# Egzamin zawodowy — zadanie PE

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/r23-2015-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Egzamin zawodowy R23 · styczeń 2015
- rok: 2015
- typ: open

## Treść

Zadanie egzaminacyjne
Ścieki pochodzące z budynku, w którym mieszka 5 osób, będą oczyszczane w przydomowej oczyszczalni
ścieków z drenażem rozsączającym. Schemat oczyszczalni oraz jej widok w trakcie wykonywania robót
ziemnych przedstawiono na rysunkach.
Korzystając z danych dołączonych do zadania:
1. w Tabeli 1 zidentyfikuj elementy funkcjonalne oczyszczalni ścieków przedstawionej schematycznie
na Rysunku 1 oraz podaj przeznaczenie tych elementów,
2. oblicz bilans ścieków dla tego budynku zamieszkałego przez 5 osób,
3. oblicz objętość osadnika gnilnego i długość przewodów rozsączających,
4. oblicz objętość gruntu, który należy odspoić z wykopów pod osadnik gnilny i drenaż rozsączający
a także oblicz ilość żwiru niezbędną do wykonania podsypki i nadsypki (bez uwzględnienia
współczynnika spulchnienia).
Do rozwiązania zadania wykorzystaj:
- Rysunki 1, 213,
- dane do sporządzenia: bilansu ścieków, obliczenia pojemności osadnika gnilnego oraz długości
rurociągów w złożu rozsączającym,
- dane niezbędne do określenia wymiarów wykopów pod osadnik gnilny i rurociągi rozsączające
oraz obliczenia ilości materiału na podsypkę i nadsypkę.
Czas przeznaczony na rozwiązanie zadania wynosi 120 minut.
Ocenie podlegać będą 4 rezultaty:
- elementy funkcjonalne przydomowej oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym - Tabela 1,
- bilans ścieków dla budynku mieszkalnego,
- pojemność osadnika gnilnego oraz obliczone długości rur drenażowych,
- objętość gruntu do odspojenia z wykopów pod osadnik gnilny i drenaż rozsączający oraz objętość
żwiru do wypełnienia rowków - Tabela 2.
3 4 5
1 2
Rys. 1. Schemat przydomowej oczyszczalni ścieków z odprowadzeniem ścieków do gruntu przez drenaż
rozsączający
Tabela 1 Elementy funkcjonalne przydomowej oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym
Numer elementu | Nazwa elementu
funkcjonalnego | funkcjonalnego Przeznaczenie elementu funkcjonalnego
oczyszczalni oczyszczalni oczyszczalni ścieków
ścieków na Rys. 1 ścieków
ee
ee
ef
ee
hf
Dane do obliczenia bilansu ścieków dla budynku mieszkalnego zamieszkałego przez 5 osób
Przyjmij ilość ścieków równą ilości zużywanej wody.
Średnie dobowe zużycie wody Qd;.
Qd;. =qxn
gdzie:
q - jednostkowe zużycie wody przypadające na jednego mieszkańca (q = 150 dm*/ M/d)
n - liczba mieszkańców (n = 5)
Maksymalne dobowe zużycie wody Od max
Qdmax a Qdz, x Ng
gdzie:
Na- współczynnik nierównomierności dobowej (Na = 1,2)
[PEN U
Maksymalne godzinowe zużycie wody QA max
duzy KM,
hay = amen” Ne
gdzie:
N, - współczynnik nierównomierności godzinowej (N;, = 1,8)
Wyniki obliczeń podaj z dokładnością do 3 miejsc po przecinku.
Średnie godzinowe zużycie wody Qh;.
d.
Wyniki obliczeń podaj z dokładnością do 3 miejsc po przecinku.
Średnie roczne zużycie wody Ory.
Qr:, = Qd., x 365
Dane do obliczenia pojemności osadnika gnilnego
Vos = Qd;, xt
gdzie: V,,- pojemność osadnika
t - czas przetrzymania ścieków w osadniku (przyjęto £ = 2,5 d )
Przyjęto osadnik gnilny o pojemności m'.
Dane do obliczenia długości drenażu rozsączającego
Długość drenażu rozsączającego zależna jest od ilości mieszkańców oraz od rodzaju gruntu znajdującego
się na danej posesji.
qa XS
L - łączna długość przewodów drenażowych [m]
Qd,,. - maksymalna objętość dobowa ścieków [m'/d] m*/d
qa- przyjęte obciążenie hydrauliczne gruntu [m'/dm'] 0,047 m?/dm?
s - szerokość powierzchni zwilżanej na I m drenażu [m] 0,50 m
Przyjęto łączną długość przewodu rozsączającego równą M
Wynik obliczeń należy zaokrąglić do pełnych metrów w „górę ”.
Przyjęta liczba nitek:
Długość każdej nitki: M
Dane do obliczenia objętości robót ziemnych elementów oczyszczalni ścieków przedstawionej na
Rysunkach 1, 2i3
Wykop pod osadnik gnilny
Wymiary osadnika gnilnego wynoszą:
- długość - 190 cm
- szerokość - 120 cm
- wysokość - 150 cm
Wykop pod zbiornik należy wykonać o ścianach pionowych. Wymiary wykopu należy powiększyć
w stosunku do wymiarów osadnika z każdej strony o 40 cm. Głębokość wykopu należy przyjąć o 100 cm
większą od wysokości zbiornika.
Wykop pod drenaż rozsączający
7777Ą 7
1. Rurociag drenarski I Vs
Ą
2. Podsypka ze żwiru płukanego -AB 3 8
3. Przegroda z włókniny filtracyjnej q 3 8
: 3 a
4. Grunt rodzimy 44
2 ZM >)
40-60 cm”
Rys. 2. Przekrój poprzeczny drenażu rozsączającego
Wymiary rowka drenażu rozsączającego:
- szerokość dna - 0,5 m
- głębokość - 1,5 m
- długość - wg wykonanych obliczeń
- grubość podsypki pod rurociągiem - 20 cm
- grubość nadsypki - 20 cm
Tabela 2. Objętość gruntu do odspojenia z wykopów pod osadnik gnilny i drenaż rozsączający oraz
objętość żwiru do wypełnienia rowków
Wyszczególnienie robót Jedn. | Obliczona objętość Obliczona objętość
gruntu żwiru
a] mmp | ||
Uwaga! W Tabeli 2 zsumowane wyniki w wierszu ,,Razem” zaokrąglij do pełnych metrów.
t = =e NY Ń . AM A A dż ) ‘aye?
Sees a tee $ AZ =e es RA
* = , 4 2. is Ę- ca
» > in 4 4S]
oD eae oe > 10
Rys. 3. Oczyszczalnia ścieków w trakcie wykonywania robót budowlanych
Miejsce na wykonanie obliczeń

## Odpowiedź

**Odpowiedź (oficjalny klucz CKE):** Nazwa kwalifikacji: Organizacja i prowadzenie robót związanych z budową obiektów inżynierii środowiska
Oznaczenie kwalifikacji: R.23
Numer zadania: 01
Kod arkusza: R.23-01-15.01
Lp.
Rezultaty podlegające ocenie/kryteria oceny
R.1
Rezultat 1: Elementy funkcjonalne przydomowej oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym
R.1.1 w wierszu 1, wpisana nazwa elementu 1 - osadnik gnilny
R.1.2 w wierszu 2, wpisana nazwa elementu 2 - studzienka rozgałęźna lub studzienka rozdzielcza lub studzienka
rozprowadzająca lub rozdzielacz
R.1.3 w wierszu 3, wpisana nazwa elementu 3 - rury drenażowe lub rury drenarskie lub drenaż rozsączający
R.1.4 w wierszu 4, wpisana nazwa elementu 4 - złoże rozsączające lub obsypka lub pole filtracyjne
R.1.5 w wierszu 5, wpisana nazwa elementu 5 - kominek napowietrzający lub kominek odpowietrzający lub wywietrznik lub
studzienka rewizyjna
R.1.6
W wierszu 1, w kol. 3 wpisany opis przeznaczenia osadnika gnilnego:
- Gromadzi ścieki odprowadzane z gospodarstwa domowego,
- W zbiorniku zanieczyszcenia w postaci stałej opadają na dno i ulegają rozkładowi na skutek działania bakterii
beztlenowych co zabezpiecza rury drenażowe przed zamulenem,
- W zbiorniku następuje sedymentacja zawiesin, flotacja tłuszczów i piany fermentacyjnej oraz fermentacja
zgromadzonych osadów.
R.1.7
W wierszu 2, w kol 3. wpisany opis przeznaczenia studzienki rozgałęźnej:
- Stanowi początek drenażu rozsaczajacego,
- Rozdziela równą ilość podczyszczonych ścieków, pochodzacych z osadnika gnilnego, do każdej rury drenażowej.
R.1.8
W wierszu 3, w kol 3. wpisany opis przeznaczenia rury drenażowej:
- Rury odpowiednio nacięte, najczęściej o średnicy 110 mm, ułożone ze spadkiem 0,5 - 2,0% w rowku,
- Nacięcia rur gwarantują równomierne rozprowadzenie ścieków na całej długości rurociągu.
R.1.9
W wierszu 4, w kol.3. wpisany opis przeznaczenia złoża rozsaczającego:
- Układ rur ułożonych w obsypce o granulacji około 40 mm, w rozstawie minimum 1,5 m,
- W złożu następuje końcowy proces biologicznego oczyszczania przy udziale bakterii tlenowych.
R.1.10
W wierszu 5, w kol. 3 wpisany opis przeznaczenia kominka napowietrzającego:
- Doprowadza powietrze potrzebne do prawidłowego oczyszczenia ścieków,
- Zapewnia przewietrzenie złoża filtracyjnego,
- Umożliwia kontrolę poziomu ścieków.
R.2
Rezultat 2: Bilans ścieków dla budynku mieszkalnego
R.2.1 Obliczone średnie dobowe zużycie wody: Qd śr = 0,150 m3/M/d x 5 = 0,75 m3/d
R.2.2 Obliczone maksymalne dobowe zużycie wody: Qd max = 0,75 m3/d x 1,2 = 0,9 m3/d
R.2.3 Obliczone maksymalne godzinowe zużycie wody: Qh max = (0,9 m3/d x 1,8) / 24 = 0,0675 m3/h lub 0,068 m3/h
R.2.4 Obliczone średnie godzinowe zużycie wody: Qhśr = 0,75 m3/d / 24 = 0,031 m3/h
R.2.5 Obliczone średnie roczne zużycie wody: Qrśr = 0,75 m3/d x 365 = 273,75 m3/r lub 274 m3/r
R.3
Rezultat 3: Pojemność osadnika gnilnego oraz obliczona długości rur drenażowych
R.3.1 Obliczona pojemność osadnika gnilnego: Vos = 0,75 m3/d x 2,5 d = 1,875 m3 ± 0.1 m3
R.3.2 Przyjęty osadnik o pojemności - Vos = 2 m3 lub wynikający z obliczeń zdającego i będący zgodny z technologią
R.3.3 Określona maksymalna dobowa ilość ścieków - 0,9 m3/d lub wynikająca z obliczeń zdającego
R.3.4 Obliczona długość drenażu: L = 0,9 m3/d / (0,047 m3/dm2 x 0,5 m) = 38,29 m ± 1 m
R.3.5 Przyjęta długość drenażu - 39 m lub wynikająca z obliczeń zdającego
R.3.6 Przyjęta liczba nitek: 3
R.3.7 Długość każdej nitki: 13 m lub wynikająca z obliczeń zdającego dla przyjętych 3 nitek
R.4
Rezultat 4: Objętość gruntu do odspojenia z wykopów pod osadnik gnilny i drenaż rozsączający oraz objętość żwiru
do wypełnienia rowków
R.4.1 w wierszu 1, w kol. 4 wpisano 13,50 ± 1 m3
R.4.2 w wierszu 2, w kol. 4 wpisano 29,25 ± 1 m3
R.4.3 w wierszu 3, w kol. 5 wpisano 7,80 ± 1 m3
R.4.4 w wierszu 4, w kol. 4 wpisano 43,00 lub wartości wynikające z R.4.1 i R.4.2
R.4.5 w wierszu 4, w kol. 5 wpisano 8,00 lub wartości wynikające z R.4.3
Uwaga! Do rezultatów R.2, R.3 i R.4
Jeśli zdający na pewnym etapie popełnił błąd, ale w dalszym ciągu, z konsekwencją tego błędu, obliczenia prowadzi
poprawnie, należy oceniać jego działania, a nie wyniki.
Kryteria należy uznać za spełnione również wtedy, gdy obliczona wielkość zapisana jest ze stosowną jednostką.
Kryteria R.1.6 ÷ R.1.10 należy uznać za spełnione, jeżeli zdający zapisał przynajmniej 1 przeznaczenie z wymienionych w
danym kryterium lub inną cechę określającą przeznaczenie elementu funkcjonalnego oczyszczalni.

## Linki

- [oryginalny arkusz — PDF](https://matura.lol/pdf/r23-2015-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny#page=2)
- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/r23-2015-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=r23-2015-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny%2Fzad%2FPE)

## Podobne zadania

- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/r23-2017-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Ścieki bytowe pochodzące z budynku jednorodzinnego wymagają oczyszczania w przydomowej oczyszczalni ścieków składającej się z osadnika gni
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/r23-2016-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Oblicz zapotrzebowanie na wodę oraz koszt materiałów niezbędnych do wykonania sieci wodociągowej z rur PVC, której przebieg przedstawia Ry
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/r23-2016-pazdziernik-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Budowa sieci kanalizacyjnej obejmuje wykonanie kolektora sanitarnego o długości 350 m. Wykop pod kolektor na odcinku 50 m, gdzie trasa kol
- [Zadanie PE](https://matura.lol/question/r23-2016-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE) — Zadanie egzaminacyjne Na =Rysunku =1 =przedstawiono =profil =litologiczny =oraz =schemat =zafiltrowania =otworu =studziennego =studni zapasowej ujĊcia wody podz

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-07_