# Matematyka — zadanie 33

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/maturazai-matematyka-mma-p1-1p-173/zad/33
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Matematyka · Matura · maj 2017 (podstawowa)
- rok: 2017
- poziom: podstawowa
- typ: open
- punkty: 4
- działy: Geometria analityczna na płaszczyźnie kartezjańskiej, planimetria

## Treść

Zadanie 33. (0-4)
Punkty
(
)
2,
8
A = -
i
(
)
14, 8
B =
są wierzchołkami trójkąta równoramiennego ABC ,
w którym AB
AC
. Wysokość AD tego trójkąta jest zawarta w prostej o równaniu
1
7
2
y
x
. Oblicz współrzędne wierzchołka C tego trójkąta.
Odpowiedź:

MMA_1P
Punkty A=(-2,-8) i B=(14,-8) są wierzchołkami trójkąta równoramiennego ABC, w którym |AB|=|AC|. Wysokość AD tego trójkąta jest zawarta w prostej o równaniu y=1/2x-7. Oblicz współrzędne wierzchołka C tego trójkąta.

## Rozwiązanie — maturazai.pl (AI)

## Poprawna odpowiedź: \(C = \left(\dfrac{38}{5},\ \dfrac{24}{5}\right)\)

## Sposób 1 - Środek podstawy i punkt przecięcia prostych

**Kluczowa obserwacja:** W trójkącie równoramiennym \(|AB| = |AC|\) wierzchołek \(A\) jest „wierzchołkiem kąta przy szczycie". Wysokość z wierzchołka \(A\) na podstawę \(BC\) jest jednocześnie **medianą** - opada dokładnie na środek \(BC\). Zatem \(D\) to środek odcinka \(BC\).

**Krok 1. Sprawdź, że \(A\) leży na prostej \(AD\).**

\[y = \frac{1}{2} \cdot (-2) - 7 = -1 - 7 = -8 \checkmark\]

Punkt \(A = (-2, -8)\) leży na prostej \(y = \dfrac{1}{2}x - 7\).

**Krok 2. Wyznacz nachylenie prostej \(BC\).**

Prosta \(AD\) ma współczynnik kierunkowy \(a_1 = \dfrac{1}{2}\). Ponieważ \(AD \perp BC\), zachodzi:

\[a_2 = -\frac{1}{a_1} = -2\]

**Krok 3. Zapisz równanie prostej \(BC\).**

Prosta przez \(B = (14, -8)\) o nachyleniu \(-2\):

\[y - (-8) = -2(x - 14)\]
\[y = -2x + 20\]

**Krok 4. Wyznacz punkt \(D\) - przecięcie \(AD\) i \(BC\).**

\[\frac{1}{2}x - 7 = -2x + 20\]
\[\frac{1}{2}x + 2x = 27\]
\[\frac{5}{2}x = 27 \implies x = \frac{54}{5}\]

\[y = -2 \cdot \frac{54}{5} + 20 = -\frac{108}{5} + \frac{100}{5} = -\frac{8}{5}\]

Zatem \(D = \left(\dfrac{54}{5},\ -\dfrac{8}{5}\right)\).

**Krok 5. Wyznacz \(C\) korzystając z warunku \(D = \text{środek } BC\).**

\[x_D = \frac{x_B + x_C}{2} \implies \frac{54}{5} = \frac{14 + x_C}{2} \implies 14 + x_C = \frac{108}{5} \implies x_C = \frac{108}{5} - \frac{70}{5} = \frac{38}{5}\]

\[y_D = \frac{y_B + y_C}{2} \implies -\frac{8}{5} = \frac{-8 + y_C}{2} \implies -8 + y_C = -\frac{16}{5} \implies y_C = -\frac{16}{5} + \frac{40}{5} = \frac{24}{5}\]

\[\boxed{C = \left(\frac{38}{5},\ \frac{24}{5}\right)}\]

## Sposób 2 - Warunek \(|AC| = |AB|\) i przynależność \(C\) do prostej \(BC\)

**Krok 1.** Oblicz \(|AB|\):

\[|AB| = \sqrt{(14-(-2))^2 + (-8-(-8))^2} = \sqrt{16^2 + 0} = 16\]

**Krok 2.** \(C\) leży na prostej \(BC\), czyli \(y = -2x + 20\). Podstaw \(y_C = -2x_C + 20\) do warunku \(|AC| = 16\):

\[(x_C + 2)^2 + (y_C + 8)^2 = 256\]
\[(x_C + 2)^2 + (-2x_C + 28)^2 = 256\]
\[(x_C + 2)^2 + 4(x_C - 14)^2 = 256\]

Rozwijam:
\[x_C^2 + 4x_C + 4 + 4x_C^2 - 112x_C + 784 = 256\]
\[5x_C^2 - 108x_C + 532 = 0\]

\[\Delta = 108^2 - 4 \cdot 5 \cdot 532 = 11664 - 10640 = 1024\]
\[\sqrt{\Delta} = 32\]

\[x_C = \frac{108 \pm 32}{10}\]

- \(x_C = \dfrac{140}{10} = 14\) - to punkt \(B\), odrzucamy
- \(x_C = \dfrac{76}{10} = \dfrac{38}{5}\) ✓

\[y_C = -2 \cdot \frac{38}{5} + 20 = \frac{24}{5}\]

**Wynik:** \(C = \left(\dfrac{38}{5},\ \dfrac{24}{5}\right)\) - **zgodny z Metodą 1** ✓

## Wzory z karty CKE

**Dział 11 (Geometria analityczna, s. 22-25)**

Długość odcinka:
\[|AB| = \sqrt{(x_B - x_A)^2 + (y_B - y_A)^2}\]
Użyte do obliczenia \(|AB| = 16\) i weryfikacji \(|AC| = 16\).

Warunek prostopadłości prostych (równania kierunkowe):
\[a_1 \cdot a_2 = -1\]
Użyte do wyznaczenia, że \(BC\) ma nachylenie \(-2\), skoro \(AD\) ma nachylenie \(\dfrac{1}{2}\).

Równanie prostej przez punkt o danym nachyleniu:
\[y - y_0 = a(x - x_0)\]
Użyte do zapisania równania prostej \(BC\).

Środek odcinka:
\[x_S = \frac{x_A + x_B}{2}, \quad y_S = \frac{y_A + y_B}{2}\]
Użyte w Kroku 5 Sposobu 1 do wyznaczenia \(C\) ze środka \(D\).

## Typowe pułapki i uwagi

> ⚠️ **Uwaga:** Trójkąt równoramienny \(|AB| = |AC|\) to NIE to samo co \(|AB| = |BC|\). Wierzchołek „szczytu" to \(A\), więc wysokość z \(A\) bisekuje \(BC\) - sprawdź zawsze, z którego wierzchołka jest wysokość!

> ⚠️ **Uwaga:** Przy szukaniu przecięcia dwóch prostych łatwo pomylić które równanie to \(AD\), a które to \(BC\). Prostą \(y = \frac{1}{2}x - 7\) zawiera **wysokość** (nie podstawa), więc \(BC\) musi być prostopadła.

> ⚠️ **Uwaga:** W Sposobie 2 równanie kwadratowe daje dwa rozwiązania - jedno to punkt \(B\) (który już znamy), drugie to szukane \(C\). Zawsze sprawdź, które rozwiązanie ma sens geometryczny!

**Poprawna odpowiedź: \(C = \left(\dfrac{38}{5}, \dfrac{24}{5}\right)\)**

### Sposób 1 (CKE) - Wysokość prostopadła do \(BC\) i warunek środka
Wysokość \(AD\) ma równanie \(y = \tfrac{1}{2}x - 7\), więc współczynnik kierunkowy \(= \tfrac{1}{2}\). Prosta \(BC\) jest prostopadła do \(AD\), więc ma współczynnik \(-2\). Prosta \(BC\) przechodzi przez \(B(14,-8)\):
\[-8 = -2\cdot 14 + b \Rightarrow b = 20.\]
Równanie \(BC\): \(y = -2x + 20\).

Punkt \(D\) (przecięcie \(AD\) i \(BC\)) spełnia oba równania:
\[\tfrac{1}{2}x - 7 = -2x + 20 \Rightarrow \tfrac{5}{2}x = 27 \Rightarrow x = \tfrac{54}{5}.\]
\(y = -2\cdot\tfrac{54}{5} + 20 = -\tfrac{108}{5} + \tfrac{100}{5} = -\tfrac{8}{5}\).
Zatem \(D = \left(\tfrac{54}{5}, -\tfrac{8}{5}\right)\).

Ponieważ trójkąt jest **równoramienny** z \(|AB| = |AC|\), wysokość z wierzchołka \(A\) **do boku \(BC\)** jest jednocześnie **środkową**, czyli \(D\) jest środkiem \(BC\). Stąd:
\[\dfrac{x_C + 14}{2} = \tfrac{54}{5} \Rightarrow x_C = \tfrac{108}{5} - 14 = \tfrac{108 - 70}{5} = \tfrac{38}{5},\]
\[\dfrac{y_C + (-8)}{2} = -\tfrac{8}{5} \Rightarrow y_C = -\tfrac{16}{5} + 8 = \tfrac{-16 + 40}{5} = \tfrac{24}{5}.\]
\[C = \left(\tfrac{38}{5}, \tfrac{24}{5}\right).\]

### Sposób 2 (CKE) - Okrąg + prosta
\(|AB| = 16\). Skoro \(|AC| = |AB|\), punkt \(C\) leży na okręgu o środku \(A(-2,-8)\) i promieniu \(16\): \((x+2)^2 + (y+8)^2 = 256\). Ponadto \(C\) leży na prostej \(BC: y = -2x + 20\). Podstawiając:
\((x+2)^2 + (28-2x)^2 = 256 \Rightarrow 5x^2 - 108x + 532 = 0\).
Pierwiastki: \(x = 14\) (to \(B\)) oraz \(x = \tfrac{38}{5}\), skąd \(y = \tfrac{24}{5}\).

### Uwagi o punktacji (4p)
- **1p**: równanie prostej \(BC\): \(y = -2x + 20\) (albo równanie okręgu).
- **2p**: układ równań na punkt \(D\).
- **3p**: obliczenie \(D = (\tfrac{54}{5}, -\tfrac{8}{5})\) (albo równanie kwadratowe).
- **4p**: wyznaczenie \(C = (\tfrac{38}{5}, \tfrac{24}{5})\).

**Uwaga** (z oficjalnej odpowiedzi CKE): jeśli zdający potraktuje trójkąt jak równoramienny z \(|AC|=|BC|\) albo założy \(\angle BAC = 90°\), to **otrzymuje 0 punktów** za całe zadanie.

**Trik:** w trójkącie równoramiennym \(|AB|=|AC|\) wysokość z wierzchołka \(A\) jest jednocześnie środkową podstawy \(BC\). Skorzystaj z tego!

## Linki

- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/maturazai-matematyka-mma-p1-1p-173/zad/33)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=maturazai-matematyka-mma-p1-1p-173%2Fzad%2F33)

## Podobne zadania

- [Zadanie 9](https://matura.lol/question/matematyka-2009-styczen-probna-rozszerzona/zad/9) — Zadanie 9. (7 pkt) Środek okręgu przechodzącego przez punkty ( ) 1, 4 A = i ( ) 6, 3 B = - leży na osi Ox. a) Wyznacz równanie tego okręgu. b) Wyznacz równanie 
- [Zadanie 12](https://matura.lol/question/matematyka-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/12) — Zadanie 12. (0-6) Prosta 𝑘 o równaniu 𝑥+ 𝑦-9 = 0 przecina parabolę o równaniu 𝑦= 1 4 𝑥2 -3 2 𝑥+ 1 4 w punktach 𝐴 oraz 𝐵. Pierwsza współrzędna punktu 𝐴 jest licz
- [Zadanie 7](https://matura.lol/question/matematyka-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/7) — Zadanie 7. (6 pkt) Punkt ( 2,5) A = - jest jednym z wierzchołków trójkąta równoramiennego , ABC w którym AC BC Pole tego trójkąta jest równe 15. Bok BC jest zaw
- [Zadanie 34](https://matura.lol/question/matematyka-2026-maj-matura-stara-podstawowa/zad/34) — Zadanie 34. (0-5) W układzie współrzędnych (𝑥, 𝑦) punkty 𝐴= (-4, -2) i 𝐵= (-2, 10) są wierzchołkami trójkąta równoramiennego 𝐴𝐵𝐶, w którym |𝐴𝐶| = |𝐵𝐶|. Wierzcho

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_
