenie TCP/IP. P F 2. obsługuje system nazyw

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_