# Matematyka — zadanie 14

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/maturazai-matematyka-mma-p1-1p-194/zad/14
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Matematyka · Matura · sierpień 2019 (podstawowa)
- rok: 2019
- poziom: podstawowa
- typ: closed
- punkty: 1
- działy: Planimetria

## Treść

Zadanie 14. (0-1)
Dany jest trójkąt równoramienny ABC, w którym
AC
BC . Na podstawie AB tego trójkąta
leży punkt D, taki że
AD
CD ,
BC
BD oraz
(zobacz rysunek). Wynika
stąd, że kąt ACD ma miarę
A.
B.
C.
D.
Rozwiązanie zadania. Dany jest trójkąt równoramienny ABC, w którym |AC|=|BC|. Na podstawie AB tego trójkąta leży punkt D, taki że |AD|=|CD|, |BC|=|BD| oraz ∠ BCD = 72° (zobacz rysunek). Wynika stąd, że kąt ACD ma miarę A. 38° B. 36° C. 42° D. 40°

## Rozwiązanie — maturazai.pl (AI)

## Poprawna odpowiedź: B - \(36^\circ\)

## Sposób 1 - Własności trójkątów równoramiennych (krok po kroku)

**Krok 1: Analiza trójkąta BCD**

W trójkącie \(BCD\) mamy \(|BC| = |BD|\), więc jest to trójkąt **równoramienny z wierzchołkiem przy \(B\)** - ramiona \(BC\) i \(BD\) są równe. Oznacza to, że kąty przy podstawie \(CD\) są równe:
\[\angle BCD = \angle BDC\]

Skoro \(\angle BCD = 72^\circ\), to:
\[\angle BDC = 72^\circ\]
\[\angle DBC = 180^\circ - 72^\circ - 72^\circ = 36^\circ\]

**Krok 2: Kąt przy podstawie trójkąta ABC**

Punkt \(D\) leży na podstawie \(AB\), więc \(\angle DBC\) to po prostu kąt \(\angle ABC\):
\[\angle ABC = 36^\circ\]

Ponieważ \(ABC\) jest trójkątem równoramiennym z \(|AC| = |BC|\), kąty przy podstawie \(AB\) są równe:
\[\angle CAB = \angle CBA = 36^\circ\]

Kąt przy wierzchołku:
\[\angle ACB = 180^\circ - 36^\circ - 36^\circ = 108^\circ\]

**Krok 3: Analiza trójkąta ACD**

Kąt \(\angle ADC\) jest suplementarny do \(\angle BDC\):
\[\angle ADC = 180^\circ - 72^\circ = 108^\circ\]

Trójkąt \(ACD\) jest równoramienny, bo \(|AD| = |CD|\) - ramiona to \(AD\) i \(CD\), a wierzchołek przy \(D\). Kąty przy podstawie \(AC\) są więc równe:
\[\angle CAD = \angle ACD\]

Suma kątów trójkąta \(ACD\):
\[\angle ACD + \angle CAD + \angle ADC = 180^\circ\]
\[2 \cdot \angle ACD + 108^\circ = 180^\circ\]
\[2 \cdot \angle ACD = 72^\circ\]
\[\boxed{\angle ACD = 36^\circ}\]

**Sprawdzenie:** \(\angle ACB = \angle ACD + \angle DCB = 36^\circ + 72^\circ = 108^\circ\) ✓

## Sposób 2 - Układ równań na kąty (algebraicznie)

Oznaczmy \(\angle ACD = x\). Ustawiamy równania na podstawie wszystkich warunków.

**Z warunku \(|AD| = |CD|\)** (trójkąt ACD równoramienny, wierzchołek przy D):
\[\angle CAD = \angle ACD = x \implies \angle ADC = 180^\circ - 2x\]

**Stąd kąt BDC:**
\[\angle BDC = 180^\circ - \angle ADC = 2x\]

**Z warunku \(|BC| = |BD|\)** (trójkąt BCD równoramienny):
Bok \(BC\) leży naprzeciwko kąta \(\angle BDC = 2x\), bok \(BD\) naprzeciwko \(\angle BCD = 72^\circ\). Skoro \(|BC| = |BD|\), to:
\[2x = 72^\circ \implies x = 36^\circ\]

**Weryfikacja spójności** - kąt \(\angle DBC = 180^\circ - 72^\circ - 72^\circ = 36^\circ\), a \(\angle CAD = 36^\circ = \angle CAB\), więc \(\angle CAB = \angle CBA = 36^\circ\), co daje \(|AC| = |BC|\) ✓

\[\boxed{\angle ACD = 36^\circ}\]

## Wzory z karty CKE

**Dział 10 (Planimetria, s. 15-16)** - twierdzenie o sumie kątów trójkąta oraz własność trójkąta równoramiennego:

> W trójkącie równoramiennym kąty przy podstawie są równe - kluczowa własność użyta trzykrotnie (dla trójkątów \(ABC\), \(BCD\) i \(ACD\)).
> \[\alpha + \beta + \gamma = 180^\circ\]

W tym zadaniu nie używamy bardziej zaawansowanych wzorów - wystarczą definicja i własności trójkąta równoramiennego oraz suma kątów.

## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

| Odp. | Typowy błąd |
| A: \(38^\circ\) | Błędne zaokrąglenie lub gubienie jednego z warunków zadania (np. nieuwzględnienie że \(\angle BDC = \angle BCD\)) |
| C: \(42^\circ\) | Przyjęcie \(\angle BDC = 180^\circ - 72^\circ = 108^\circ\) zamiast \(72^\circ\) - błędne przypisanie kąta |
| D: \(40^\circ\) | Mylenie kątów \(\angle ACD\) i \(\angle ACB\); lub błędne założenie \(\angle DBC = 32^\circ\) i szacowanie reszty intuicyjnie |

## Typowe pułapki i uwagi

> ⚠️ **Uwaga:** Warunek \(|BC| = |BD|\) to NIE TO SAMO co \(|BC| = |CD|\). Koniecznie sprawdź, które boki są równe - to decyduje o tym, przy którym wierzchołku jest wierzchołek trójkąta równoramiennego.

> ⚠️ **Uwaga:** Kąt \(\angle BDC = \angle BCD = 72^\circ\) bo \(|BC| = |BD|\), a obydwa te boki wychodzą z \(B\) - kąty przy podstawie (przy \(C\) i \(D\)) są równe. Nie mylić z sytuacją, gdy równe byłyby np. \(|BC|\) i \(|CD|\).

> ⚠️ **Uwaga:** To zadanie kryje w sobie słynny **trójkąt złoty** (36°-72°-72°) i **gnomon złoty** (36°-36°-108°), powiązane ze złotym podziałem. Kąt \(36^\circ\) pojawia się wielokrotnie nieprzypadkowo - taka symetria kątów jest cechą charakterystyczną regularnego pięciokąta.

**Poprawna odpowiedź: B**

### Sposób 1 - Analiza trójkątów równoramiennych
Oznaczamy: \(\sphericalangle CAB = \sphericalangle CBA = \beta\) (trójkąt \(ABC\) równoramienny, \(|AC|=|BC|\)).

**Trójkąt \(BCD\):** \(|BC|=|BD|\), więc \(\sphericalangle BCD = \sphericalangle BDC = 72^\circ\).
Stąd \(\sphericalangle CBD = 180^\circ - 144^\circ = 36^\circ\), czyli \(\beta = 36^\circ\).

**Trójkąt \(ACD\):** \(|AD|=|CD|\), więc \(\sphericalangle DAC = \sphericalangle DCA\). \(\sphericalangle DAC = \beta = 36^\circ\).
Zatem \(\sphericalangle ACD = 36^\circ\).

### Sposób 2 - Sprawdzenie przez sumę kątów
\(\sphericalangle ACB = \sphericalangle ACD + \sphericalangle DCB = 36^\circ + 72^\circ = 108^\circ\).
Suma kątów w \(ABC\): \(2\cdot 36^\circ + 108^\circ = 180^\circ\) ✓.

### Dlaczego inne odpowiedzi są błędne
- **A, C, D.** Wyniki błędnego zastosowania twierdzeń o trójkątach równoramiennych.

**Kluczowa obserwacja:** każdy z trzech trójkątów \(ABC\), \(ACD\), \(BCD\) jest równoramienny - daje to 3 równe kąty do wykorzystania.

## Odpowiedź

**Odpowiedź:** B

_Rozwiązanie AI z maturazai.pl, weryfikowane z kluczem CKE — źródło nieoficjalne._

## Linki

- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/maturazai-matematyka-mma-p1-1p-194/zad/14)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=maturazai-matematyka-mma-p1-1p-194%2Fzad%2F14)

## Podobne zadania

- [Zadanie 7](https://matura.lol/question/matematyka-2006-maj-matura-podstawowa/zad/7) — Zadanie 7. (5 pkt) Szkic przedstawia kanał ciepłowniczy, którego przekrój poprzeczny jest prostokątem. Wewnątrz kanału znajduje się rurociąg składający się z tr
- [Zadanie 19](https://matura.lol/question/matematyka-2024-grudzien-probna-podstawowa/zad/19) — Zadanie 19. (0-4) W trapezie prostokątnym 𝐴𝐵𝐶𝐷 dłuższa podstawa 𝐴𝐵 ma długość 7,5. Krótsza przekątna 𝐴𝐶 ma długość równą 6 i dzieli trapez na dwa trójkąty prost
- [Zadanie 30](https://matura.lol/question/matematyka-2016-czerwiec-matura-podstawowa/zad/30) — Zadanie 30. (0-4) W trójkącie ABC dane są długości boków 15 AB i 12 AC = oraz 4 5 cosα = , gdzie BAC α =  . Na bokach AB i AC tego trójkąta obrano punkty odpow
- [Zadanie 19](https://matura.lol/question/matematyka-2021-marzec-egzamin-osmoklasisty-probny/zad/19) — Zadanie 19. (0-3) Na rysunku przedstawiono kwadrat ABCD o polu 400 cm2. Figurę tę podzielono na kwadrat K1 o polu 49 cm2 i kwadrat K2 oraz figurę F (patrz rysun

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_
