# Matematyka — zadanie 5

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/maturazai-matematyka-mma-p1-1p-184/zad/5
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Matematyka · Matura · sierpień 2018 (podstawowa)
- rok: 2018
- poziom: podstawowa
- typ: closed
- punkty: 1
- działy: Trygonometria, równania i nierówności

## Treść

Zadanie 15. (0-1)
Dla pewnego kąta ostrego α prawdziwa jest równość 4cosα = 1. Miara kąta α jest
A. mniejsza od 30°.
B. równa 30°.
C. równa 45°.
D. większa od 60°.

## Rozwiązanie — maturazai.pl (AI)

## Poprawna odpowiedź: B - \(a = 1\)

## Sposób 1 - Rozwinięcie lewej strony i porównanie

Rozwijamy lewą stronę korzystając ze wzoru \((x+y)^2 = x^2 + 2xy + y^2\):

\[(a + 2\sqrt{3})^2 = a^2 + 2 \cdot a \cdot 2\sqrt{3} + (2\sqrt{3})^2\]

\[= a^2 + 4a\sqrt{3} + 4 \cdot 3\]

\[= a^2 + 12 + 4a\sqrt{3}\]

Prawa strona to \(13 + 4\sqrt{3}\). Przyrównujemy obie strony:

\[a^2 + 12 + 4a\sqrt{3} = 13 + 4\sqrt{3}\]

**Porównujemy wyrazy "racjonalne" i "przy \(\sqrt{3}\)" osobno** (lewa i prawa strona muszą zgadzać się w obu składnikach):

**Wyraz przy \(\sqrt{3}\):**
\[4a\sqrt{3} = 4\sqrt{3} \implies a = 1\]

**Wyraz wolny (sprawdzenie):**
\[a^2 + 12 = 13 \implies a^2 = 1 \implies a = \pm 1\]

Oba warunki spełnia \(\boxed{a = 1}\) (dla \(a = -1\) wyraz przy \(\sqrt{3}\) daje \(-4\sqrt{3} \neq 4\sqrt{3}\)).

## Sposób 2 - Podstawienie i weryfikacja

Podstawiamy każdą odpowiedź i sprawdzamy, czy równość zachodzi.

**Sprawdzamy \(a = 1\):**
\[(1 + 2\sqrt{3})^2 = 1 + 4\sqrt{3} + 12 = 13 + 4\sqrt{3} \checkmark\]

Lewa strona równa prawej - odpowiedź B jest poprawna.

Dla pewności sprawdzamy \(a = 0\) (odpowiedź C):
\[(0 + 2\sqrt{3})^2 = 12 \neq 13 + 4\sqrt{3}\]

Nierówne - eliminujemy.

## Wzory z karty CKE

**Dział 6 (Wzory skróconego mnożenia, s. 7)** - wzór na kwadrat sumy:
\[(a+b)^2 = a^2 + 2ab + b^2\]
Użyliśmy tego wzoru w Sposobie 1 do rozwinięcia \((a + 2\sqrt{3})^2\).

## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

| Odp. | Typowy błąd prowadzący do tej odpowiedzi |
| A | Uczeń "widzi" \(13\) pod pierwiastkiem i pisze \(a = \sqrt{13}\), nie rozwijając kwadratu |
| C | Uczeń ignoruje wyraz wolny i sprawdza tylko, czy \((2\sqrt{3})^2 = 12\), "blisko 13" - błąd szacowania |
| D | Uczeń sumuje \(\sqrt{13} + 1\) myśląc, że da to efekt sumy pod kwadratem - błędna intuicja |

## Typowe pułapki i uwagi

> ⚠️ **Uwaga:** Przy rozwijaniu \((a + 2\sqrt{3})^2\) pamiętaj, że \((2\sqrt{3})^2 = 4 \cdot 3 = 12\), a **nie** \(2 \cdot 3 = 6\). Potęgowanie dotyczy całego wyrażenia \(2\sqrt{3}\).

> ⚠️ **Uwaga:** Porównując wyrazy po obu stronach, traktuj część "bez \(\sqrt{3}\)" i część "z \(\sqrt{3}\)" jako niezależne - to tak jak porównywanie części rzeczywistej i urojonej. Oba warunki muszą być spełnione jednocześnie.

> ⚠️ **Uwaga:** Odpowiedź \(a = -1\) spełnia warunek na wyraz wolny (\((-1)^2 + 12 = 13\)), ale już **nie** spełnia warunku na wyraz przy \(\sqrt{3}\) - to klasyczna pułapka, gdy sprawdzamy tylko jeden warunek.

**Poprawna odpowiedź: B**

### Sposób 1 - Wzór skróconego mnożenia
Ze wzoru \((a+b)^2 = a^2 + 2ab + b^2\) (karta wzorów, Dział 1):
\[(a + 2\sqrt{3})^2 = a^2 + 2\cdot a\cdot 2\sqrt{3} + (2\sqrt{3})^2 = a^2 + 4a\sqrt{3} + 12.\]
Porównując z \(13 + 4\sqrt{3}\):
- część wymierna: \(a^2 + 12 = 13 \Rightarrow a^2 = 1\)
- część niewymierna: \(4a\sqrt{3} = 4\sqrt{3} \Rightarrow a = 1\).
Oba warunki spełnia \(a = 1\).

### Sposób 2 - Sprawdzenie odpowiedzi
Dla \(a = 1\): \((1 + 2\sqrt{3})^2 = 1 + 4\sqrt{3} + 12 = 13 + 4\sqrt{3}\) ✓.

### Dlaczego inne odpowiedzi są błędne
- **A. \(a = \sqrt{13}\)** - ktoś wziął pierwiastek z części wymiernej 13, zapominając o 12 z \((2\sqrt{3})^2\).
- **C. \(a = 0\)** - daje \((2\sqrt{3})^2 = 12 \neq 13 + 4\sqrt{3}\).
- **D. \(a = \sqrt{13} + 1\)** - daje kwadrat z członem \(2\sqrt{13}\), który nie pasuje.

**Trik:** Porównujemy osobno części wymierne i niewymierne.

## Odpowiedź

**Odpowiedź:** B

_Rozwiązanie AI z maturazai.pl, weryfikowane z kluczem CKE — źródło nieoficjalne._

## Linki

- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/maturazai-matematyka-mma-p1-1p-184/zad/5)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=maturazai-matematyka-mma-p1-1p-184%2Fzad%2F5)

## Podobne zadania

- [Zadanie 13](https://matura.lol/question/matematyka-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13) — Zadanie 13. (0-3) Rozwiąż nierówność ( )( ) 2sin 3 2sin 1 0 x x > w przedziale (0,2π) x∈ MMA_1R Odpowiedź: MMA_1R Rozwiąż nierówność (2*sin x - 3)(2*sin x + 1) 
- [Zadanie 24](https://matura.lol/question/matematyka-2022-grudzien-probna-podstawowa/zad/24) — Zadanie 24. (0-2) Dany jest trójkąt 𝐴𝐵𝐶, w którym |𝐴𝐶| = 4, |𝐴𝐵| = 3, cos ∡𝐵𝐴𝐶= 4 5 . Oblicz pole trójkąta 𝑨𝑩𝑪. Zapisz obliczenia. 24. 0-1-2 MMAP-P0_100 Dany je
- [Zadanie 32](https://matura.lol/question/matematyka-2022-maj-matura-podstawowa/zad/32) — Zadanie 32. (0-2) Kąt 𝛼 jest ostry i tg 𝛼= 2. Oblicz wartość wyrażenia sin2 𝛼. Wypełnia egzaminator Nr zadania 31. 32. Maks. liczba pkt 2 2 Uzyskana liczba pkt 
- [Zadanie 29](https://matura.lol/question/matematyka-2010-maj-matura-podstawowa/zad/29) — Zadanie 29. (2 pkt) Kąt α jest ostry i 5 tg 12 α = . Oblicz cosα . Odpowiedź: Kąt alfa jest ostry i tg alfa = 5/12. Oblicz cos alfa.

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_
