# Chemia — zadanie 5.13

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/skul-695/zad/5.13
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Chemia · Zbiory zadań · 2018
- rok: 2018
- typ: open
- działy: Substancje o znaczeniu biologicznym., 36. Białka.

## Treść

W tym zadaniu zaproponuj doświadczenie, za którego pomocą można odróżnić jedwab naturalny od jedwabiu sztucznego. Narysuj schemat doświadczenia, następnie zapisz przewidywane obserwacje i sformułuj wniosek.

## Rozwiązanie — skul.pl

Reakcja ksantoproteinowa – reakcja ze stężonym kwasem azotowym(V), która pozwala na wykrycie obecności pierścienia aromatycznego w białkach.

## Odpowiedź

**Odpowiedź:** Jedwab białkowy – pochodzenia zwierzęcego
Jedwab sztuczny – włókno sztuczne otrzymywane z celulozy drzewnej.
Do pierwszej probówki wrzucamy kawałek jedwabiu naturalnego, a do drugiej kawałek jedwabiu sztucznego. Następnie do obu probówek dodajemy stężony kwas azotowy(V).
Schemat doświadczenia:
Obserwacje: W probówce 1 jedwab barwi się na żółto. W probówce 2 nie zaobserwowano zmian.
Wniosek: W probówce 1 znajduje się jedwab naturalny, ponieważ zawiera w swojej budowie białko i barwi się na żółto. Jest to tzw. reakcja ksantoproteinowa. W probówce 2 znajduje się jedwab sztuczny, ponieważ nie zaszła reakcja chemiczna.

_Odpowiedź ze skul.pl — źródło nieoficjalne._

## Linki

- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/skul-695/zad/5.13)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=skul-695%2Fzad%2F5.13)

## Podobne zadania

- [Zadanie 5.10](https://matura.lol/question/skul-695/zad/5.10) — W tym zadaniu wyjaśnij, jakie znaczenie dla organizmów ma fakt, że białko pod wpływem soli metali lekkich ulega wysalaniu, a nie denaturacji.
- [Zadanie 5.11](https://matura.lol/question/skul-695/zad/5.11) — W tym zadaniu oblicz masę cząsteczkową hemoglobiny, wiedząc, że jej cząsteczka zawiera 1 atom żelaza.
- [Zadanie 5.12](https://matura.lol/question/skul-695/zad/5.12) — W tym zadaniu opisz zachowanie żelatyny w zimnej i gorącej wodzie na podstawie własnych doświadczeń przy przygotowaniu galaretki owocowej.
- [Zadanie 5.7](https://matura.lol/question/skul-695/zad/5.7) — W tym zadaniu wybierz prawdziwe informacje dotyczące białek.

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_