# Historia — zadanie 3.17

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/skul-910/zad/3.17
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Historia · Zbiory zadań · 2019 (rozszerzona)
- rok: 2019
- poziom: rozszerzona
- typ: open
- działy: II. Starożytna Grecja, Sparta i Ateny – dwie drogi rozwoju społecznego i ustroju politycznego polis

## Treść

Omów ustrój polityczny Sparty. Wymień najważniejsze organy i opisz ich kompetencje oraz sposób wybierania.

## Rozwiązanie — skul.pl

Ustrój starożytnej Sparty to oligarchia – organizacja polityczna państwa, w której władza należy do wąskiej grupy obywateli, najczęściej arystokracji.

## Odpowiedź

**Odpowiedź:** Funkcjonowanie ustroju w Sparcie przedstawiono na poniższym schemacie:
Geruzja – składała się z 28 wybieranych przez eklezję, 60-letnich obywateli oraz dwóch królów, którzy nie musieli kończyć 60 lat. Wybierani byli spośród arystokracji spartańskiej. Geruzja razem z eforami stanowiła najwyższy sąd, decydujący w sprawach karnych, np. gdy oskarżonym był król. Geruzja ustalała przebieg obrad eklezji, miała też prawo odrzucić (zatrzymać) głosowanie w eklezji – przed obradami geronci otrzymywali do wglądu propozycje praw, które miały być poddane głosowaniu.
Królowie – urząd króla utrzymał się w Sparcie po okresie archaicznym, kiedy to większość z poleis zrezygnowała z tej instytucji. Królowie dziedziczyli władzę. Podczas wojny jeden z królów wyruszał z armią walczyć, podczas gdy drugi pozostawał w mieście. Królowie stanowili część geruzji.
Eforowie – byli wybierani przez eklezję na okres jednego roku. Posiadali szerokie kompetencje – współtworzyli z geruzją sądy, nadzorowali przebieg obrad eklezji i mogli obrady te zwoływać, dwóch eforów wyruszało na wyprawy wojenne, aby nadzorować króla. Jeden z eforów zawsze posiadał szersze kompetencje, np. nadawał imiona latom i nadzorował sprawy religijne państwa. Efor z greckiego oznacza „nadzorca”, co dobrze oddaje charakter tego urzędu. Ogólnie rolę eforów można opisać jako nadzorowanie porządku państwa. Eforów wybierano spośród obywateli powyżej 30 roku życia, nie mogli ubiegać się o reelekcję.
Eklezja – zgromadzenie obywateli – mężczyzn powyżej 30 roku życia. Głosowali nad wprowadzeniem prawa, jednak nie mogli debatować. Według podań aprobatę i dezaprobatę wyrażali krzykiem lub tupaniem, a głosowano po prostu na „tak” lub „nie”. Eklezja wybierała gerontów i eforów. Sprawy, które poddawano pod głosowanie, ustalali eforowie i geronci – nie ma żadnych naukowych dowodów na to, że członkowie eklezji mogli składać wolne wnioski pod głosowanie.

_Odpowiedź ze skul.pl — źródło nieoficjalne._

## Linki

- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/skul-910/zad/3.17)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=skul-910%2Fzad%2F3.17)

## Podobne zadania

- [Zadanie 3.13](https://matura.lol/question/skul-910/zad/3.13) — Zapoznaj się z fragmentem dzieła Tyrtajosa i odtwórz na jego podstawie obraz idealnego wojownika – obywatela Sparty. Wskaż najważniejsze wartości, jakimi się ki
- [Zadanie 3.14](https://matura.lol/question/skul-910/zad/3.14) — Zapoznaj się z fragmentem tekstu źródłowego i wskaż na jego podstawie, jakie stosunki między obywatelami polis Solon uważał za najbardziej wartościowe.
- [Zadanie 3.15](https://matura.lol/question/skul-910/zad/3.15) — Zapoznaj się z fragmentem tekstu źródłowego i resztą rozdziału w podręczniku. Na podstawie nabytej wiedzy określ, czy Solonowi bliższe były idee demokracji, czy
- [Zadanie 3.16](https://matura.lol/question/skul-910/zad/3.16) — Opisz krótko funkcjonowanie społeczne i polityczne Aten oraz Sparty, dwóch najsłynniejszych poleis starożytnej Grecji. Zwróć uwagę na różnice w organizacji życi

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_