# Egzamin zawodowy — zadanie PE > Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/r08-2016-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE > Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej. - arkusz: Egzamin zawodowy R08 · styczeń 2016 - rok: 2016 - typ: open ## Treść Zadanie egzaminacyjne Zaplanuj proces chemicznego zmiękczania wody zasilającej obieg kottowy metodą wapno-soda na zimno. W oparciu o zamieszczone wyniki analizy wody i reagentów, oblicz twardość wody, dawki wagowe, objętościowe oraz stężenie wapna i sody potrzebne do przeprowadzenia procesu wypełniając Tabelę 1, 2, 3 i 4. Na podstawie otrzymanych danych przygotuj zbiorcze zestawienie wyników uzupełniając Tabelę 5. W oparciu o reakcje chemiczne zmiękczania wody metodą wapno-soda, przeanalizuj skład wody, po przeprowadzonym zmiękczaniu, a wynik analizy zapisz w Tabeli 6. Uzupełnij schemat blokowy obrazujący proces zmiękczania wody metodą wapno-soda, wykorzystując wykaz urządzeń, procesów i substancji stosowanych do uzdatniania wód do celów przemysłowych różnymi metodami. Wszelkie obliczenia wykonaj z dokładnością do jednego miejsca po przecinku. Wyniki analizy wody i analizy reagentów « kwasowość b, CO; = 0,3 mmol/dm? e zasadowość p = 60 mmol/dm? « twardość ogólna, tw, = 2,5 mmol/dm? © zasadowość m = 70 mmol/dm? « twardość wapniowa, twe, = 2,2 mmol/dm? - - - » twardość węglanowa, tWwegi= 2,0 mmol/dm? e zasadowość p = 120 mmol/dm © zasadowość m = 130 mmol/dm? Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut. Ocenie podlegać będą 4 rezultaty: - Obliczona twardość, dawki wagowe, objętościowe oraz stężenie wapna potrzebne do przeprowadzenia procesu zmiękczania wody metodą wapno-soda na zimno; - Obliczona twardość, dawki wagowe, objętościowe oraz stężenie sody potrzebne do przeprowadzenia procesu zmiękczania wody metodą wapno-soda na zimno; - Przeprowadzona analiza wyników składu wody po przeprowadzonym procesie zmiękczania; - Schemat blokowy urządzeń i procesów do zmiękczania wody metodą wapno-soda na zimno. DOKUMENTACJA PROCESU ZMIĘKCZANIA WODY Tabela 1. Obliczona twardość magnezowa i niewęglanowa wody tWo = tWca + Wag oraz - tWo= tWwęgi + tWaw PA ża . twardość ee twardosé twardość ogólna twardość wapniowa twardość węglanowa . magnezowa niewęglanowa two twca TW węgi twug tWaw Tabela 2. Obliczone dawki wagowe wapna i sodu Dawkayag Na2CO3 = ecccsssseccsssessesssscessseceesnesessneesesnneeessntesessnesessteeeesnteseeseeesee NagCO3 /m? Wzory do obliczeń dawek wapna i sody używane w różnych metodach zmiękczania Dawka wag CaO = 56 (tWwęgi+ tWmg* % x CO, +0,25) [gCaO /m*] dla metody na zimno Dawka wag CaO = 56 (2/3 twwęgg+ twag + 0,25) [g CaO Im?] dla metody na gorąco Dawka wag Na+CO;= 106(tw,„+ 0,5) _ [g NaxCO /m*] gdzie: 56 - masa molowa CaO 106 - masa molowa sody D CaO - dawka wagowa wapna w przeliczeniu na g CaO /m* wody tWwegi - tWardość węglanowa wody w mmol/dm? twyg - twardość magnezowa wody w mmol/dm* tw,w - twardość niewęglanowa wody w mmol/dm* CO, - kwasowość b wody w mmol/dm? Tabela 3. Obliczenia stężenia wapna i sody Stężenie Cna,co, sprawdzenie warunku p i m: PD 2.11 2 411111111 M. MOI/dM M = 4424111111- M MOI/dM3 2p m (wpisz znak większości lub mniejszości) Wzory do obliczeń stężeń wapna i sody Stężenie Ccao = 28(2p-m) [g CaO /m*] Stężenie sody oblicza się według wzoru (1) lub (2) w zależności od wielkości zasadowości p i m w sodzie: (1) Stężenie Cna,co;= 106(m-p) [g Na,CO; /m*] gdy 2p>m (2) Stężenie Cnaco,=106xp _[g Na;CO; /m*| gdy 2pCaCO;l + HO Ca(HCO3), + Ca(OH): - 2 CaCO;l + 2H;O Mg(HCO3) + Ca(OH), + MgCO; + CaCO;l + 2H0 MgCO; + Ca(OH), > Mg(OH)»l + CaCO;l MgSO, + Ca(0H)» > Mg(HO)„l + CaSO, CaSO, + Naa CO; + 2CaCO;l + Naa SO4 CaCl, + Naa CO; + CaCO; 1 + 2NaCl Schemat blokowy urządzeń i procesów do zmiękczania wodymetodą wapno - soda (Uzupełnij w schemacie blokowym pozycje 1-8) Zbiornik wody surowej reaktor (komora mieszania) 7. usuwanie twardości szczątkowej metodą lub Wykaz urządzeń, procesów i substancji stosowanych do uzdatniania wód do celów przemysłowych różnymi metodami * anionit e osad CaCO; e kationit sodowy e osad Mg(OH)2 e _ desorber CO» e reaktor (komora mieszania) « filtr pospieszny e roztwór sody e kationit wodorowy e solanka NaCl e _ metoda jonitowa e sytnik wapna « metoda fosforanowa e ' woda wapienna e metoda wapno-tug sodowy e woda zmiękczona e metoda dekarbonizacji e zbiornik roztworu sody ## Odpowiedź **Odpowiedź (oficjalny klucz CKE):** Nazwa kwalifikacji: Planowanie i realizacja zadań związanych z ochroną środowiska Oznaczenie kwalifikacji: R.08 Numer zadania: 01 Kod arkusza: R.08-01-16.01 Lp. Elementy podlegające ocenie/kryteria oceny R.1 Rezultat 1: Obliczona twardość, dawki wagowe, objętościowe oraz stężenie wapna potrzebne do przeprowadzenia procesu zmiękczania wody metodą wapno-soda na zimno R.1.1 w Tabeli 1: zapisana wartość twardości magnezowej, twMg= 0,3 mmol/dm3 R.1.2 zapisane działanie (niekoniecznie w Tabeli 2): Dawkawag CaO = 56x(2+0,3+0,15+0,25) lub 56x(2+0,3+½ 0,3+0,25) Uwaga 1: Jeżeli zdający nie zapisał działania, ale uzyskał prawidłową wartość dawki wagowej wapna (151,2) , to kryterium należy uznać za spełnione. Uwaga 2: Jeżeli zdający zapisał działanie uwzględniając inną wartość twardości magnezowej , ale zgodną z wartością zapisaną w Tabeli 1, to kryterium należy uznać za spełnione. R.1.3 w Tabeli 2: zapisana obliczona dawka wagowa wapna: Dawkawag CaO = 151,2 g CaO /m3 R.1.4 zapisane działanie (niekoniecznie w Tabeli 3): Stężenie CCaO =28x(2x60-70) lub 28x(120-70) Uwaga 1: Jeżeli zdający nie zapisał działania, ale uzyskał prawidłową wartość stężenia wapna (1400) , to kryterium należy uznać za spełnione. R.1.5 w Tabeli 3: zapisane obliczone stężenie wapna 1400 g CaO /m3 R.1.6 zapisane działanie (niekoniecznie w Tabeli 4): Dawkaobj CaO =(151,2x1000):1400 Uwaga 1: Jeżeli zdający nie zapisał działania, ale uzyskał prawidłową wartość dawki objętościowej wapna (108) , to kryterium należy uznać za spełnione. Uwaga 2 : Jeżeli zdający zapisał działanie uwzględniając inną wartość dawki wagowej wapna , ale zgodną z wartością zapisaną w Tabeli 2 i/lub inną wartość stężenia wapna , ale zgodną z wartością zapisaną w Tabeli 3, to kryterium należy uznać za spełnione. R.1.7 w Tabeli 4: zapisana obliczona dawka objętościowa wapna 108 cm3/dm3 R.1.8 w Tabeli 5 zapisane wartości: w wierszu 1 - 151,2; w wierszu 3 - 1400; w wierszu 5 - 108 R.2 Rezultat 2: Obliczona twardość, dawki wagowe, objętościowe oraz stężenie sody potrzebne do przeprowadzenia procesu zmiękczania wody metodą wapno-soda na zimno R.2.1 w Tabeli 1: zapisana wartość twardości niewęglanowej, twnw=0,5 mmol/dm3 R.2.2 zapisane działanie (niekoniecznie w Tabeli 2): Dawkawag Na2CO3 =106x(0,5+0,5) lub 106x1 Uwaga 1: Jeżeli zdający nie zapisał działania, ale uzyskał prawidłową wartość dawki wagowej sody (106) , to kryterium należy uznać za spełnione. Uwaga 2: Jeżeli zdający zapisał działanie uwzględniając inną wartość twardości niewęglanowej , ale zgodną z wartością zapisaną w Tabeli 1, to kryterium należy uznać za spełnione. R.2.3 w Tabeli 2: zapisana obliczona dawka wagowa sody Dawkawag Na2CO3 =106 g Na2CO3 /m3 R.2.4 zapisane w Tabeli 3: 2p > m lub 2p=240>m=130 R.2.5 zapisane działanie (niekoniecznie w Tabeli 3): Stężenie C Na2CO3 = 106x(130-120) Uwaga 1: Jeżeli zdający nie zapisał działania, ale uzyskał prawidłową wartość stężenia sody (1060) , to kryterium należy uznać za spełnione. R.2.6 w Tabeli 3 zapisane obliczone stężenie sody 1060 g Na2CO3 /m3 R.2.7 zapisane działanie (niekoniecznie w Tabeli 4): Dawkaobj Na2CO3 = (106 x 1000):1060 Uwaga 1: Jeżeli zdający nie zapisał działania, ale uzyskał prawidłową wartość dawki objętościowej sody (100) , to kryterium należy uznać za spełnione. Uwaga 2: Jeżeli zdający zapisał działanie uwzględniając inną wartość dawki wagowej sody , ale zgodną z wartością zapisaną w Tabeli 2 i/lub inną wartość stężenia sody , ale zgodną z wartością zapisaną w Tabeli 3, to kryterium należy uznać za spełnione. R.2.8 w Tabeli 4 zapisana obliczona dawka objętościowa sody 100 cm3/dm3 R.2.9 w Tabeli 5 zapisane wartości: w wierszu 2 - 106; w wierszu 4 - 1060; w wierszu 6 - 100 R.3 Rezultat 3: Przeprowadzona analiza wyników składu wody po przeprowadzonym procesie zmiękczania R.3.1 w wierszu 1 dla odczynu pH w wodzie zmiękczonej zapisane: wzrośnie R.3.2 w wierszu 4 dla twardości ogólnej w wodzie zmiękczonej zapisane: zmniejszy się R.3.3 w wierszu 5 dla twardości węglanowej w wodzie zmiękczonej zapisane: zmniejszy się R.3.4 w wierszu 6 dla twardości niewęglanowej w wodzie zmiękczonej zapisane: zmniejszy się R.3.5 w wierszu 7 dla twardości wapniowej w wodzie zmiękczonej zapisane: zmniejszy się R.3.6 w wierszu 8 dla twardości magnezowej w wodzie zmiękczonej zapisane: zmniejszy się R.4 Rezultat 4: Schemat blokowy urządzeń i procesów do zmiękczania wody metodą wapno-soda na zimno R.4.1 przy numerze 1 zapisane - sytnik wapna R.4.2 przy numerze 2 zapisane - zbiornik roztworu sody R.4.3 przy numerze 3 zapisane - woda wapienna R.4.4 przy numerze 4 zapisane - roztwór sody R.4.5 przy numerze 5 zapisane - filtr pospieszny R.4.6 przy numerze 6 zapisane - osad CaCO3 lub osad Mg(OH)2 R.4.7 przy numerze 7 zapisano - usuwanie twardości szczątkowej metodą jonitową R.4.8 przy numerze 7 zapisane - usuwanie twardości szczątkowej metodą fosforanową R.4.9 przy numerze 8 zapisane - woda zmiękczona ## Linki - [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/r08-2016-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny#page=2) - [dane JSON](https://matura.lol/api/question/r08-2016-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) - [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=r08-2016-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny%2Fzad%2FPE) ## Podobne zadania - [Zadanie 3](https://matura.lol/question/r08-2016-czerwiec-egzamin-zawodowy-pisemny/zad/3) — Zadanie 3. Której metody nie stosuje się podczas uzdatniania wód do celów grzewczych? A. Dekarbonizacji. B. Wymiany jonowej. C. Procesów membranowych. D. Zmiękc - [Zadanie PE](https://matura.lol/question/r08-2017-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Zaplanuj prace eksploatacyjne związane z uzdatnianiem wody, ochroną powietrza atmosferycznego oraz z gospodarką odpadami komunalnymi. Usta - [Zadanie PE](https://matura.lol/question/r08-2021-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Dobierz do wskazanych procesów odpowiednie urządzenia/związki niezbędne do uzdatniania wody podziemnej i powierzchniowej - Karta1. Uzupełn - [Zadanie PE](https://matura.lol/question/r08-2021-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Wykonaj działania związane z procesami uzdatniania wody, oczyszczania ścieków, izolacją akustyczną przegród budowlanych oraz gospodarką od _Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-07_